Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Oranjelaan 36
Soest, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1930
- Address
- Oranjelaan 36, 3761 BX Soest
- Place
- Soest
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.18332, 5.29082
- Monument number
- 512722
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "32 Amersfoort" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1931 is door de Arnhemsche Waterleiding-Maatschappij (een dochter van de Utrechtsche Waterleiding-Maatschappij) aan de Bilthovense architect H.F. Mertens de opdracht verleend een WATERTOREN met HEKWERK te bouwen in de gemeente Soest. Vier jaar eerder had Mertens een watertoren gebouwd in Bilthoven en na Soest zou hij nog een watertoren bouwen in Oude Pekela (1938). Alle drie de ontwerpen zijn rechtstreeks te herleiden tot een prijsvraagontwerp van M. de Klerks uit 1912. Als locatie is een perceel aan de Oranjelaan gekozen, dat nabij het hoogste punt (19 meter) van de Soestereng is gelegen. De toren hoefde door deze hoge locatie slechts 23,7 meter hoog te worden, lager dan de meeste watertorens. De architectonische verschijningsvorm duidt op nauwe verwantschap met het zakelijk expressionisme. In 1985-1986 is de toren in opdracht van H. van Oest tot woning verbouwd. Het stalen reservoir is daarbij uit de toren verwijderd.
Omschrijving
De langs de Oranjelaan gelegen watertoren uit 1931, naar ontwerp van H.F. Mertens, is op een ronde plattegrond geheel uit baksteen opgetrokken. De schacht van de toren bestaat uit een viertal op elkaar gestapelde cylindervormen van verschillende diameter. De onderste cilinder fungeert als sokkel en is op de ingangspartij aan de westzijde na geheel blind. Hierboven springt de gevel terug en is tot de ruimte van het waterreservoir vier bouwlagen hoog. De draagconstructie is niet weggewerkt, maar wordt juist benadrukt in het exterieur. De schacht is geprofileerd met steunberen die het reservoir in de uitkragende cilinder ondersteunen. Tussen de steunberen zijn aan vier zijden liggende vierlichtsvensters gezet. De twee steunberen ter weerszijden van de ingang worden even onder de ruimte van het waterreservoir met een betonnen latei verbonden. Hierop is een muur als bekroning gemetseld die gedeeltelijk voor het gevelvlak van de cilinder met het waterreservoir doorloopt. Deze muur wordt afgesloten met een deklijst. De cilinder met het waterreservoir is voorzien van in twee rijen geplaatste betonnen, platte drielichtsvensters. Boven op de derde cilinder is een kleinere cilinder gezet die door een plat dak is gedekt.
Het perceel is aan de straatzijde afgerasterd door een hekwerk met gemetselde vierkante pijlers, waartussen een ijzeren hekwerk is gezet.
Waardering
De watertoren met bijbehorend hekwerk aan de Oranjelaan te Soest is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een watertoren in zakelijk expressionistische stijl uit de jaren '30 van de 20ste eeuw. Als zodanig maakt het deel uit van de ontwikkeling van de drinkwatervoorziening in de provincie Utrecht. Tevens is de watertoren van waarde door de plaats die het inneemt binnen het oeuvre van architect Mertens. Tevens heeft het ensemblewaarde als beeldbepalend 'landmark' het hoogste deel van de Soester eng.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1931 the Arnhemsche Waterleiding-Maatschappij (a subsidiary of the Utrechtsche Waterleiding-Maatschappij) commissioned the Bilthoven architect H.F. Mertens to build a WATER TOWER with FENCING in the municipality of Soest. Four years earlier Mertens had built a water tower in Bilthoven and after Soest he would build another water tower in Oude Pekela (1938). All three designs are directly traceable to a competition design by M. de Klerk from 1912. As a location, a plot on the Oranjelaan was chosen, situated near the highest point (19 metres) of the Soestereng. Because of this elevated location, the tower only needed to be 23.7 metres high, lower than most water towers. The architectural appearance indicates close affinity with business expressionism. In 1985-1986 the tower was converted into a residence on the instructions of H. van Oest. The steel reservoir was removed from the tower in the process.
Description
The water tower from 1931 situated along the Oranjelaan, designed by H.F. Mertens, is built entirely in brickwork on a circular floor plan. The shaft of the tower consists of four stacked cylinder shapes of different diameter. The lower cylinder serves as a base and is entirely blind except for the entrance section on the west side. Above this the facade steps back and is four storeys high up to the space of the water reservoir. The load-bearing structure is not concealed but is deliberately emphasized in the exterior. The shaft is articulated with buttresses which support the reservoir in the protruding cylinder. Between the buttresses are four-light windows placed on four sides. The two buttresses either side of the entrance are connected just below the space of the water reservoir with a concrete lintel. On this a wall is laid as a cornice which partially extends in front of the facade plane of the cylinder with the water reservoir. This wall is finished with a coping stone. The cylinder with the water reservoir is provided with three-light windows made of concrete, arranged in two rows and placed flat. Above the third cylinder a smaller cylinder is placed which is covered by a flat roof.
The plot is fenced off on the street side by fencing with masonry square piers, between which iron fencing is placed.
Valuation
The water tower with associated fencing on the Oranjelaan in Soest is of general importance because of its cultural and architectural-historical value as a good example of a water tower in business expressionist style from the nineteen-thirties of the 20th century. As such it forms part of the development of drinking water supply in the province of Utrecht. Furthermore, the water tower is of value because of the place it occupies within the oeuvre of architect Mertens. It also has ensemble value as an image-defining 'landmark' of the highest part of the Soester eng.
Nearby in the register
- Woonhuis, Prins Bernhardlaan 43Woonhuisunder 1 mi
- De witte BurchthoeveBoerderijunder 1 mi
- Anna PaulownahuisOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Transport, Spoorstraat 1Transportunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.