Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gymnastiekzaal, Kastanjelaan bij 10
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sport en recreatie
- Function
- Gymnastiekzaal
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1925 - 1930
- Address
- Kastanjelaan bij 10, Locatie: Parken, 7316 BN Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.22071, 5.96588
- Part of complex
- 514472
- Monument number
- 514474
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Chromo-topographische kaart van Apeldoorn en omgeving op de schaal van 1:25.000 / bew. door de Militaire Verkenningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Vrijstaand gebouw gelegen aan de oostzijde van de Alexanderlaan en gebouwd als GYMZAAL bij het in 1913 opgerichte gymnasium van de gemeente-architect G. de Zeeuw. Bouwjaar en architect zijn niet bekend, maar het gebouw kan op grond van de expressionistische bouwstijl, de Amsterdamse School, worden gedateerd in de periode 1925-1930. Oorspronkelijk bevond de hoofdtoegang zich in het midden van de gevel aan de Alexanderlaan. De toegang is mogelijk in de jaren zestig dichtgemetseld en de hal is omgebouwd tot kleedkamer en doucheruimte. Het gebouw is thans toegankelijk via een zij-ingang.
Omschrijving
Het in Vlaams verband gemetselde, bakstenen gebouw is opgetrokken op samengesteld grondplan met een rechthoekig hoofdblok met één hoge bouwlaag onder een schilddak met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen. Langs de gehele VOORGEVEL strekt zich een smal éénlaags bouwdeel uit met omlopend afgeplat schilddak. In het midden bevindt zich een uitbouw met tentdak. Tegen de middenas van de drie traveeën brede rechter zijgevel bevindt zich een vierkant aanbouwtje met schilddak. Aan de achterzijde bevinden zich tegen de buitenste traveen diepe éénlaags uitbouwen met schilddaken, die de pleinvormige ruimte daar flankeren. De daken hebben een fors overstek en pirons op de hoekpunten. De nok bevat op de uiteinden een rook- of luchtafvoerkanaal met een beëindiging van siermetselwerk.
De gevels hebben een hoge plint bestaande uit afwisselend drie lagen rode en drie lagen geteerde baksteen, afgesloten met een steens rollaag van geteerde baksteen. De gevel is verder opgetrokken in gele baksteen en wordt afgesloten met een tandlijst en fries in siermetselwerk in rode baksteen. De traveen worden van elkaar gescheiden door bakstenen steunberen die opgaan tot het dakoverstek en tot aan het fries aan de voorzijde tweezijdig zijn afgeschuind.
De vensters worden ontlast door steens rollagen waarvan de bovenzijde enigszins is uitgemetseld en hebben bakstenen lekdorpels.
De voorgevel bevat ter weerszijden van de uitbouw zes 4-ruits vensters. De zijgevels van de uitbouw hebben elk een 4-ruits venster. De voorgevel van de uitbouw bevatte in oorsprong de hoofdentree. Het dakschild bezit een dakkapel met een drielicht met diagonale roedeverdeling.
De LINKER ZIJGEVEL bevat in de rechter en de linker travee drie vensters met een 4-ruits onderraam en een 4-ruits vallend bovenraam.
De linker zijgevel van de vleugel tegen de voorgevel heeft links een 4-ruits venster en rechts een paneeldeur met boven een glaspaneel met diagonale roedeverdeling.
De ACHTERGEVEL heeft tussen de uitbouwen in iedere travee een 20-ruits stolpdeur met daarboven steeds drie vensters met een 4-ruits onderraam en een 4-ruits vallend bovenraam. De tweede steunbeer van links bevat een rookkanaal, dat boven het overstek wordt voortgezet. Hier heeft het rookkanaal aan voor- en achterzijde een tweezijdige afschuining en mondt uit in een brede band met siermetselwerk.
De linker uitbouw heeft links een paneeldeur met boven een glaspaneel met diagonale roedeverdeling en rechts daarvan in oorsprong twee 4-ruits vensters. Het rechter venster is vervangen door een rooster. De rechter uitbouw heeft drie 4-ruits vensters evenals de linker zijgevel van de uitbouw. De rechter zijgevel van de linker uitbouw en de linker zijgevel van de rechter uitbouw zijn blind.
Het dakschild bezit een dakkapel met een drielicht met diagonale roedeverdeling.
De RECHTER ZIJGEVEL bevat in de uitbouw onder twee 4-ruits vensters en daarboven een vermoedelijk gietijzeren tweelicht met diagonale roedeverdeling. De linker zijgevel van de uitbouw heeft twee 4-ruits vensters, de rechter zijgevel een paneeldeur met boven een glaspaneel met diagonale roedeverdeling. De traveeën ter weerszijden van de uitbouw bevatten drie vensters met een 4-ruits onderraam en een 4-ruits vallend bovenraam.
De rechter zijgevel van de vleugel tegen de voorgevel bevat links de huidige entree met een paneeldeur met boven een glaspaneel met diagonale roedeverdeling en rechts daarvan twee 4-ruits vensters.
Het interieur is in hoofdlijnen intact en heeft in de gymzaal wanden van schoon metselwerk en nog oorspronkelijke radiatoren.
Waardering
GYMNASTIEKZAAL uit de periode 1925-1930
- Van architectuurhistorische waarde vanwege esthetische kwaliteiten, gave verhoudingen en een bijzondere detaillering in vormgeving en materiaalgebruik, waaronder het gebruik van drie kleuren baksteen. Het object is een goed voorbeeld van de in dit deel van Apeldoorn weinig voorkomende expressionistische bouwstijl, de Amsterdamse School. Het object is als gymnastiekzaal van belang als voorbeeld van een functionele en typologische ontwikkeling.
- Van stedebouwkundige waarde als onderdeel van een historisch gegroeid stedelijk gebied en de beeldbepalende rol daarin. Het gebouw heeft een ensemblewaarde in relatie met de haar omringende bebouwing en elementen (schoolgebouw, conciërgewoning, hekwerk).
- Van cultuurhistorische waarde vanwege de bestemming als gymnastiekzaal, verbonden met het Gymnasium en daardoor met de ontwikkeling van het onderwijs in Apeldoorn.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Detached building located on the east side of the Alexanderlaan and built as a GYMNASIUM HALL for the gymnasium established by municipal architect G. de Zeeuw in 1913. The year of construction and architect are not known, but the building can be dated to the period 1925-1930 on the basis of the expressionistic architectural style, the Amsterdam School. Originally the main entrance was located in the middle of the facade facing the Alexanderlaan. The entrance was possibly sealed up in the sixties and the hall was converted into a changing room and shower space. The building is now accessible via a side entrance.
Description
The brick building, laid in Flemish bond, is constructed on a composite ground plan with a rectangular main block with one high storey under a hipped roof with concealed improved Dutch tiles. Along the entire FRONT FACADE a narrow single-storey section extends with a continuous truncated hipped roof. In the middle there is an extension with a pyramidal roof. Against the central axis of the three-bay right side facade is a small square extension with a hipped roof. At the rear, against the outer bays there are deep single-storey extensions with hipped roofs, flanking the open courtyard space there. The roofs have a substantial overhang and cresting at the corners. The ridge contains at the ends a smoke or air extraction duct with a termination of ornamental brickwork.
The facades have a high plinth consisting of alternating three courses of red and three courses of tarred brick, finished with a brick roll course of tarred brick. The facade is further built up in yellow brick and is finished with a dentil course and frieze in ornamental brickwork in red brick. The bays are separated from each other by brick buttresses which rise to the roof overhang and are bevelled on both sides at the front up to the frieze.
The windows are relieved by brick roll courses with the top slightly splayed and have brick drip moulds.
The front facade contains six 4-pane windows on either side of the extension. The side facades of the extension each have a 4-pane window. The front facade of the extension originally contained the main entrance. The roof slope has a dormer with a three-light with diagonal glazing bars.
The LEFT SIDE FACADE contains in the right and left bays three windows with a 4-pane bottom frame and a 4-pane casement top frame.
The left side facade of the wing against the front facade has on the left a 4-pane window and on the right a panel door with above a glass panel with diagonal glazing bars.
The REAR FACADE has between the extensions in each bay a 20-pane ledge door with above each time three windows with a 4-pane bottom frame and a 4-pane casement top frame. The second buttress from the left contains a smoke duct, which is continued above the overhang. Here the smoke duct on front and rear has a two-sided bevelling and opens into a broad band with ornamental brickwork.
The left extension has on the left a panel door with above a glass panel with diagonal glazing bars and to the right of this originally two 4-pane windows. The right window has been replaced by a grille. The right extension has three 4-pane windows as well as the left side facade of the extension. The right side facade of the left extension and the left side facade of the right extension are blind.
The roof slope has a dormer with a three-light with diagonal glazing bars.
The RIGHT SIDE FACADE contains in the extension below two 4-pane windows and above a presumably cast-iron two-light with diagonal glazing bars. The left side facade of the extension has two 4-pane windows, the right side facade a panel door with above a glass panel with diagonal glazing bars. The bays on either side of the extension contain three windows with a 4-pane bottom frame and a 4-pane casement top frame.
The right side facade of the wing against the front facade contains on the left the present entrance with a panel door with above a glass panel with diagonal glazing bars and to the right of this two 4-pane windows.
The interior is intact in its main aspects and has in the gymnasium hall walls of fair-faced brickwork and original radiators.
Valuation
GYMNASIUM HALL from the period 1925-1930
- Of architectural-historical value due to aesthetic qualities, well-proportioned relationships and distinctive detailing in design and material use, including the use of three colours of brick. The object is a good example of the expressionistic architectural style, the Amsterdam School, which is rarely found in this part of Apeldoorn. The object is important as a gymnasium hall as an example of functional and typological development.
- Of urban-planning value as part of a historically developed urban area and its defining role therein. The building has ensemble value in relation to the surrounding buildings and elements (school building, caretaker's house, ironwork).
- Of cultural-historical value due to its designation as a gymnasium hall, connected with the Gymnasium and thereby with the development of education in Apeldoorn.
Nearby in the register
- Schoolgebouw, Kastanjelaan 10Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Conciërgewoning, Kastanjelaan 8Dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Wilhelminapark 8Woonhuisunder 1 mi
- WilhelminaparkTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.