Rijksmonumentenregister · Netherlands
Landhuis, Hilversumsestraatweg 14
Baarn, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Landhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912
- Address
- Hilversumsestraatweg 14, 3744 KC Baarn
- Place
- Baarn
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.20376, 5.24597
- Part of complex
- 511670
- Monument number
- 511671
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "32 Amersfoort" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving complexonderdeel 1
Het tussen 1910 en 1912 naar ontwerp van Ed. Cuypers gebouwde LANDHUIS is opgetrokken met zeventiende en achttiende eeuwse noord-Duitse motieven. Dit is met name terug te vinden in de topgevels. De toren wordt gekenmerkt door Beierse invloeden. De baksteenarchitectuur vertoont kenmerken van de Amsterdamse School. In het interieur zijn invloeden van K.F. Schinkel en de franse Lodewijkstijlen gebruikt. Door het terras, de trappartij en de tuinaanleg ontstaat een eenheid tussen de architectuur van tuin en park en het huis. Het evenwijdig, op ongeveer 150 meter afstand van de weg af gelegen landhuis ligt enigszins verhoogd op een heuvel en heeft een in hoofdzaak T-vormige plattegrond. Het pand telt drie bouwlagen onder een samengesteld, met leien gedekt schilddak. De tweede bouwlaag is de bel-etage. De voorgevel heeft een symmetrische opzet en indeling. De uitkijktoren aan de linkerzijgevel vormt de visuele doorbreking van deze symmetrie. Aanzet- en sluitstenen, lijsten en balustrades zijn van natuursteen. Voor de plint is geel Beierse graniet (Waldstein) gebruikt, voor de overige delen Medarder zandsteen. De vensters zijn deels pseudo-kruisvensters en hebben bovenlichten met een roedenverdeling.
De voor- of zuidgevel heeft een met een topgevel geaccentueerd middengedeelte en twee risalerende topgevels aan beide uiteinden. Tegen de volle breedte van het middendeel is een terras aangebracht ter hoogte van de eerste bouwlaag. Het terras rust op bakstenen pijlers en doet zo tevens dienst als overkapping van de oprijlaan die voor het huis langs loopt. Een dubbele trap leidt naar de tuinaanleg voor het huis. Op de pijlers van de uitwaaierende trap zijn schilddragende leeuwen geplaatst. Tegen de eerste twee bouwlagen van de flankerende topgevels zijn driezijdige erkers geplaatst, die tevens dienst doen als balkon voor de derde bouwlaag. De balkondeuren hebben halfronde bovenlichten met natuurstenen omlijstingen. De linker topgevel heeft boven het zoldervenster een reliëf met een stoomboot als symbool voor de moderne scheepvaart. De rechter topgevel heeft een reliëf met een galjoen als symbool voor de scheepvaart uit het verleden. In de middelste topgevel zijn de alliantiewapens van de families Van den Bosch en Van Hardenbroek in reliëf aangebracht. De middelste topgevel telt drie vensterassen. In het midden is tegen de derde bouwlaag een balkon aangebracht. De balkondeuren hebben een getoogde bovenstijl. Eronder bevindt zich, in de tweede bouwlaag, de hoofdentree van het huis. Ter weerszijden van de topgevel telt de gevel eveneens drie assen. De vensters in de derde bouwlaag hebben een halfronde omlijsting. In de tweede bouwlaag bevinden zich in het midden openslaande deuren. In de derde bouwlaag wordt het midden gevormd door een iets terugliggende balkondeur met een balkonnetje. De goot rust op klossen en in het dakschild zijn verschillende dakkapellen aangebracht.
De linkerzijgevel of westgevel wordt gedomineerd door een vierkante uitkijktoren met openslaande deuren en balkons. Eronder zijn in de gevels smalle lichtvensters aan te treffen. De toren wordt afgedekt door een koepeldak met een windvaan in de vorm van een schip. Tegen het hoofdvolume van de westgevel is een dubbele trappartij geplaatst die leidt naar de in de tweede bouwlaag gelegen entree. Deze heeft openslaande deuren en een bovenlicht. Erboven bevindt zich een balkon met balkondeur. Daarboven is in het opgaande muurwerk van de toren een rond venster geplaatst. Rechts is tegen de gevel een erker gezet.
Tegen de rechterzijgevel of oostgevel is een erker geplaatst met een uitbouw. De erker doet tevens dienst als balkon. Voor de gevel is een terras gelegen ter hoogte van de eerste bouwlaag. De achtergevel van het hoofdvolume heeft aan beide uiteinden een topgevel met een soortgelijke beëindiging als aan de voorgevel. Tegen deze gevel bevindt zich in het midden een vleugel van twee bouwlagen. Oorspronkelijk bevonden zich in dit deel de keukens (op de begane grond) en de eetzaal (op de etage). De vleugel bestaat uit een tussenlid met kwartronde verbindingselementen die het trappenhuis en de hal van licht voorzien. Het tussenlid verbindt het hoofdvolume met de vleugel die de eetzaal bevat. Dit bouwvolume is symmetrisch van opzet en heeft aan de oost- en westzijde aan de uiteinden twee topgevels. Deze bevatten allen een kruiskozijn. De oostgevel heeft openslaande deuren en een balkon. Tussen de topgevels is tegen de westgevel een schoorsteen geplaatst. De noordgevel heeft een halfronde uitbouw met natuurstenen zuilen, die een halfrond hoofdgestel dragen. Hieromheen is een dubbele trap aan te treffen met in- en uitzwenkende balustrades.
De T-vormige plattegrond kenmerkt zich door een centrale hal waaromheen de belangrijkste vertrekken gegroepeerd zijn. De indeling van het interieur is deels nog oorspronkelijk. De eerste bouwlaag bevat de entree voor bezoekers die met de auto arriveerden. Via de vestibule en de hal bereikt men het trappenhuis naar de beletage. De overige vertrekken in de eerste bouwlaag bevatten de dienstvertrekken voor het personeel. De keuken is ondergebracht in noordvleugel. De beletage is gelegen in de tweede bouwlaag. Het middengedeelte van het hoofdvolume wordt gekenmerkt door de hal. In de noordwesthoek is het trappenhuis geplaatst. De noordvleugel is vanuit de hal via een aantal treden bereikbaar en biedt middels een gang toegang tot de eetzaal. Deze zaal heeft een schouw en betimmeringen uit het afgebroken huis `De onbeschaamde' te Dordrecht. Aan de zuidzijde van het hoofdvolume zijn twee belangrijke vertrekken ondergebracht: de heren- annex biljartkamer en de salons. De derde bouwlaag heeft een overloop rond de vierkante vide van de hal. Van deze verdieping is de indeling grotendeels gewijzigd. Oorspronkelijk bevonden zich hier de slaapvertrekken.
Waardering complexonderdeel 1
Het landhuis is van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een vroeg twintigste-eeuwse buitenplaats. Het pand is van architectuurhistorische waarde vanwege de bouwstijl, de detailleringen en het materiaalgebruik, opzet en indeling van de plattegrond en de plaats in het oeuvre van Ed. Cuypers. Het pand is van situationele waarde in relatie met de tuinaanleg.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description component 1
The COUNTRY HOUSE built between 1910 and 1912 after a design by Ed. Cuypers is constructed with seventeenth and eighteenth century North German motifs. This is particularly evident in the stepped gables. The tower is characterized by Bavarian influences. The brick architecture displays characteristics of the Amsterdam School. In the interior, influences from K.F. Schinkel and French Louis styles have been used. Through the terrace, the staircase and the garden layout, a unity is created between the architecture of the garden and park and the house. The country house, situated parallel to and approximately 150 metres from the road, lies somewhat elevated on a hill and has an essentially T-shaped floor plan. The building has three storeys beneath a composite hipped roof covered with slate. The second storey is the piano nobile. The front facade has a symmetrical arrangement and layout. The observation tower on the left side facade forms the visual break in this symmetry. Corner and end stones, mouldings and balustrades are of natural stone. Yellow Bavarian granite (Waldstein) has been used for the plinth, Medarder sandstone for the remaining parts. The windows are partly pseudo-cross windows and have fanlights with glazing bars.
The front or south facade has a stepped gable accentuating the central section and two projecting stepped gables at both ends. Across the full width of the central section is a terrace at the level of the first storey. The terrace rests on brick pillars and also serves as a covering for the carriage drive that runs in front of the house. A double staircase leads to the garden layout in front of the house. On the pillars of the splaying staircase are placed shield-bearing lions. Against the first two storeys of the flanking stepped gables are three-sided bay windows, which also serve as a balcony for the third storey. The balcony doors have semicircular fanlights with natural stone surrounds. The left stepped gable has a relief above the attic window with a steamship as a symbol of modern shipping. The right stepped gable has a relief with a galleon as a symbol of shipping from the past. In the middle stepped gable are the alliance coats of arms of the families Van den Bosch and Van Hardenbroek in relief. The middle stepped gable has three window bays. In the middle against the third storey is a balcony. The balcony doors have an arched upper rail. Below it, in the second storey, is the main entrance of the house. On either side of the stepped gable, the facade likewise has three bays. The windows in the third storey have a semicircular surround. In the second storey there are double doors opening in the middle. In the third storey the middle is formed by a slightly recessed balcony door with a small balcony. The gutter rests on corbels and various roof dormers are incorporated in the roof pitch.
The left side facade or west facade is dominated by a square observation tower with double doors and balconies. Below it are narrow light windows in the facades. The tower is covered by a dome roof with a weathervane in the form of a ship. Against the main volume of the west facade is a double staircase leading to the entrance located in the second storey. This has double doors and a fanlight. Above it is a balcony with a balcony door. Above that is a round window placed in the rising masonry of the tower. To the right a bay window is set against the facade.
Against the right side facade or east facade is placed a bay window with an extension. The bay window also serves as a balcony. In front of the facade is a terrace at the level of the first storey. The rear facade of the main volume has at both ends a stepped gable with a similar finish as on the front facade. Against this facade in the middle is a wing of two storeys. Originally this part contained the kitchens (on the ground floor) and the dining hall (on the upper floor). The wing consists of a connecting element with quarter-round linking components that provide light to the stairwell and the hall. The connecting element links the main volume with the wing containing the dining hall. This building volume is symmetrical in arrangement and has at the east and west sides at the ends two stepped gables. These all contain a cross window. The east facade has double doors opening and a balcony. Between the stepped gables a chimney is placed against the west facade. The north facade has a semicircular extension with natural stone columns, which carry a semicircular entablature. Around this is a double staircase with inward and outward curving balustrades.
The T-shaped floor plan is characterized by a central hall around which the principal rooms are grouped. The arrangement of the interior is partly still original. The first storey contains the entrance for visitors who arrived by car. Via the vestibule and the hall one reaches the stairwell to the piano nobile. The remaining rooms on the first storey contain the service rooms for staff. The kitchen is housed in the north wing. The piano nobile is located on the second storey. The central section of the main volume is characterized by the hall. In the northwest corner is the stairwell. The north wing is accessible from the hall via a number of steps and offers access via a corridor to the dining hall. This hall has a fireplace and wood panelling from the demolished house 'De onbeschaamde' in Dordrecht. On the south side of the main volume are two important rooms: the gentlemen's room combined with a billiards room and the drawing rooms. The third storey has a landing around the square void of the hall. The arrangement of this floor has been largely altered. Originally the bedrooms were located here.
Valuation component 1
The country house is of cultural-historical value as an example of an early twentieth-century country estate. The building is of architectural-historical value because of the building style, the detailing and the use of materials, the arrangement and layout of the floor plan and its place in the oeuvre of Ed. Cuypers. The building is of situational value in relation to the garden layout.
Nearby in the register
- De Hooge VuurscheTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- De Hooge VuurscheErfscheidingunder 1 mi
- Archeologie, RoosterbosArcheologieunder 1 mi
- Historische aanleg, Groeneveld bij 2Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.