Rijksmonumentenregister · Netherlands
Dennenoord
Zuidlaren, Drenthe, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sociale zorg, liefdadigheid
- Function
- Verzorgingstehuis (I04)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1895
- Address
- E 6, 9471 KA Zuidlaren (Tynaarlo 22)
- Place
- Zuidlaren
- Municipality
- Tynaarlo
- Province
- Drenthe
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.08641, 6.67327
- Monument number
- 510917
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De gesloten psychiatrische inrichting op gereformeerde grondslag Dennenoord dateert van 1895. Het hoofdgebouw van Dennenoord, in Neo-renaissancistische stijl, fungeert thans als hoofdkantoor van de instelling. De opzet van het hoofdvolume is frans-classicistisch. Een hoofdpaviljoen, een corps de logis, is door zijvleugels verbonden met hoekpaviljoens. Aan de achterzijde zijn dwarspaviljoens tegen het hoofdvolume geplaatst. Deze paviljoenachtige opzet is tot op vrij recente datum richtinggevend geworden voor verdere uitbreidingen van de inrichting.
Het pand is in 1993 gerestaureerd, het interieur is gewijzigd. Van het exterieur zijn de meeste ramen gewijzigd, soms met behoud van de originele kozijnen.
Samen met de naast gelegen watertoren, directeurswoning en kerk, vormt het hoofdgebouw de kern van het voor bescherming in aanmerking komende gezicht Dennenoord.
Omschrijving
Inrichtingsgebouw opgetrokken in baksteen vanaf een C-vormige plattegrond over twee bouwlagen onder met hollandse pannen gedekte zadeldaken. Het gebouw heeft een gemetselde plint met natuurstenen afzaat, waterlijsten en geaccentueerde aanzet en sluitstenen rondom. De vensters hebben doorgaans de originele kozijnen echter met modern raamhout en dubbel glas. Aan de voorzijde zijn bovenlichten met glas-in-lood bewaard gebleven.
De symmetrische voorgevel heeft hoek- en middenrisalieten. De middenrisaliet heeft een tuitgevel met schouder- en klauwstukken. Op de begane grond centraal de entree met rondboog archivolten. Boven de moderne hardglazen entree een stenen drielicht van rondboogvensters. Aan weerszijden van de entree een drielicht venster met segmentboog en geprofileerde dagkant. Op de verdieping centraal een rechtgesloten drielicht venster onder een segmentboog, geflankeerd door rechtgesloten schuifvensters onder rondbogen. In de drie trommelvelden gepleisterde cartouches van rolwerk met in het midden de tekst: "Matth. 8:16,17 En hij genas allen die kwalijk gesteld waren, opdat vervuld zoude worden, dat gesproken was door Jesaja, den profeet, zeggende: Hij heeft onze krankheden op zich genomen en onze ziekten gedragen", links "anno" en rechts "1895". In de geveltop, in een rondboog spaarveld waarin ook het drielichtvenster van de verdieping is gevat, een serliana. De sluitsteen van de rondboog loopt door in het tuitstuk. Op het tuitstuk lijst een piëdestal tussen klauwstukken met daarop een obelisk. Aan weerszijden van de serliana sierankers.
De zijvleugels en de hoekpaviljoens zijn elkaars spiegelbeeld. De hoekpaviljoens hebben een trapgevel. Op de begane grond centraal een T-venster onder een korfboog tussen twee gekoppelde rondboogvensters. Op de verdieping een rechtgesloten drielicht venster met verblendsteen in het segmentvormige trommelveld. In de geveltop een dubbel zesruits draairaam met vierruits liggend bovenlicht onder rondboog trommelveld met verblendsteen. Dit venster en het drielicht zijn gevat in één spaarveld met een klimmende vertanding, eindigend in een rondboog met sluitsteen waarop de uitgemetselde pilaster rust die het tuitstuk met bolornament en klauwstukken draagt. aan weerszijden van de vertanding een sieranker. De zijvleugels, met een gootlijst op klossen, hebben aan de buitenzijde op de begane grond een entree; een dubbele paneeldeur onder een drielicht, en op de verdieping een T-venster. Daarnaast twee vensterassen met op de begane grond een drielichtvenster met korfboog en op de verdieping een rechtgesloten drielicht venster onder een segmentboog. De vensters zijn gevat in blindnissen met segmentboog die over beide verdiepingen lopen.
In de linker zijgevel is rechts een trappetoren aangebouwd (jr. '30). Centraal twee grote moderne vensterpartijen met segmentboog. Op de verdieping vijf moderne rechtgesloten vensters onder segmentbogen. In het dakschild vijf dakkapellen met dubbele zesruits draairamen. Links, in de oksel met het dwarsvolume een entree en een venster, op de verdieping een hoog trapvenster en onder de gootlijst een klein dubbel vierruits draairaam.
De rechterzijgevel is identiek van opzet aan de linker. Hier echter op de begane grond een uitbouw onder platdak (jr. '30), zes vensters op de verdieping en vier dakkapellen.
De achtergevel heeft in het midden een entree met bovenlicht en drie kleine vensters. Daarboven verspringend twee trapvensters en een klein tweeruits venster. Rechts vier vensterassen met moderne vensters onder segmentbogen. Links op beide verdiepinge drielichtvensters geflankeerd door een T-venster. Aan de gevels haaks op de achtergevel uitbouwen uit de jaren '30 en '50, o.a. met een travertijnen portiek.
De dwarsvolumes aan de achterzijde zijn identiek. Beide volumes onder zadeldak hebben op de koppen trapgevels die uitkragen op consoles. In de voorgevels op de begane grond de uitbouwen van de jaren '30. Op de verdieping in beide gevels twee moderne rechtgesloten vensters met segmentboog. In de geveltoppen dubbele achtruits draairamen met rechtgesloten dubbel vierruits bovenlicht onder een rondboog met verblendsteen in het trommelveld. De sluitsteen van de rondboog is tevens de console van de pilaster die het tuitstuk, met bolornament en klauwstukken, van de gevel draagt.
De zijgevels van de dwarsvolumes tellen vijf vensterassen. Op de assen op beide verdiepingen moderne rechtgesloten vensters onder segmentboog en twee blindnissen. In de dakschilden een dakkapel onder steekkapje met dubbel draaivenster.
De op elkaar uitkijkende kopgevels van de dwarsvolumes hebben over twee verdiepingen toiletuitbouwen uit de jr. '30. De geveltoppen zijn gelijk aan die van de andere kopgevels.
Waardering
Hoofdgebouw Dennenoord van cultuur-, architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang:
- als karakteristiek voor de ontwikkeling van de zorgvoorzieningen
- vanwege de ligging in het te beschermen dorpsgezicht "Dennenoord"
- als onderdeel van een complex gebouwen in een onderlinge samenhang, die mede bepaald is door ontwikkelingen in de gezondheidszorg
- vanwege de typologie
- vanwege de gaafheid
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The closed psychiatric institution on reformed principles Dennenoord dates from 1895. The main building of Dennenoord, in Neo-Renaissance style, now functions as the main office of the institution. The design of the main volume is French-classicist. A main pavilion, a corps de logis, is connected by side wings to corner pavilions. On the rear side transverse pavilions are placed against the main volume. This pavilion-like arrangement became, until quite recently, the guiding principle for further expansions of the institution.
The building was restored in 1993; the interior has been altered. Most of the windows of the exterior have been changed, sometimes with retention of the original frames.
Together with the adjacent water tower, director's residence and church, the main building forms the core of the Dennenoord complex eligible for protection as a historic ensemble.
Description
Institution building erected in brick from a C-shaped floor plan over two storeys under gabled roofs covered with Dutch tiles. The building has a rendered plinth with ashlar base course, drip mouldings and emphasised quoins and keystones throughout. The windows generally retain the original frames however with modern sash wood and double glazing. On the front side fanlights with stained glass have been preserved.
The symmetrical front façade has corner and centre risalits. The centre risalit has a spout gable with shoulder and claw pieces. On the ground floor centrally the entrance with round-arch archivolt. Above the modern hardglass entrance a stone three-light window of round-arch openings. On either side of the entrance a three-light window with segmental arch and moulded edge. On the upper storey centrally a closed three-light window under a segmental arch, flanked by closed sash windows under round arches. In the three drum fields plastered cartouches of scrollwork with in the middle the text: "Matt. 8:16,17 And he healed all that were sick: That it might be fulfilled which was spoken by Esaias the prophet, saying, Himself took our infirmities, and bare our sicknesses", on the left "anno" and on the right "1895". In the gable top, in a round-arch spandrel in which also the three-light window of the upper storey is set, a serliana. The keystone of the round arch continues into the spout piece. On the spout piece rests a pedestal between claw pieces with on top an obelisk. On either side of the serliana ornamental wall anchors.
The side wings and the corner pavilions are mirror images of each other. The corner pavilions have a stepped gable. On the ground floor centrally a T-window under a basket arch between two coupled round-arch windows. On the upper storey a closed three-light window with decorative brick in the segmental drum field. In the gable top a double six-pane casement window with four-pane horizontal fanlight under round-arch drum field with decorative brick. This window and the three-light are set in one spandrel with a rising toothing, ending in a round arch with keystone on which rests the embossed pilaster that carries the spout piece with ball ornament and claw pieces. On either side of the toothing an ornamental wall anchor. The side wings, with a gutter list on corbels, have on the outer side on the ground floor an entrance; a double panel door under a three-light, and on the upper storey a T-window. Beside this two window axes with on the ground floor a three-light window with basket arch and on the upper storey a closed three-light window under a segmental arch. The windows are set in blind niches with segmental arch that run across both storeys.
In the left side façade on the right a small staircase tower has been added (1930s). Centrally two large modern window sections with segmental arch. On the upper storey five modern closed windows under segmental arches. In the roof panel five dormer windows with double six-pane casement windows. On the left, in the angle with the transverse volume an entrance and a window, on the upper storey a tall stair window and below the gutter line a small double four-pane casement window.
The right side façade is identical in layout to the left. Here however on the ground floor an outbuilding under flat roof (1930s), six windows on the upper storey and four dormer windows.
The rear façade has in the centre an entrance with fanlight and three small windows. Above this set back two stair windows and a small two-pane window. On the right four window axes with modern windows under segmental arches. On the left on both storeys three-light windows flanked by a T-window. On the façades perpendicular to the rear façade outbuildings from the 1930s and 1950s, amongst others with a travertine portico.
The transverse volumes at the rear are identical. Both volumes under gabled roof have on the gable ends stepped gables that project on corbels. In the front façades on the ground floor the outbuildings from the 1930s. On the upper storey in both façades two modern closed windows with segmental arch. In the gable tops double eight-pane casement windows with closed double four-pane fanlight under a round arch with decorative brick in the drum field. The keystone of the round arch is also the corbel of the pilaster that carries the spout piece, with ball ornament and claw pieces, of the façade.
The side façades of the transverse volumes have five window axes. On the axes on both storeys modern closed windows under segmental arch and two blind niches. In the roof panels a dormer window under a pitched roof cap with double casement window.
The gable ends of the transverse volumes facing each other have toilet outbuildings across two storeys from the 1930s. The gable tops are identical to those of the other gable ends.
Valuation
Main building Dennenoord of cultural, architectural-historical and urban planning significance:
- as characteristic of the development of care provisions
- because of its location in the protected historic ensemble "Dennenoord"
- as part of a complex of buildings in mutual relationship, which is also determined by developments in healthcare
- because of its typology
- because of its integrity
Nearby in the register
- DennenoordIndustrieunder 1 mi
- De BerkenhofSociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- DennenoordGezondheidszorgunder 1 mi
- Synagoge, Zuiderstraat 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.