Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Slotplaats
Bakkeveen, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Zonnewijzer
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1750
- Address
- Foarwurker Wei bij 3, 9243 JZ Bakkeveen (Opsterland 21)
- Place
- Bakkeveen
- Municipality
- Opsterland
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.08384, 6.25172
- Part of complex
- 513171
- Monument number
- 513173
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1708 map "La Seigneurie d'Ovest-Frise." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De ZONNEWIJZER, gedateerd 1750, bevindt zich in de verdiepte voortuin van het voormalige landhuis 'De Slotplaats'. Het is gedeeltelijk een zogenaamde polaire zonnewijzer. De zonnewijzer is naar alle waarschijnlijkheid vervaardigd door of naar aanwijzingen van J.H. Knoop, die rond 1750 de Jhr. Edzard van Burmania, zoon des huizes, onderwees in de wiskunde en navigatie. De tijdwijzer werd in 1787 beschadigd door geweervuur. De tegenwoordige witte beschildering verhult deze beschadigingen. Het tuinornament staat op het snijpunt van de hartlijnen getrokken vanuit de voordeur door de tuin en tussen de beide gemetselde trappen naar het verdiepte gedeelte van de tuin. De zonnewijzer behoort reeds van oudsher ter plaatse; zij het dat het tuinornament eertijds in de achtertuin stond van een buitenplaats aan de weg, het zogenaamde Blauwhuis, dat in 1837 werd afgebroken.
Omschrijving
De hardstenen zonnewijzer bestaat uit een een ingesnoerde kolom, met acanthusbladmotief op de voet en spiegelvlakken, waarop de eigenlijke zonnewijzer rust en heeft als bekroning een bol. De eigenlijke zonnewijzer heeft ogenschijnlijk een grillige vorm. De stenen ribben doen dienst als stijlen, waarvan er 22 zijn te tellen; enkele stijltjes beschaduwen elk twee wijzerplaten. De becijfering is in arabische cijfers; alleen de hele uren worden aangegeven. Er zijn vlakke, cilindervormige en holle wijzerplaten. Bij de cilinder aan oost- en westzijde hebben de bovenkanten de vorm van de winterboog en de onderkanten die van de zomerboog. Aan de oostzijde is een zonnetje in reliëf gebeeldhouwd.
Waardering
De zonnewijzer uit 1750 is van algemeen cultuurhistorisch belang:
- vanwege de herinnering aan het vroegere landhuis ter plaatse,
- vanwege de hoge mate van belang voor de betekenis en het werk van de mathematicus-hovenier J.H. Knoop,
- vanwege de typologische zeldzaamheid in Nederland.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The SUNDIAL, dated 1750, is located in the sunken front courtyard of the former country house 'De Slotplaats'. It is partly a so-called polar sundial. The sundial was almost certainly made by or according to the instructions of J.H. Knoop, who around 1750 taught Jhr. Edzard van Burmania, son of the house, in mathematics and navigation. The time indicator was damaged in 1787 by gunfire. The current white painting conceals these damages. The garden ornament stands at the intersection of the centre lines drawn from the front door through the garden and between the two mortared stairs to the sunken section of the garden. The sundial has belonged to the place from time immemorial; although the garden ornament was once located in the back garden of a country estate by the road, the so-called Blauwhuis, which was demolished in 1837.
Description
The sandstone sundial consists of a constricted column, with acanthus leaf motif on the base and mirror planes, on which the actual sundial rests and has a sphere as its crown. The actual sundial apparently has a fanciful form. The stone ribs serve as styles, of which 22 can be counted; some small styles each shadow two dial plates. The numbering is in Arabic numerals; only the whole hours are indicated. There are flat, cylindrical and concave dial plates. On the cylinders on the east and west sides the tops have the shape of the winter arc and the bottoms that of the summer arc. On the east side a small sun is carved in relief.
Valuation
The sundial from 1750 is of general cultural-historical importance:
- because of the memory of the former country house on the site,
- because of the high degree of importance for the significance and work of the mathematician-gardener J.H. Knoop,
- because of the typological rarity in the Netherlands.
Nearby in the register
- De Slotplaats (Sterrebos)Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- De SlotplaatsWoonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Weverswâl 32Boerderijunder 1 mi
- BurmaniazuilTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.