Rijksmonumentenregister · Netherlands
Aurora
Winterswijk, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1904
- Address
- Prins Hendrikstraat 3, 7101 CK Winterswijk
- Place
- Winterswijk
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.97473, 6.71498
- Monument number
- 523466
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 21 Enschede, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
STADSVILLA `Aurora' gebouwd in 1904 aan de Prins Hendrikstraat naar ontwerp in Art Nouveau van architect JACOB JOHANNES POST (1873-1958). De straat is als particulier initiatief in 1900 aangelegd in opdracht van Johan Bernard Rensing, eigenaar van het aan de kop van de straat gelegen café Boer Balink en werd voor een groot deel bebouwd met door Post ontworpen huizen. De villa is gelegen in de westelijke straatwand en sluit hier in het zuiden een reeks eenvoudige woonhuizen af, die een soortgelijke detaillering bezitten en met de villa grote samenhang vertonen. De noordelijke afsluiting van het aaneengesloten blok wordt gevormd door een andere villa van Post.
Post was afkomstig uit Friesland maar werkte voornamelijk in Aalten, Lichtenvoorde en Winterswijk waar hij verschillende woonhuizen en een aantal winkelpanden ontwierp met gevels die een mengeling van Art Nouveau, Neo-Renaissance en Chaletstijl vertonen. Villa `Aurora' werd door de architect zelf bewoond en is een van de meest rijk uitgevoerde huizen binnen zijn oeuvre. Het huis wordt omgeven door een kleine tuin die aan de straatkant wordt begrensd door een eenvoudig smeedijzeren HEKWERK met draaihekjes. Oorspronkelijk was het pand vrijstaand, thans door een latere aanbouw met het belendende pand verbonden.
Omschrijving
Gedeeltelijke onderkelderde STADSVILLA op samengesteld grondplan bestaande uit een twee bouwlagen hoge en drie vensterassen brede rechter partij en een drie bouwlagen hoge, vooruitspringende linker travee. Aan de achterzijde van het pand bevinden zich een serre en een in halfsteens verband gemetselde platgedekte aanbouw. Het huis wordt afgesloten door een samengestelde kap belegd met rode, deels geglazuurde tuile du Nordpannen en de afwatering vindt plaats via bakgoten. In de kap bevinden zich twee eenvoudige gecementeerde schoorstenen en in het rechter dakschild van het linker bouwvolume is een recente dakkapel aangebracht. De gevels bezitten een omlopende zwart gepleisterde plint en zijn met rode voegen gemetseld in witte baksteen in kruisverband. In combinatie hiermee is rode baksteen gebruikt, onder andere in de vorm van speklagen. Alle gevelopeningen zijn voorzien van hardstenen onderdorpels met geornamenteerde hoekstukken. Aan boven- en onderzijde bezitten de vensters een in pleisterwerk uitgevoerde omlijsting. Aan de bovenzijde bestaat deze uit gepleisterde kwartronde lateien met ingekerfde Art Nouveau-motieven, afgesloten door segmentbogen van rode en witte baksteen. Tussen wisseldorpel en onderdorpel lopen vertikale stroken van rode baksteen. De meeste vensters van de eerste bouwlaag hebben bovenlichten met florale glas-in-loodvulling. In de asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bevindt zich rechts in de eerste bouwlaag een rechthoekige erker met gekoppelde enkelruits schuifvensters met drieruits bovenlichten. Links van deze erker bevindt zich onder een glazen luifel de iets terugliggende entree. De in Art Nouveau-trant gedetailleerde, meerruits houten paneeldeur heeft een decoratieve gebogen roedeverdeling en ingekerfde motieven. Het drieruits bovenlicht is gevuld met gekleurd glas-in-lood met florale motieven. Op de uitgebouwde erker bevindt zich een balkon met een iets uitkragende en in rode baksteen gemetselde, opengewerkte borstwering, die terugkomt als gevelafsluiting van dit geveldeel. Op de verdieping bevindt zich rechts een stolpdeur met drieruits bovenlicht en links een stolpvenster met drieruits bovenlicht. De torenachtige linkerpartij wordt aan de voorzijde driezijdig afgesloten. In de eerste bouwlaag bevinden zich in de twee buitenste zijden enkelruits schuifvensters met tweeruits bovenlichten en in de voorzijde een enkelruits schuifvenster met drieruits bovenlicht. In de tweede bouwlaag bevindt zich een inpandig balkon voorzien van een balustrade als eerder beschreven. Een stolpdeur met drieruits bovenlicht geeft toegang tot dit balkon. De flankerende zijden bezitten elk een blind venster. Boven het balkon bezit de zolderverdieping een stolpvenster met drieruits bovenlicht. In de segmentboog van dit venster is de tekst `Aurora' gegraveerd. Hierboven wordt dit geveldeel afgesloten door een met schijnvoegen gepleisterde bekroning bestaande uit een verhoogd middendeel geflankeerd door schouders met uitstekende hoekstukken. De RECHTER ZIJGEVEL van het pand is niet meer zichtbaar. De sobere LINKER ZIJGEVEL bezit een enkelruits schuifvenster met drieruits bovenlicht op de begane grond en twee schuifvensters in de tweede bouwlaag. Het torenlichaam wordt afgesloten door een omlopende balustrade zoals beschreven in de voorgevel. De serre die zich rechts tegen de asymmetrisch ingedeelde ACHTERGEVEL bevindt, heeft een afgeknot schilddak belegd met rode tuile du Nordpannen. De serre is opgebouwd uit een houten samengesteld kozijn boven een gemetselde borstwering die wordt afgesloten door een omlopende gepleisterde lekdorpel. De bovenlichten van de serre zijn voorzien van gekleurd glas-in-lood in een geometrisch patroon. In de achtergevel bevinden zich onder de bovenlichten schuifdeuren met enkelruits zijlichten en in de linker zijgevel van de serre twee vensters. Boven de aanbouwen bestaat de achtergevel van het huis uit drie ongelijke vensterassen met centraal in het torenvolume een zesruits schuifvenster met drieruits bovenlicht voorzien van een omlijsting in siermetselwerk. Het lagere geveldeel links hiervan bezit een stolpvenster met drieruits bovenlicht. In het bredere geveldeel geheel links bevindt zich een venster onder een uitkragend gemetseld fries waarboven zich een waarschijnlijk later in stijl opgemetselde zolderopbouw bevindt, waarin een niet-oorspronkelijk venster is geplaatst. Het INTERIEUR is nog grotendeels in tact en bevat op de begane grond vele waardevolle elementen zoals stucplafonds met sierlijke florale motieven, twee schouwen in de kamers-en-suite en tochtdeuren met bewerkt glas met overwegend `zweepslag'-motieven Opvallend is in de gang de casettelambrizering, waarin kleine melkglazen panelen zijn verwerkt met zeventiende-eeuwse taferelen, geschilderd in een techniek die geglazuurde tegels nabootst. Ook is hier een rijk uitgevoerde terrazzo vloer aanwezig, gelegd door de in Winterswijk en omstreken werkzame Italiaanse familie MONASSO. Op een wand in het tochtportaal is in stuc een medaillon aangebracht waarin binnen een omlijsting van eikenblad architectenattributen zijn verwerkt, verwijzend naar de oorspronkelijke bewoner.
Waardering
STADSVILLA gebouwd in 1904 naar ontwerp van architect J.J. POST.
-Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld van een woonhuis uit het begin van de twintigste eeuw dat gebouwd is in Art Nouveaustijl. Het pand valt op door esthetische kwaliteiten in in- en exterieur zoals het rijke materiaalgebruik en de fraaie detaillering van de gevels waarin veel florale Art Nouveau-motieven toegepast zijn, alsmede vanwege het bijzondere interieur op de begane grond dat zich nog in hoge mate in oorspronkelijke staat bevindt. Het pand is van belang als een van de rijkere voorbeelden van een villa in Art Nouveau-stijl uit het oeuvre van J.J. Post, die een groot aantal huizen en winkelpanden ontwierp in de belangrijke Achterhoekse kernen.
-Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van een reeks kleine villa's en woonhuizen aan de Prins Hendrikstraat, die overwegend gebouwd zijn tussen 1900 en 1910. Het huis speelt hier een belangrijke rol in het aanzien van de straat als afsluitend pand van een serie door Post ontworpen huizen, die onderling grote samenhang vertonen in detaillering en materiaalgebruik.
-Van cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling, als uiting van het ontluiken van een rijkere middenstand in Winterswijk. Voor deze klasse werden aantrekkelijke woningen gebouwd aan een hiervoor speciaal aangelegde straat.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
CITY VILLA 'Aurora' built in 1904 on the Prins Hendrikstraat designed in Art Nouveau style by architect JACOB JOHANNES POST (1873-1958). The street was laid out as a private initiative in 1900 at the behest of Johan Bernard Rensing, owner of the Boer Balink café located at the head of the street, and was largely built with houses designed by Post. The villa is situated in the western street frontage and here closes off to the south a series of simple dwelling houses which possess similar detailing and show great coherence with the villa. The northern terminus of the continuous block is formed by another villa by Post.
Post was from Friesland but worked mainly in Aalten, Lichtenvoorde and Winterswijk where he designed various dwelling houses and a number of shop premises with facades showing a mixture of Art Nouveau, Neo-Renaissance and Chalet styles. Villa 'Aurora' was inhabited by the architect himself and is one of the most richly executed houses within his oeuvre. The house is surrounded by a small garden which at the street side is bounded by simple wrought-iron FENCING with hinged gates. Originally the property was detached, now connected to the adjoining property by a later extension.
Description
Partially cellared CITY VILLA on a composite ground plan consisting of a two-storey tall and three window-bays wide right section and a three-storey tall, projecting left bay. At the rear of the property are a conservatory and an extension with plastered brickwork in half-brick bond with a flat roof. The house is closed off by a composite roof covered with red, partly glazed tuile du Nord tiles and drainage takes place via gutters. In the roof are two simple cemented chimneys and in the right roof slope of the left building volume a recent roof dormer has been installed. The facades have a continuous black plastered plinth and are laid in white brick in English bond with red joints. In combination with this, red brick has been used, among other things in the form of brickwork stripes. All facade openings are provided with hard stone window sills with ornamented corner pieces. At the top and bottom the windows possess a surround executed in plasterwork. At the top this consists of plastered quarter-round lintels with incised Art Nouveau motifs, closed off by segmental arches of red and white brick. Between relieving sill and window sill run vertical strips of red brick. Most windows of the first storey have fanlights with floral stained glass infill. In the asymmetrically arranged FRONT FACADE on the right in the first storey is a rectangular bay window with paired single-glazed sash windows with three-light fanlights. To the left of this bay window is located beneath a glazed canopy the slightly recessed entrance. The wooden panel door detailed in Art Nouveau style, with multiple lights, has a decorative curved glazing bar pattern and incised motifs. The three-light fanlight is filled with coloured stained glass with floral motifs. On the projecting bay window is a balcony with a slightly projecting open-work parapet wall of red brick, which appears again as the facade closure of this facade section. On the first floor on the right is a Dutch door with three-light fanlight and on the left a Dutch window with three-light fanlight. The tower-like left section is closed off on the front with three sides. In the first storey are in the two outer sides single-glazed sash windows with two-light fanlights and in the front a single-glazed sash window with three-light fanlight. In the second storey is an internal balcony provided with a balustrade as described earlier. A Dutch door with three-light fanlight gives access to this balcony. The flanking sides each possess a blank window. Above the balcony the attic storey has a Dutch window with three-light fanlight. In the segmental arch of this window the text 'Aurora' is engraved. Above this the facade section is closed off by a crown executed with false joints consisting of a raised central section flanked by shoulders with projecting corner pieces. The RIGHT SIDE FACADE of the property is no longer visible. The austere LEFT SIDE FACADE has a single-glazed sash window with three-light fanlight on the ground floor and two sash windows in the second storey. The tower structure is closed off by a continuous balustrade as described in the front facade. The conservatory which is situated on the right against the asymmetrically arranged REAR FACADE has a truncated hipped roof covered with red tuile du Nord tiles. The conservatory is constructed from a composite wooden window frame above a brick parapet wall which is closed off by a continuous plastered drip moulding. The fanlights of the conservatory are provided with coloured stained glass in a geometric pattern. In the rear facade below the fanlights are sash doors with single-glazed side lights and in the left side facade of the conservatory two windows. Above the extensions the rear facade of the house consists of three unequal window bays with centrally in the tower volume a six-light sash window with three-light fanlight provided with a surround in ornamental brickwork. The lower facade section to the left of this has a Dutch window with three-light fanlight. In the broader facade section furthest to the left is a window beneath a projecting brick frieze above which is probably a later attic extension constructed in style, in which a non-original window has been placed. The INTERIOR is still largely intact and contains on the ground floor many valuable elements such as plaster ceilings with ornamental floral motifs, two fireplaces in the adjoining rooms and draught doors with worked glass predominantly featuring 'whiplash' motifs. Striking in the hallway is the casement panelling in which small opal glass panels are incorporated with seventeenth-century scenes, painted in a technique imitating glazed tiles. Also present here is a richly executed terrazzo floor, laid by the Italian family MONASSO who worked in Winterswijk and surroundings. On a wall in the draught vestibule is a stucco medallion in which within a surround of oak leaf architectural attributes are incorporated, alluding to the original inhabitant.
Valuation
CITY VILLA built in 1904 designed by architect J.J. POST.
-Of architectural historical value as a good and well-preserved example of a dwelling house from the beginning of the twentieth century that was built in Art Nouveau style. The property stands out for aesthetic qualities in interior and exterior such as the rich use of materials and the fine detailing of the facades in which many floral Art Nouveau motifs are applied, as well as for the special ground floor interior which is still in a high degree in original condition. The property is of importance as one of the richer examples of a villa in Art Nouveau style from the oeuvre of J.J. Post, who designed a large number of houses and shop premises in the important Achterhoek centres.
-Of urban planning value as part of a series of small villas and dwelling houses on the Prins Hendrikstraat, which were predominantly built between 1900 and 1910. The house plays an important role here in the appearance of the street as the closing property of a series of houses designed by Post, which show great coherence with one another in detailing and use of materials.
-Of cultural-historical value as an expression of a social-economic development, as a manifestation of the emergence of a wealthier middle class in Winterswijk. For this class attractive dwellings were built on a street specially laid out for this purpose.
Nearby in the register
- Woonhuis, Prins Hendrikstraat 13Woonhuisunder 1 mi
- Industrie, Tricot 11Industrieunder 1 mi
- TricotfabriekIndustrieunder 1 mi
- Fabrieksschoorsteen, Groenloseweg tegenover 2Industrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.