Rijksmonumentenregister · Netherlands
Coöperatieve Stoomzuivelfabriek Try
Gytsjerk, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Zuivelfabriek
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1896
- Address
- Rinia van Nautaweg 1, 9061 AA Gytsjerk (Tytsjerksteradiel 21)
- Place
- Gytsjerk
- Municipality
- Tytsjerksteradiel
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.23539, 5.89944
- Part of complex
- 512508
- Monument number
- 512509
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
De DIRECTEURSWONING uit 1896 is opgetrokken in Eclectische trant, op een in blokken gepleisterde plint in roodbruine baksteen onder een afgeknot schilddak gedekt met geglazuurde zwarte Friese golfpannen; in het dakschild aan de voorzijde twee kleine dakkapellen onder geknikte tentdakjes met piron en wangen met voluutdecoraties. Onder de goot een fries met afwisselend schoon metselwerk en velden met vlechtwerk van helrode baksteen boven de vensters; geprofileerd waterlijstje aan de onderzijde van het fries. De symmetrische voorgevel is vijf traveeën breed en heeft hoeklisenen en een middenrisaliet met topgevel. De spaarvelden in de hoeklisenen zijn gevuld met vlechtwerk van helrode baksteen. De geveltop heeft wit geschilderde natuurstenen aanzetstenen en dekplaten; uitkragende gemetselde toppilaster op wit geschilderde kraagsteen en bekroond met een smeedijzeren sierornament met windvaan.
In het middenrisaliet een paneeldeur (1921) onder bovenlicht. De vensters, met glas-in-lood bovenlicht onder segmentboog strekken, hebben boogtrommels gevuld met decoratief metselwerk van gele, rode en zwarte kalkzandsteen. Tegen de zuidgevel een grote houten serre met glas-in-lood bovenlichten op een gemetselde plint met pleisterwerk in blokken. Het BEDRIJFSGEDEELTE is opgetrokken in roodbruine bezande baksteen onder een afgeknot schilddak gedekt met zwarte Friese golfpannen. De oorspronkelijke indeling van het gebouw is vooral aan de noordgevel nog goed af te lezen: drie vensterassen met centrale entree van de voormalige boterkelder, vervolgens zeven vensterassen van het karn- en centrifugelokaal en tenslotte de vier vensterassen van het oproomlokaal. Enkele vensters onder strekken hebben nog de originele twaalf- en achtruits onderverdeling en in de dagkanten de duimen van de oorspronkelijke luiken. De rest van deze gevel wordt grotendeels oversneden door een (vernieuwde) aanbouw. De afgeknotte topgevel aan de achterzijde vertoont dezelfde detaillering als de gebouwen uit 1921, met gemetseld trasraam, lisenen en fries.
Waardering
Het hoofdgebouw van de voormalige zuivelfabriek Trynwâlden uit 1896 bestaande uit een woonhuis en achtergelegen bedrijfsgedeelte, is van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang:
- als ruimtelijke en functioneel hoofdonderdeel van het complex Trynwâlden;
- vanwege de redelijk hoge mate van gaafheid van het exterieur;
- vanwege de ornamentiek in Eclectische trant van de woning;
- vanwege de grote betekenis voor het aanzien van het dorp Gytsjerk.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The DIRECTOR'S HOUSE from 1896 is erected in Eclectic manner, on a block-rendered plinth in reddish-brown brick under a truncated hipped roof covered with glazed black Frisian corrugated tiles; in the roof slope on the front side two small roof dormers under pitched roof lights with hip-roof ends and gables with volute decorations. Below the gutter a frieze with alternating ashlar and panels with weaving of bright red brick above the windows; moulded drip moulding on the underside of the frieze. The symmetrical front facade is five bays wide and has angle pilasters and a central risalit with gabled top. The spandrel fields in the angle pilasters are filled with weaving of bright red brick. The gable top has white-painted natural stone coping stones and cover plates; projecting brick corner pilaster on white-painted corbel and crowned with a wrought-iron ornamental element with weathervane.
In the central risalit a panelled door (1921) under fanlight. The windows, with leaded-light fanlight under segmental arch, have arch drums filled with decorative brickwork of yellow, red and black sandstone. Against the south facade a large wooden conservatory with leaded-light fanlights on a brick plinth with block render. The BUSINESS SECTION is erected in reddish-brown washed brick under a truncated hipped roof covered with black Frisian corrugated tiles. The original layout of the building is still clearly legible particularly on the north facade: three window bays with central entrance of the former butter cellar, subsequently seven window bays of the churn and centrifuge room and finally the four window bays of the cream-raising room. Some windows under arches still have the original twelve- and eight-pane subdivision and in the reveals the thumb marks of the original shutters. The remainder of this facade is largely cut across by a (renewed) extension. The truncated gabled top on the rear shows the same detailing as the buildings from 1921, with brick transom window, pilasters and frieze.
Valuation
The main building of the former dairy factory Trynwâlden from 1896 consisting of a dwelling house and adjoining business section, is of general cultural and architectural-historical importance:
- as spatial and functional main component of the complex Trynwâlden;
- because of the reasonably high degree of integrity of the exterior;
- because of the ornamentation in Eclectic manner of the dwelling;
- because of the great significance for the appearance of the village of Gytsjerk.
Nearby in the register
- Coöperatieve Stoomzuivelfabriek TryIndustrieunder 1 mi
- Coöperatieve Stoomzuivelfabriek TryIndustrieunder 1 mi
- Coöperatieve Stoomzuivelfabriek TryNijverheidunder 1 mi
- Coöperatieve Stoomzuivelfabriek TryWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.