Rijksmonumentenregister · Netherlands
Tricotfabriek
Winterswijk, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Confectiefabriek
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Wilhelminastraat 6 01, 7101 CR Winterswijk (and others)
- Place
- Winterswijk
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.97443, 6.71784
- Part of complex
- 516076
- Monument number
- 514039
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Clivia ducatus / [Joannes Janssonius]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
HOOFDGEBOUW (1890-1915/ 1934) gebouwd in meerdere fasen als onderdeel van het complex 'NV Tricotfabriek G.J. Willink' naar ontwerp van GERRIT BELTMAN (1843-1915), AREND GERRIT BELTMAN (1869-1934) uit Enschede en de architect HEININK uit Winterswijk. De eerste fase uit 1890 is naar ontwerp van GERRIT BELTMAN, bestaande uit twee bouwlagen en een zolder afgesloten door een mansardedak beïnvloed door de NEO-RENAISSANCE bouwstijl uitgevoerd door de aannemer G. TER HAAR uit Winterswijk. In het gebouw waren ondergebracht een weverij, een pakkamer, een kantoor, een machinekamer en een toiletruimte. In 1905 vindt eveneens van zijn hand in dezelfde bouwstijl een uitbreiding plaats aan de westzijde, bestaande uit drie bouwlagen. Op de begane grond bevonden zich het magazijn en de pakkerij, op de verdieping de confectiezaal en op de tweede verdieping de kartonnage. In 1915 vinden twee belangrijke verbouwingen plaats waarmee het gebouw een deel van zijn huidige vorm heeft gekregen. Allereerst de verbouwing van de zolder van het oorspronkelijke hoofdgebouw uit 1890 tot een verdieping, afgesloten door een plat dak. De tweede verdieping kreeg de bestemming van magazijn en schaftlokaal. Vervolgens de verbinding van beide bouwdelen door middel van een doorlopende kroonlijst met modillons en consoles tot een fabrieksgebouw uit één stuk naar ontwerp van AREND GERRIT BELTMAN. In de kroonlijst bevindt zich links in reliëf het jaartal '1888' (het jaar van oprichting van de fabriek) en rechts het jaartal '1915' (het jaar van de voltooiing van de verbouwing). In het gebouw werden onder meer ondergebracht een blekerij, een ruwerij, een kalanderij, een timmerkamer, een knipzaal, een pakkerij en een garage. Rechts van het ingangsportiek bevindt zich een herdenkingssteen met daarop de tekst '1 mei 1890'. Tenslotte vindt in 1934 de laatste uitbreiding plaats naar ontwerp van de architect HEININK onder invloed van het zakelijk expressionisme ten behoeve van een stukgoederenmagazijn op de begane grond, een knipperij op de eerste verdieping en een vouwerij op de tweede verdieping. In de voorgevel bevindt zich rechts op de begane grond een bronzen gedenkplaat naar ontwerp van GERARD VAN AALST aangeboden door het personeel naar aanleiding van het vijftig jarig bestaan.
Omschrijving
Het HOOFDGEBOUW (1 890- 1915/ 1934) is een langgerekt, drielaags gebouw aan de Wilhelminastraat afgesloten door een plat dak. Het hoofdgebouw is qua vormgeving onder te verdelen in twee bouwdelen. Het linker bouwdeel aan de westzijde uit 1934 verspringt in de rooilijn ten opzichte van het rechter bouwdeel aan de oostzijde. De VOORGEVEL van het linker bouwdeel uit 1934 is opgetrokken in kettingverband in een donkerrode baksteen met verdiept liggende voegen. In de gevels bevinden zich regelmatig verdeelde grote raampartijen vervaardigd uit profielstaal met linksonder de entree afgesloten door een luifel. De twintig en vijftien-ruits ramen, per bouwlaag afgesloten door één betonnen latei, benadrukken de horizontale geleding. Als tegenhanger van de horizontale geleding eindigt het linker bouwdeel uiterst rechts met een verticaal georiënteerd, licht risalerend torenelement dat boven de daklijn uitkomt. In het torenelement bevindt zich per bouwlaag een hoekvenster met roedenverdeling eveneens afgesloten door een betonnen latei. Midden boven markeert de vlaggenstok de verticaliteit van deze as. Midden onder bevind zich een bronzen gedenkplaat naar ontwerp van Gerard van Aalst aangeboden door het personeel naar aanleiding van het vijftig jarig bestaan. Grenzend aan het linker bouwdeel bevindt zich een iets teruggelegen rechter bouwdeel gerealiseerd in de periode 1890-1915. De voorgevel van het rechter bouwdeel met gepleisterde plint is opgetrokken in rode baksteen in kruisverband met speklagen, afgesloten door een wit geschilderde kroonlijst met modillons, consoles en fries. Op de begane grond bevinden de speklagen zich halverwege de vensters en op de verdiepingen ter hoogte van de onder- en wisseldorpels. In de rechterhelft zijn tevens speklagen aangebracht ter hoogte van de bovendorpels. De gevel van het rechter bouwdeel is voorzien van diverse risalieten met uiterst rechts een éénlaags aanbouw met plat dak. In dit geveldeel bevinden zich regelmatig verdeelde vensters aan de onderzijde afgesloten door een gepleisterde, bakstenen lekdorpel en aan de bovenzijde door een boogtrommel met metselmozaïek gevolgd door een segmentboog met wit gepleisterde aanzet- en sluitstenen. Links is het metselmozaïek uitgevoerd in een vlechtpatroon, rechts in visgraatpatroon afgesloten door een flauwer hellende segmentboog met diamantkoppen op de sluitstenen. In de rechter helft bevinden zich voornamelijk stolpramen met twee-ruits bovenlicht, links zijn de vensters breder bestaande uit grotendeels twee gekoppelde twee-ruits ramen met twee-ruits bovenlicht. Op de begane grond in de linker helft bevinden zich vermoedelijk later aangebrachte meer-ruits stalen ramen aan de bovenzijde afgesloten door een rollaag. De LINKER ZIJGEVEL aan de westzijde is een wit geschilderde zijgevel van de uitbreiding uit 1934, drie vensterassen breed, met regelmatig verdeelde meer-ruits raampartijen. De ACHTERGEVEL van het bouwdeel uit 1934 is herkenbaar aan de regelmatig verdeelde meer-ruits raampartijen, van elkaar gescheiden door een betonnen skelet. Het overige deel van de achtergevel aan de noordzijde is verbonden geweest met inmiddels gesloopte onderdelen van het complex. De RECHTER ZIJGEVEL aan de oostzijde bestaat uit de zijgevel van de éénlaags aanbouw en op verdiepingen de zijgevel van het rechter bouwdeel, identiek qua vormgeving aan de voorgevel van het rechter bouwdeel. Het INTERIEUR van het linker bouwdeel bestaat onder meer uit een betonskelet met gestorte betonvloeren. De verdiepingsvloeren van het rechter bouwdeel bestaan onder meer uit houten balklagen en hardhouten vloerdelen die rusten op een staalconstructie. Deze staalconstructie rust op ronde gietstalen kolommen en op aan de betonkolommen gestorte betonnen nokken.
Waardering
HOOFDGEBOUW (1890- 1915/ 1934) van het complex "NV Tricotfabriek G.J. Willink gebouwd in meerdere fasen naar ontwerp van de architecten GERRIT BELTMAN (1 843-1915), AREND GERRIT BELTMAN (1869-1934) uit Enschede en de architect HEININK uit Winterswijk. Het hoofdgebouw is van algemeen cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang:
- als goed voorbeeld van een historisch gegroeid hoofdgebouw als oorspronkelijke kern van het complex naar ontwerp van het architectenbureau Beltman uit Enschede met invloeden uit de neo-renaissance bouwstijl en de architect Heinink uit Winterswijk met invloeden uit het zakelijk expressionisme
- als functioneel onderdeel van een tricotfabriek waarin diverse onderdelen van het productieproces waren ondergebracht zoals een blekerij, een ruwerij, een kalanderij, een knipperij en een pakkerij
- vanwege de ensemblewaarde als functioneel onderdeel van het complex.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MAIN BUILDING (1890-1915/ 1934) built in multiple phases as part of the complex 'NV Tricotfabriek G.J. Willink' designed by GERRIT BELTMAN (1843-1915), AREND GERRIT BELTMAN (1869-1934) from Enschede and architect HEININK from Winterswijk. The first phase from 1890 is designed by GERRIT BELTMAN, consisting of two storeys and an attic closed off by a mansard roof influenced by the NEO-RENAISSANCE architectural style executed by contractor G. TER HAAR from Winterswijk. The building housed a weaving mill, a packing room, an office, a machine room and toilet facilities. In 1905 an extension on the west side is carried out likewise in the same architectural style, consisting of three storeys. On the ground floor were located the warehouse and the packing room, on the first floor the making-up hall and on the second floor the cardboard department. In 1915 two important alterations take place by which the building has acquired part of its present form. Firstly the conversion of the attic of the original main building from 1890 into a storey, closed off by a flat roof. The second storey was designated for warehouse and rest room. Subsequently the connection of both building sections by means of a continuous cornice with modillions and consoles into one unified factory building designed by AREND GERRIT BELTMAN. In the cornice on the left is in relief the year '1888' (the year the factory was founded) and on the right the year '1915' (the year the alteration was completed). The building housed amongst other things a bleachery, a preparatory department, a calendering department, a carpentry room, a cutting room, a packing room and a garage. To the right of the entrance portico is a commemorative stone with the text '1 May 1890'. Finally in 1934 the last extension takes place designed by architect HEININK under the influence of business expressionism for a general goods warehouse on the ground floor, a cutting department on the first floor and a folding department on the second floor. On the front facade on the right on the ground floor is a bronze commemorative plaque designed by GERARD VAN AALST presented by the staff on the occasion of the fiftieth anniversary.
Description
The MAIN BUILDING (1890-1915/ 1934) is an elongated three-storey building on the Wilhelminastraat closed off by a flat roof. The main building can be formally divided into two building sections. The left building section on the west side from 1934 projects in the building line with respect to the right building section on the east side. The FRONT FACADE of the left building section from 1934 is constructed in a running bond in dark red brickwork with recessed joints. In the facades are regularly distributed large window openings made of profiled steel with the entrance on the lower left closed off by a canopy. The twenty and fifteen-pane windows, per storey closed off by one concrete lintel, emphasise the horizontal articulation. As a counterpart to the horizontal articulation the left building section ends on the far right with a vertically oriented, slightly projecting tower element that projects above the roofline. In the tower element on each storey is a corner window with glazing bars likewise closed off by a concrete lintel. In the middle above the flagstaff marks the verticality of this axis. In the middle below is a bronze commemorative plaque designed by Gerard van Aalst presented by the staff on the occasion of the fiftieth anniversary. Adjoining the left building section is a slightly recessed right building section realised in the period 1890-1915. The front facade of the right building section with plastered plinth is constructed in red brickwork in English bond with decorative bands, closed off by a white painted cornice with modillions, consoles and frieze. On the ground floor the decorative bands are located halfway up the windows and on the storeys at the level of the lintels and intermediate lintels. In the right half decorative bands are also applied at the level of the upper lintels. The facade of the right building section is provided with various projections with on the far right a single-storey extension with flat roof. In this facade section are regularly distributed windows closed off at the bottom by a plastered brick dripstone and at the top by a voussoir with mason's mosaic followed by a segmental arch with white plastered springer and keystones. On the left the mason's mosaic is executed in a basketweave pattern, on the right in herringbone pattern closed off by a flatter segmental arch with diamond bosses on the keystones. In the right half are mainly casement windows with two-pane fanlights, on the left the windows are wider consisting largely of two coupled two-pane windows with two-pane fanlights. On the ground floor in the left half are presumably later applied multi-pane steel windows closed off at the top by a roll moulding. The LEFT SIDE FACADE on the west side is a white painted side facade of the extension from 1934, three window bays wide, with regularly distributed multi-pane window openings. The REAR FACADE of the building section from 1934 is recognisable by the regularly distributed multi-pane window openings, separated from each other by a concrete skeleton. The remainder of the rear facade on the north side was connected with meanwhile demolished components of the complex. The RIGHT SIDE FACADE on the east side consists of the side facade of the single-storey extension and on the storeys the side facade of the right building section, identical in design to the front facade of the right building section. The INTERIOR of the left building section consists amongst other things of a concrete skeleton with poured concrete floors. The storey floors of the right building section consist amongst other things of wooden beam layers and hardwood flooring elements resting on a steel construction. This steel construction rests on round cast iron columns and on concrete nodules poured onto the concrete columns.
Valuation
MAIN BUILDING (1890-1915/ 1934) of the complex "NV Tricotfabriek G.J. Willink" built in multiple phases designed by architects GERRIT BELTMAN (1843-1915), AREND GERRIT BELTMAN (1869-1934) from Enschede and architect HEININK from Winterswijk. The main building is of general cultural-historical, architectural-historical and urban planning significance:
- as a good example of a historically developed main building as the original core of the complex designed by the architectural office Beltman from Enschede with influences from the neo-renaissance architectural style and architect Heinink from Winterswijk with influences from business expressionism
- as a functional component of a tricot factory in which various parts of the production process were housed such as a bleachery, a preparatory department, a calendering department, a cutting department and a packing room
- by virtue of the ensemble value as a functional component of the complex.
Nearby in the register
- Industrie, Tricot 11Industrieunder 1 mi
- Fabrieksschoorsteen, Groenloseweg tegenover 2Industrieunder 1 mi
- Villa Tricot JanWoonhuisunder 1 mi
- AuroraWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.