Rijksmonumentenregister · Netherlands
De witte Burchthoeve
Soest, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1942
- Address
- Soesterengweg 8, 3761 AV Soest (and others)
- Place
- Soest
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.17956, 5.29258
- Monument number
- 512727
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "32 Amersfoort" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1942-1943 gebouwde BOERDERIJ is een modelboerderij voor melkvee in een Vaderlands rustieke stijl, gelegen nabij het hoogste punt van de Soestereng (19 meter boven NAP). Opdrachtgever voor de bouw was de heer F.H.F Pas van Groot Oosterland die in 1942 het er naast gelegen landhuis `De Witte Burcht' had gekocht. Pas van Groot Oosterland had goede relaties met de Duitsers en de keuze voor dit type modelboerderij is waarschijnlijk in overleg gegaan met de bezetter. De Soester architect Arn. Brouwer werd gevraagd een ontwerp te maken. De plattegrond van de boerderij is bijzonder te noemen en is verwant met de veel in Limburg, België, Frankrijk en Duitsland voorkomende carrévormige boerderijen (deze boerderijen hebben een geheel omsloten binnenhof, met stallen, opslagruimtes en het woongedeelte). Brouwer ontwierp ook een binnenhof maar sloot de noordoostzijde door middel van een muur af. De gebouwen zijn aaneengesloten in een U-vorm gegroepeerd. Bij de bouw van de boerderij werden naast traditionele materialen als baksteen, hout en riet ook moderne bouwmaterialen toegepast. De grote ruimtes zijn door middel van betonnen balken overspannen. Voor de vloeren werd een constructie van perfora baksteen toegepast. In de lengtevoegen zijn stalen draden getrokken. Het geheel rustte op een bekisting die na verharding is weggehaald. Brouwer kon uit de vele ervaringen en publicaties putten die waren verschenen naar aanleiding van de boerderijbouw in de Wieringermeerpolder (vanaf 1932). In oktober 1942 is door de vrouw van Pas van Groot Oosterland de eerste steen gelegd.
Omschrijving
De evenwijdig aan de Soester Engweg gelegen modelboerderij, is te bereiken via een korte rechte oprijlaan. De boerderij heeft een U-vormige plattegrond, één bouwlaag onder met riet gedekte, overstekende zadeldaken. In de dakschilden bevinden zich getoogde vleermuisvensters. De dakschilden zijn op diverse plaatsen door een getoogde Vlaamse gevel onderbroken en op het met nokvorsten afgewerkte dak zitten diverse schoorstenen, danwel ventilatiekappen. De in baksteen opgetrokken gevels zijn voorzien van wit geschilderd pleisterwerk. De vensters hebben houten schuif- of draairamen met roedenverdeling, deels voorzien van halve luiken. De stallen zijn voorzien van ijzeren roedenvensters die aan de onderzijde van ventilatiestroken zijn voorzien. In de topgevels aan de voorzijde zijn muurankers met krulwerk gezet. De voorzijde (noordoost) bestaat uit twee kopgevels met schouderstukken en tuitbeëindiging met een breedte van drie vensterassen. De asymmetrisch ingedeelde rechter gevel (woongedeelte) heeft links een toegangsdeur met rechts daarvan twee vensters. Op de verdieping is aan weerszijden van de middenas één venster geplaatst. In de geveltop zit een rond tochtgat De linker gevel heeft een symmetrische indeling met op de begane grond drie vensters en op de verdieping twee. In de geveltop zit een rond tochtgat. Beide tuitgevels zijn door middel van een muur met elkaar verbonden, die het voorhof aan deze zijde afsluit. De muur is voorzien van een kanteelachtige beëindiging, waaronder een boogfries is aangebracht. De in het midden geplaatste doorgang tot de hof heeft een dubbel spijlenhek en is geaccentueerd met twee pijlers, waarop een bolvormige bekroning is gezet. De bouwvolumes rond de hof huisvesten voornamelijk bedrijfsruimtes (stallen, opslag en productieruimtes), die zich voornamelijk aan de linker en achterzijde van de hof bevinden. Het meest rechtse bouwvolume, deels met lagere nokhoogte, is het woonhuis. De langsgevel hiervan heeft aan de zijde van het voorhof een asymmetrische indeling, met van rechts naar links een klein tweeruits raam, een zesruitsraam, een deur met negenruitsbovendeel, een schuifraam, een deur met vierruits bovendeelen een kruiskozijn. Het dakschild is gedeeltelijk doorbroken door een liggend vleermuisvenster. Voor de gevel is rechts een hondenhok onder zadeldak gemetseld. Het woongedeelte sluit aan op een breder bouwvolume dat gedeeltelijk als woonruimte dient maar meer naar achteren een bedrijfsfunctie heeft, bestaande uit enkele deuren met roedenverdeling, schuiframen en stalvensters. De linkervleugel heeft aan de zijde van het voorhof een aantal dubbele (opgeklampte) lattendeuren, horizontaal in tweeën gedeelde deuren en stalvensters. Geheel rechts bevindt zich een puntgevel onder een steekkap. De middenvleugel heeft aan de zijde van het voorhof een links van de middenas geplaatste puntgevel onder steekkap met een ellipsboogvormige poort die naar het achtererf leidt.
De rechter buitengevel (noordwesten) heeft links een voorsprong onder doorschietend dakschild. De voorsprong is gevat tussen vooruitstekende steunberen. De linker steunbeer sluit aan op de voorgevel en de rechter steekt door het dakschild heen. Het bredere bedrijfsgedeelte rechts van genoemde voorsprong heeft in de gevel stalvensters en tweetal (opgeklampte) deuren. De linker buitengevel (zuidoosten) heeft geheel rechts een voorsprong. De voorsprong is aan deze zijde breder dan de voorsprong in de rechter buitengevel. Links van de voorsprong bevindt zich een topgevel met schouderstukken onder steekkap met lagere nok. In de gevel zitten (opgeklampte) deuren stalvensters en een roedenvenster. De achtergevel heeft twee hoekrisaliten met grote voorsprong onder een schilddak met uilenbord, waarin venster. Een smaller risaliet met poort en steekkap met lagere nok is even rechts van de middenas gezet. Dit risaliet is aan de rechterzijde verbreed (bouwnaad zichtbaar), waardoor het dak thans asymmetrisch is.
In het interieur is de oorspronkelijke indeling voor deel nog als zodanig herkenbaar, waarbij in de bedrijfsruimten onder meer betonnen en bakstenen constructies van de vloeren en plafonds van belang zijn.
Waardering
De boerderij is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als vrij zeldzaam voorbeeld van een modelboerderij in een Vaderlands rustieke stijl met Zuid-Nederlandse invloeden uit 1942-1943. Typologisch is de boerderij van belang vanwege de ontstaansgeschiedenis en vanwege het gevarieerde materiaalgebruik en de toegepaste constructiemethoden. De boerderij heeft landschappelijke en ensemblewaarde als beeldbepalend herkenningspunt op de Soestereng en vanwege de ruimtelijke en historische relatie met het naast gelegen landhuis 'De Witte Burcht'. De boerderij is gaaf wat betreft de hoofdvorm, het materiaalgebruik en de detaillering van het exterieur en deels ook het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The FARMHOUSE built in 1942-1943 is a model dairy farm in a Dutch rustic style, situated near the highest point of the Soestereng (19 metres above ordnance datum). The client for the construction was Mr F.H.F Pas van Groot Oosterland, who in 1942 had purchased the adjacent country house 'De Witte Burcht'. Pas van Groot Oosterland had good relations with the Germans and the choice for this type of model farmhouse was probably made in consultation with the occupier. The Soest architect Arn. Brouwer was asked to make a design. The floor plan of the farmhouse is noteworthy and is related to the square-shaped farmhouses frequently found in Limburg, Belgium, France and Germany (these farmhouses have a completely enclosed courtyard, with stables, storage spaces and the residential section). Brouwer also designed a courtyard but closed off the north-east side by means of a wall. The buildings are joined together in a U-shaped arrangement. In the construction of the farmhouse, in addition to traditional materials such as brick, wood and thatch, modern building materials were also used. The large spaces were spanned by means of concrete beams. For the floors a perforated-brick construction was used. Steel wires were drawn in the lengthwise joints. The whole rested on temporary formwork that was removed after hardening. Brouwer could draw on the many experiences and publications that had appeared following farmhouse construction in the Wieringermeerpolder (from 1932 onwards). In October 1942 the first stone was laid by the wife of Pas van Groot Oosterland.
Description
The model farmhouse, situated parallel to the Soester Engweg, is reached via a short straight access road. The farmhouse has a U-shaped floor plan, one storey under hipped roofs with thatch covering and overhanging eaves. In the roof sections are arched bat windows. The roof sections are interrupted in various places by an arched Flemish gable and on the roof finished with ridge crests sit various chimneys and ventilation caps. The brick-built facades are provided with white-painted render. The windows have wooden sash or casement frames with glazing bars, partly fitted with half shutters. The stables are fitted with iron rod windows provided with ventilation strips on the underside. Ornamental wall anchors with curled work are set in the end gables on the front. The front (north-east) consists of two end gables with shoulder pieces and spout-gable termination with a width of three window bays. The asymmetrically arranged right gable (residential section) has an entrance door on the left with two windows to its right. On the upper storey one window is placed on either side of the central axis. In the gable top is a round draught hole. The left gable has a symmetrical arrangement with three windows on the ground floor and two on the upper storey. In the gable top is a round draught hole. Both spout gables are connected to each other by means of a wall, which closes off the forecourt on this side. The wall is provided with a castellated termination, beneath which an arched frieze is applied. The passageway placed in the middle leading to the courtyard has a double rod gate and is accented with two pillars, on which a spherical finial is set. The building volumes around the courtyard house mainly business spaces (stables, storage and production spaces), which are mainly located on the left and rear of the courtyard. The most right building volume, partly with lower ridge height, is the dwelling house. Its long gable has an asymmetrical arrangement on the side of the forecourt, with from right to left a small two-light window, a six-light window, a door with nine-light fanlight, a sash window, a door with four-light fanlight and a cross window. The roof section is partly broken through by a horizontal bat window. In front of the gable on the right is a dog kennel built under a saddle roof. The residential section adjoins a broader building volume that partly serves as living space but further back has a business function, consisting of several doors with glazing bars, sash windows and stable windows. The left wing has a number of double (clamped) batten doors on the side of the forecourt, doors divided horizontally into two sections and stable windows. At the far right is a pointed gable under a diagonal roof. The central wing has a pointed gable under a diagonal roof placed to the left of the central axis on the side of the forecourt, with an elliptical-arched gateway leading to the rear courtyard.
The right outer gable (north-west) has a projection on the left under a continuous roof section. The projection is framed between projecting buttresses. The left buttress adjoins the front gable and the right passes through the roof section. The broader business section to the right of said projection has stable windows in the gable and two (clamped) doors. The left outer gable (south-east) has a projection at the far right. The projection is broader on this side than the projection on the right outer gable. To the left of the projection is a top gable with shoulder pieces under a diagonal roof with lower ridge. In the gable are (clamped) doors, stable windows and a rod window. The rear gable has two corner risalits with large projection under a hipped roof with owl board, in which [is] a window. A narrower risalit with gateway and diagonal roof with lower ridge is placed just to the right of the central axis. This risalit is widened on the right side (building seam visible), so that the roof is now asymmetrical.
In the interior the original arrangement is still partly recognisable as such, with concrete and brick constructions of the floors and ceilings being of particular importance in the business spaces.
Valuation
The farmhouse is of general importance for its cultural and architectural-historical value as a comparatively rare example of a model farmhouse in a Dutch rustic style with South Netherlandish influences from 1942-1943. Typologically the farmhouse is important for its developmental history and for the varied use of materials and the applied construction methods. The farmhouse has landscape and ensemble value as a distinctive landmark on the Soestereng and for its spatial and historical relationship with the adjacent country house 'De Witte Burcht'. The farmhouse is well-preserved as to its main form, the use of materials and the detailing of the exterior and partly also the interior.
Nearby in the register
- Woonhuis, Prins Bernhardlaan 43Woonhuisunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Oranjelaan 36Industrieunder 1 mi
- Transport, Spoorstraat 1Transportunder 1 mi
- Poortgebouw, rechterzijde v.d. Dalweg SoestBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.