Rijksmonumentenregister · Netherlands
Paardentramremise
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Opslag
- Function
- Tramremise
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1876
- Address
- Overtoom 373 C, 1054 JN Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35914, 4.86319
- Part of complex
- 513943
- Monument number
- 511179
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige PAARDENTRAMREMISE met smederij en ziekenstal (complexonderdeel Paardentramremise Overtoom), naar ontwerp van A.L. van Gendt, is gelegen aan een straatje op een langwerpig perceel tussen de Overtoom en het Vondelpark. De remise uit 1877 is aan beide zijden uitgebreid met de ziekenstal (tussen remise en kantoor) en de smederij (aan de zijde van het Vondelpark).
Omschrijving
Het pand op samengestelde plattegrond is opgetrokken in baksteen (kruisverband) onder zadeldak en heeft in de voorgevel van de remise gecementeerde blokken die natuursteen suggereren. Het zadeldak is met de nok haaks op de Overtoom gericht. De nokken van de beide bijgebouwen die tegen de korte gevels zijn geplaatst staan weer haaks op die van de remise. De smederij heeft in het dakschild aan de zijde van het Vondelpark een houten dakkapel. De voorgevel van de remise wordt door drie licht risalerende gevelpartijen geleed, die eindigen in een Vlaamse gevel met houten overkragend dakje dat een hijsbalk overhuift. Elke as, gemarkeerd door schijnblokken, bevat op de begane grond dubbele getoogde inrijdeuren met kraalschotendelen waarin 6x2 deurruitjes. De deuren zijn geplaatst onder een steense segmentboog met gecementeerde sluitsteen. Op de zolderverdieping (hooizolder) komt een hijsluikopening met dubbele deuren voor onder eenzelfde boog. Het uitstekende zadeldakje wordt door gesneden korbelen ondersteund, waartegen verticaal geplaatste planken met getande beëindiging. De zijkanten van de Vlaamse gevels zijn afgewerkt met zinken plaatwerk. Aan weerszijden van elke risaliet komen op de begane grond gekoppelde rondboogvensters voor met gedeelde raampjes, die worden afgesloten door rollagen en rusten op gezamenlijke gecementeerde lekdorpels. Evenals het kantoorgebouw wordt deze gevel door een gecementeerde cordonlijst geleed. Het gevelvlak erboven is blind uitgevoerd en eindigt in een dubbele muizentandfries onder een uitgemetselde geveleinde. Hierop rust de geprofileerde daklijst met bakgoot. De linkerzijgevel is deel overbouwd door een open kapschuur en bevat rechts een vleugelpaneeldeur onder een H-balk. De uitgemetselde geveltop is bezet door een schijnspant waaronder een 2x4 ruits raam temidden van 2x3 ruits ramen. De achtergevel is grotendeels aan het oog onttrokken door de bebouwing op het naastgelegen perceel. Zichtbaar zijn nog driemaal drie rondboograampjes op gecementeerde dorpels. Van de rechterzijgevel is alleen de blinde geveltop boven de smederij zichtbaar.
De smederij is met de voorzijde naar het Vondelpark gericht en heeft een schuifdeur en rechts twee beglaasde deuren. De linkerzijgevel die in het verlengde van de remise is gelegen heeft dubbele deuren met bovenlicht onder een strek. Aan weerszijden van de deuren bevindt zich een raam. Erboven bevinden zich vier sierankers. De dakkapel heeft dubbele paneelluiken. De rechterzijgevel van de smederij bevat twee rondboograampjes.
De ziekenstal is tegen de kopgevel geplaatst aan de zijde die is gericht naar de Overtoom. De voorgevel gaat schuil onder een grote overkapping met aan de voorkant vertikaal geplaatste houten delen. De gevel had links oorspronkelijk twee gedeelde rondboogramen waaronder later dubbele staldeuren zijn aangebracht. De in de middenas geplaatste deur (kraalschoten) heeft een 3x2 ruits bovenlicht onder de strek en sluitsteen. Het deurkozijn is geprofileerd en rust op hardstenen neuten. Het rechterdeel van de gevel wordt in beslag genomen door een drieruits venster onder een rollaag. De linkerzijgevel is voorzien van gerabatte delen. De achtergevel vormt de scheidingswand met aangrenzende bebouwing.
Waardering
De paardentramremise met remise en ziekenstal is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde en heeft een zeldzaamheidswaarde vanuit typologisch en industrieelhistorisch oogpunt als een van de weinige overgebleven paardentramremises in Nederland en vanwege de plaats in de ontwikkelingsgeschiedenis van het lokale openbaar vervoer. De remise is van belang wegens de architectuurhistorische als voorbeeld van een vroeg ontwerp van A.L. van Gendt en vanwege de detaillering van diverse onderdelen. Het gebouw heeft een ensemblewaarde als hoofdonderdeel van het complex van de paardentramremise aan de Overtoom. De twee gebouwen zijn op een langwerpig perceel gebouwd dat haaks op het Vondelpark is gesitueerd. De panden zijn achter elkaar geplaatst met het kantoor aan de straatzijde. Naast het kantoorgebouw bevindt zich het straatje dat leidt naar de remise die vanaf de straat nagenoeg aan de zicht onttrokken is. De gebouwen vallen op door opmerkelijke detailleringen en houden de herinnering levend aan de Amsterdamse Omnibus Maatschappij.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former HORSE TRAM DEPOT with smithy and sick stable (component part Horse Tram Depot Overtoom), designed by A.L. van Gendt, is located on a small street on an elongated plot between the Overtoom and the Vondelpark. The depot from 1877 is extended on both sides with the sick stable (between depot and office) and the smithy (on the Vondelpark side).
Description
The building on a composite plan is constructed in brickwork (cross bond) under a gabled roof and has cemented blocks in the front facade of the depot that suggest natural stone. The gabled roof is oriented at right angles to the Overtoom at the ridge. The ridges of the two outbuildings placed against the gable ends are again oriented at right angles to those of the depot. The smithy has a wooden dormer in the roof section on the Vondelpark side. The front facade of the depot is articulated by three slightly projecting facade sections, which end in a Flemish gable with a wooden overhanging small roof that shelters a hoist beam. Each axis, marked by mock blocks, contains on the ground floor double arched carriage entrance doors with beaded panels containing 6x2 door lights. The doors are placed under a stone segmental arch with cemented keystone. On the loft storey (hay loft) there is a hoist opening with double doors under the same arch. The projecting gabled roof is supported by cut corbels, against which vertically placed boards with toothed termination. The sides of the Flemish gables are finished with zinc sheeting. On either side of each projection there are on the ground floor paired round-arch windows with divided panes, which are closed by roller shutters and rest on shared cemented drip edges. Like the office building, this facade is articulated by a cemented band course. The wall surface above is blank and ends in a double dentil frieze under a finished gable edge. On this rests the profiled drip moulding with brick gutter. The left side facade is partly built over by an open cart shed and contains on the right a panelled door under an H-beam. The finished gable top is set with a false truss below which is a 2x4 pane window in the middle of 2x3 pane windows. The back facade is largely hidden from view by the buildings on the adjacent plot. Still visible are three times three round-arch windows on cemented drip edges. Of the right side facade only the blank gable top above the smithy is visible.
The smithy has its front side facing the Vondelpark and has a sliding door and on the right two glazed doors. The left side facade which is in line with the depot has double doors with fanlight under a lintel. On either side of the doors is a window. Above are four ornamental wall anchors. The dormer has double panelled shutters. The right side facade of the smithy contains two round-arch windows.
The sick stable is placed against the gable end on the side facing the Overtoom. The front facade is hidden under a large canopy with vertically placed wooden elements at the front. The facade originally had on the left two divided round-arch windows below which double stable doors were later installed. The door placed in the middle axis (beaded panels) has a 3x2 pane fanlight under the lintel and keystone. The door frame is profiled and rests on hardstone sills. The right part of the facade is occupied by a three-pane window under a roller shutter. The left side facade is provided with rebated sections. The back facade forms the dividing wall with adjacent buildings.
Valuation
The horse tram depot with depot and sick stable is of general importance because of its cultural-historical value and has rarity value from a typological and industrial-historical perspective as one of the few remaining horse tram depots in the Netherlands and because of its place in the development history of local public transport. The depot is important from an architectural-historical perspective as an example of an early design by A.L. van Gendt and because of the detailing of various components. The building has ensemble value as the main component of the horse tram depot complex on the Overtoom. The two buildings are built on an elongated plot that is situated at right angles to the Vondelpark. The buildings are placed one behind the other with the office at the street side. Next to the office building is the small street that leads to the depot which is largely hidden from view from the street. The buildings stand out because of remarkable detailing and keep alive the memory of the Amsterdam Omnibus Company.
Nearby in the register
- Transport, Overtoom 373 ATransportunder 1 mi
- Rioolgemaal, Vondelpark 4Gemaalunder 1 mi
- Ev.Luth.Diaconie/ZwaardvegershofSociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- Brug 453Brugunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.