TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Boerderij(M1), Achthovenerweg 43

Leiderdorp, Zuid-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Boerderij
Function
Boerderij(M1)
Category
onroerend gebouwd
Built (approximately)
1850 - 1900
Address
Achthovenerweg 43, 2351 AX Leiderdorp
Place
Leiderdorp
Province
Zuid-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.13698, 4.55540
Part of complex
512179
Monument number
512180

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1823 map "Ioannes Dou, Chaertbouck van alle de Landen der Unyversiteyt binnen de Stadt Leyden [etc.] BPL 1823" (Leiden University Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

In hoofdzaak negentiende-eeuwse BOERDERIJ met aangebouwd ZOMERHUIS aan de westzijde heeft een oudere kern. De boerderij staat op oude kaarten vermeld als de 'Hofstede Hoogkraan', een naam die het nog steeds draagt. Het met de voorgevel op de Achthovenseweg georiënteerde, in een aan het Neoclassicisme verwante bouwstijl opgetrokken. woonhuisgedeelte is waarschijnlijk omstreeks 1875 ontstaan als buitenplaats. In 1802 wordt de naam Pieter Rijnaard met 'Hoogkraan' verbonden. Het dwars op de hoofdvorm staande, ermee verbonden ZOMERHUIS is omstreeks 1900 aan de boerderij toegevoegd. Blijkens oude afbeeldingen was de kap van het zomerhuis oorspronkelijk gewelfd, met riet gedekt en voorzien van een geschulpte rand. De boerderij heeft tot 1950 een agrarische bestemming gehad; daarna kreeg het een woonfunctie. 'Hoogkraan' is een beeldbepalend onderdeel van een reeks van historische boerenhofstedes in de Achthovenerpolder langs de Rijn, waar zich al lang geleden een permanente nederzetting van acht hofstedes bevond.

Omschrijving

De boerderij is vanuit een rechthoekige plattegrond in gepleisterde baksteen opgetrokken, deels onderkelderd woongedeelte met verdieping onder een met geglazuurde gesmoorde Hollandse pannen gedekt schilddak, waarvan het achterste dakschild voor een deel met riet is gedekt. De gevels hebben een donkergrijze plint, rechtgesloten vensteropeningen, staafankers en uitkragende dakgoten met geprofileerde gootlijsten boven kroonlijsten met profielranden. De viervenstereenheden brede, naar de weg gerichte voorgevel (zuidwest) is een lijstgevel met links van het midden, boven een hardstenen stoepje, een paneeldeur onder geprofileerd kalf en bovenlicht. De deur wordt omlijst door gecanneleerde, op hardstenen neut staande pilasters met kapiteel, waarop een geprofileerde, uitkragende kroonlijst rust. Rechts van de deur zitten twee zesruits schuiframen; links een opkamervenster met vierruits schuifraam. Op de verdieping zijn vier vierruits schuiframen geplaatst. De rechter zijgevel heeft op de begane grond twee blinde vensters. In de linker zijgevel zitten twee keldervensters en zowel op de begane grond als op de verdieping twee vierruitsschuiframen. Tegen de achterzijde staat een eveneens in gepleisterde baksteen opgetrokken, minder hoog opgaand bouwdeel onder een half, met riet gedekt wolfdak, met in beide dakschilden een dakkapel onder een opgelicht deel van de kap. In de rechter zijgevel zitten twee zesruits schuiframen. In de oude, ongepleisterde achtergevel van dit bouwdeel bevinden zich nog details van bak- en natuursteen die verwijzen naar de oorspronkelijke gevelindeling. Een smal venster op de begane grond staat onder een rollaag; het verdiepingsvenster is versmald, maar staat nog onder een strek met de oorspronkelijke vensterbreedte. Uit de gevel steekt een schoorsteen die de dakvoet van het wolfseind in tweeën deelt. Tegen voornoemde gevel staat de lage, in schone baksteen opgetrokken rechter langsgevel van het bedrijfsgedeelte, dat staat onder een met tuiles du nord gedekt zadeldak met wolfseind. De gevel bevat rechtgesloten vensters onder rollaag. Geheel links in de gevel bevindt zich een entreepartij met een onder bovenlicht staande deur met decoratieve raamijzers, tussen zijlichten met zesruits ramen. De vensters in het stalgedeelte bevatten met diefijzers beveiligde ramen in zware kozijnen. Uit het rechter dakschild steekt een houten dakkapel met een met pannen gedekt zadeldakje en openslaande luiken onder een driedelig, driehoekig bovenlicht. Achtergevel heeft staafankers in de vlechtingen, deuren onder bovenlicht en op de zolderverdieping twee getoogde vensters met ijzeren ramen, waar zich oorspronkelijk onder rollaag staande zolderdeuren bevonden. Westelijke langsgevel heeft vensters met roedenverdeling. Het aan het zomerhuis grenzende deel van de gevel is gepleisterd. Het haaks op het werkgedeelte geplaatste zomerhuis op rechthoekige plattegrond grens aan de westzijde aan het water. Het heeft wit geschilderde gepleisterde gevels met grijze geschilderde plint onder een met tuiles du nord gedekt zadeldak. Symmetrisch vooraanzicht (zuid) betreft een langsgevel met in het midden een tussen een hardstenen drempel en bovenlicht staande paneeldeur met smeedijzeren raamijzers. Aan weerszijden twee rechtgesloten vensters met zesruits schuiframen. De naar het westen gerichte en aan het water staande, vrijwel symmetrische kopgevel is een puntgevel met accenten in schoonmetselwerk, bestaand uit lisenen waarop deels uitgemetselde segmentbogen rusten. In het linker gevelveld staat een roedenverdeeld rondboogvenster; in hetrechter een deur onder rondboog bovenlicht. Deze deur is verbonden met een vlakke ijzeren brug met smeedijzeren balustrades, ter overbrugging van de waterpartij naar het land. De geveltop bevat een rond venster (oeil de boeuf) met kruisraam. Langsgevel aan achterzijde (noord) heeft eveneens een hoekpenant van schone baksteen, twee zesruits schuiframen rechts in de gevel en links daarvan een groot terugliggend gedeelte (loggia), waarin een groot venster met zesruits raam en een brede porte brisée.

Door interne verbouwingen is de oorspronkelijke plattegrondindeling gewijzigd. Gehandhaafd zijn onder meer een kelder met troggewelfjes, boogdoorgangen met op houten en/of met hout beklede pilasters rustende rondbogen, een opkamer met zesruits glasdeur, balkenplafonds in diverse vertrekken, een gang met marmeren tegels, een vloer met plavuizen, hardstenen drempels en een verbindingsdeur met geëtst glas naar het tussenlid. Ook zijn enkele lambrizeringen en betegelde muurdelen bewaard gebleven.

Waardering

De boerderij is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde door de ontstaansgeschiedenis en omdat het een representatief voorbeeld is van een boerderij die het karakter heeft van een herenhuis in classicistische trant met een in hoofdzaak 19de-eeuws karakter en met een voor Rijnland gangbaar langsdeel en zomerhuis. De boerderij heeft architectuurhistorische waarde vanwege de bijzondere detaillering en samenstelling van het complex, de gaafheid van het exterieur, delen van het interieur. De boerderij heeft landschappelijke - en ensemblewaarde vanwege de situering in het vlakke en open polderlandschap, nabij de rivier de Rijn, waar het een belangrijk element is binnen een waardevolle boerderijenstrook. Tevens is sprake van ensemblewaarde door de sterke ruimtelijke, functionele en deels ook stilistische samenhang tussen de samenstellende onderdelen van het complex.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Mainly nineteenth-century FARMHOUSE with an adjoining SUMMER HOUSE on the west side has an older core. The farmhouse is listed on old maps as the 'Hofstede Hoogkraan', a name it still bears. The residential part, oriented with its front facade towards the Achthovenseweg, built in an architectural style related to Neoclassicism, probably originated around 1875 as a country estate. In 1802 the name Pieter Rijnaard is connected with 'Hoogkraan'. The SUMMER HOUSE, standing transversely to the main form and connected to it, was added to the farmhouse around 1900. According to old images, the roof of the summer house was originally barrel-vaulted, thatched with reed and provided with a scalloped edge. The farmhouse had an agricultural purpose until 1950; after that it acquired a residential function. 'Hoogkraan' is a characterising component of a series of historical farm homesteads in the Achthovenerpolder along the Rhine, where a permanent settlement of eight homesteads existed long ago.

Description

The farmhouse is constructed from a rectangular plan in rendered brick, partly cellared residential section with storey under a hipped roof covered with glazed pantiles, the rear roof slope partly covered with thatch. The facades have a dark grey plint, right-angled window openings, staple anchors and projecting gutters with moulded gutter cornices above cornices with moulded edges. The four-window-unit wide front facade (southwest) facing the road is a cornice-topped facade with, left of centre above a stone step, a panelled door under moulded calf and fanlight. The door is framed by fluted pilasters standing on stone supports with capital, on which a moulded, projecting cornice rests. To the right of the door are two six-light sash windows; to the left a small-room window with four-light sash window. On the storey above are four four-light sash windows placed. The right side facade has two blind windows on the ground floor. In the left side facade are two cellar windows and both on the ground floor and on the storey above two four-light sash windows. Against the rear side stands an equally rendered brick constructed, lower-rising building section under a half, thatch-covered half-hipped roof, with in both roof slopes a roof dormer under a raised part of the roof. In the right side facade are two six-light sash windows. In the old, unrendered rear facade of this building section are still details of brick and natural stone that point to the original facade arrangement. A narrow window on the ground floor stands under a roll moulding; the upper storey window is narrowed, but still stands under a lintel with the original window width. A chimney protrudes from the facade dividing the roof foot of the half-hipped end into two. Against said facade stands the low, finely-brick constructed right side facade of the business section, which stands under a saddle roof covered with tiles du nord with half-hipped end. The facade contains right-angled windows under roll moulding. At the far left in the facade is an entrance arrangement with a door standing under fanlight with decorative window ironwork, between side lights with six-light windows. The windows in the stable section contain windows secured with anti-theft bars in heavy frames. A wooden roof dormer with a pantile-covered saddle roof and opening shutters under a three-part triangular fanlight projects from the right roof slope. Rear facade has staple anchors in the brickwork, doors under fanlight and on the attic storey two arched windows with iron frames, where originally doors standing under roll moulding were located. Western side facade has windows with glazing bars. The part of the facade adjoining the summer house is rendered. The summer house, placed at right angles to the business section on a rectangular plan, borders the water on the west side. It has white-painted rendered facades with grey-painted plint under a saddle roof covered with tiles du nord. Symmetrical front elevation (south) concerns a side facade with in the middle a panelled door standing between a stone threshold and fanlight with wrought-iron window ironwork. On either side two right-angled windows with six-light sash windows. The west-facing facade and standing at the water, virtually symmetrical gable facade is a pointed gable with accents in finely-laid brickwork, consisting of pilaster strips on which partly built-out segmental arches rest. In the left facade panel stands a glazing-bar-divided round-arched window; in the right one a door under round-arched fanlight. This door is connected with a flat iron bridge with wrought-iron balustrades, bridging the water feature to the land. The gable top contains a round window (oeil de boeuf) with cross window. Side facade at the rear (north) likewise has a corner pier of fine brick, two six-light sash windows to the right in the facade and to the left of that a large set-back section (loggia), in which a large window with six-light window and a broad French door.

Through internal alterations the original floor plan arrangement has been changed. Retained are among others a cellar with small barrel vaults, arched passages with round arches resting on wooden and/or wood-clad pilasters, a small room with six-light glass door, beam ceilings in various rooms, a corridor with marble tiles, a floor with flagstones, stone thresholds and a connecting door with etched glass to the intermediate section. Also some wall panellings and tiled wall sections have been preserved.

Valuation

The farmhouse is of general importance because of its cultural and architectural-historical value through its origin history and because it is a representative example of a farmhouse that has the character of a country house in classical style with a mainly 19th-century character and with a side section and summer house common to Rhineland. The farmhouse has architectural-historical value because of the special detailing and composition of the complex, the integrity of the exterior, parts of the interior. The farmhouse has landscape and ensemble value because of its location in the flat and open polder landscape, near the river Rhine, where it is an important element within a valuable farmstead strip. There is also ensemble value through the strong spatial, functional and partly also stylistic coherence between the constituent parts of the complex.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map