Rijksmonumentenregister · Netherlands
Het Witte Huis
Enschede, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1907
- Address
- Oldenzaalsestraat 125, 7514 DP Enschede
- Place
- Enschede
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.22602, 6.89934
- Monument number
- 510629
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 21 Enschede, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het monumentale vrijstaande HERENHUIS "Het Witte Huis" in neo-classicistische stijl is in 1907 gebouwd in opdracht van de textielfabrikant Jan Herman van Heek (1873-1957) naar een ontwerp van de architect G. Beltman (Enschede). Inwendig bevat het pand met name op de begane grond nog enkele oorspronkelijke interieuronderdelen. De tuin rond het huis is ingrijpend gewijzigd. Langs de straat staat een groot smeedijzeren toegangshek tussen twee met schijnvoeg gepleisterde hekpijlers die worden bekroond door siervazen. De bijbehorende theekoepel in dezelfde bouwstijl staat door na-oorlogse perceelscheidingen op het terrein van het huis aan de Staringstraat 33 (monumentnummer 510628). In hetzelfde jaar ontwierp G. Beltman in opdracht van Jan Bernard van Heek (1863-1923), de halfbroer van Herman van Heek, het buitenhuis Zonnebeek naar voorbeeld van het ouderlijk huis van de echtgenote van Bernard van Heek, Edwina Burr Ewing uit Louisiana. De neo-classicistische bouwstijl van beide huizen is geïnspireerd op de plantershuizen in het zuiden van de Verenigde Staten.
Het bureau Beltman (drie generaties) bouwde tussen 1870 en 1940 voor verschillende Twentse fabrikanten woonhuizen en kantoor- en fabrieksgebouwen. Omdat de smaak en de wensen van de opdrachtgever de vormgeving bepaalden, vertoont met name het woonhuisoeuvre van het bureau een diversiteit aan bouwstijlen. Het vroege werk is grotendeels eclectisch, na 1900 wordt veelal de representatieve en monumentale classicistische vormentaal toegepast. Opvallend is de invloed van de Engelse landhuis- en cottagestijl die samenhangt met de sterke oriëntatie van de Twentse fabrikanten op de Engelse textielindustrie.
Omschrijving
Pand op rechthoekige plattegrond met souterrain en verdieping onder een afgeknot schilddak dat met antracietgrijze Hollandse pannen is gedekt. De wit geschilderde gepleisterde gevels zijn voorzien van cordonlijsten en een hoofdgestel met uitkragende geprofileerde kroonlijst op modillons. De vensters en glasdeuren zijn uitgevoerd met een kleine roedenverdeling en persiennes. De brede middentravee van de symmetrische voorgevel (O) wordt geflankeerd door een dubbele gestapelde pilasterorde met Dorische en Ionische kapitelen onder een fronton met roosvenster in het tympaan. Het verhoogde terras voor de voorgevel is afgezet met een balustrade. Een trap leidt naar de dubbele glasdeuren met zij- en bovenlichten in het midden van de gevel. Op de verdieping een identiek samengestelde kozijn met dubbele glasdeuren achter een Frans balkon. Aan weerszijden van de middenpartij aan elke kant twee vensterassen. Op de verhoogde begane grond dubbele glasdeuren onder een halfrond bovenlicht met radiale roedenverdeling, de schuifvensters op de verdieping zijn recht gesloten. De hoofdentree bevindt zich in het middenrisaliet met frontonbekroning van de noordgevel. Een trap van vier treden leidt naar de paneeldeur onder een luifel op kolommen met Korinthische kapitelen. Boven de ingang de onregelmatig geplaatste traplichten van de achtergelegen bordestrap. Links van het risaliet een venster met halfrond bovenlicht en rechts een afgeronde erkerpartij met samengesteld kozijn en bovenlangs een kleine balustrade.
Het afgeronde middenrisaliet van de achtergevel (W) wordt in het dakschild voortgezet door een eveneens afgeronde dakkapel onder plat dak. In het risaliet grote gebogen samengestelde venster- en deurpartijen. Het balkon met balustrade wordt boven het souterrain ondersteund door zware consoles. Links van het risaliet in de aangebouwde bijkeuken onder plat dak boven elkaar twee deuren tussen kleine rechtgesloten vensters. Op de hoek van de achter- en rechter zijgevel (W en Z) een serre met grote glasruiten tussen zandstenen kolommen. Rechts aan de zuidgevel een afgeronde erker met samengesteld kozijn onder een balkon met balustrade. De getoogde dakkapellen boven de vensterassen van de voor- en zijgevels zijn uitgevoerd met wangen en zesruits vensters met persiennes. Op de hoeken van het afgeknotte schilddak staan vier wit gepleisterde schoorstenen met kappen. De centrale hal op de begane grond heeft gestucte wanden met neo-klassicistische detaillering en een grote marmeren schouw tussen gecanneleerde pilasters. De boogtrommels boven de vier dubbele paneeldeuren zijn gevuld met reliëfs waarop putti zijn afgebeeld die de vier jaargetijden voorstellen. De marmeren vloer en het stucplafond met opgelegd lijstwerk completeren het geheel. De achterkamer heeft een parketvloer, een gebeeldhouwde zandstenen schouw en een met ovale geprofileerde lijst versierd stucplafond. De voorkamer rechts (N) heeft een in donker hout uitgevoerde originele paneellambrizering waarin de schouw is opgenomen, ingebouwde kasten en een cassetteplafond. Waardering
Monumentaal herenhuis van cultuur-, architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang vanwege:
- de oorspronkelijke functie als stadshuis van de textielfabrikant Herman van Heek
- de neo-classicistische bouwstijl die is geïnspireerd op de plantershomes in het zuiden van de Verenigde Staten
- de bijzondere plaats die het samen met het huis Zonnebeek inneemt in het veelzijdige woonhuisoeuvre van het Enschedese architectenbureau Beltman
- de gaafheid van het exterieur
- de gave oorspronkelijke interieuronderdelen
- de beeldbepalende situering langs de Oldenzaalsestraat
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The monumental detached TOWNHOUSE "Het Witte Huis" in neo-classical style was built in 1907 on commission of textile manufacturer Jan Herman van Heek (1873-1957) after a design by the architect G. Beltman (Enschede). Internally, the building contains, particularly on the ground floor, some original interior components. The garden around the house has been substantially altered. Along the street stands a large wrought-iron entrance gate between two gate pillars rendered with ashlar jointing, crowned by ornamental vases. The associated tea pavilion in the same architectural style stands, due to post-war plot divisions, on the grounds of the house at Staringstraat 33 (monument number 510628). In the same year G. Beltman designed the country house Zonnebeek, commissioned by Jan Bernard van Heek (1863-1923), the half-brother of Herman van Heek, following the example of the parental home of Bernard van Heek's wife, Edwina Burr Ewing from Louisiana. The neo-classical architectural style of both houses was inspired by the plantation houses in the southern United States.
The Beltman office (three generations) built between 1870 and 1940 residential houses and office and factory buildings for various Twente manufacturers. Because the taste and wishes of the client determined the design, particularly the residential house oeuvre of the office displays a diversity of architectural styles. The early work is largely eclectic; after 1900 the representative and monumental classical vocabulary is often applied. Notable is the influence of the English country house and cottage style, which is connected with the strong orientation of Twente manufacturers towards the English textile industry.
Description
Building on rectangular plan with basement and upper storey under a hipped roof with anthracite-grey Dutch tiles. The white painted rendered facades are provided with string courses and a main cornice with projecting moulded cornice on modillions. The windows and glass doors are executed with fine glazing bars and shutters. The broad central bay of the symmetrical front facade (E) is flanked by a double stacked pilaster order with Doric and Ionic capitals under a pediment with rose window in the tympanum. The raised terrace before the front facade is enclosed with a balustrade. A staircase leads to the double glass doors with side and fanlights in the middle of the facade. On the upper storey an identically composed window with double glass doors behind a French balcony. On either side of the central section two window bays each. On the raised ground floor double glass doors under a semicircular fanlight with radial glazing bars; the sash windows on the upper storey are straight-closed. The main entrance is located in the central projection with pediment crowning of the north facade. A staircase of four steps leads to the panelled door under a canopy on columns with Corinthian capitals. Above the entrance the irregularly placed stairlight windows of the back service staircase. To the left of the projection a window with semicircular fanlight and to the right a rounded bay section with composite window and along the top a small balustrade.
The rounded central projection of the rear facade (W) is continued in the roof slope by an equally rounded dormer under flat roof. In the projection large curved composite window and door sections. The balcony with balustrade is supported above the basement by heavy consoles. To the left of the projection in the attached scullery under flat roof two doors one above the other between small straight-closed windows. On the corner of the rear and right side facade (W and S) a conservatory with large glass panes between sandstone columns. To the right on the south facade a rounded bay with composite window under a balcony with balustrade. The arched dormers above the window bays of the front and side facades are executed with cheeks and six-pane windows with shutters. On the corners of the hipped roof stand four white rendered chimneys with caps. The central hall on the ground floor has stuccoed walls with neo-classical detailing and a large marble fireplace between fluted pilasters. The arch soffits above the four double panelled doors are filled with reliefs on which putti are depicted representing the four seasons. The marble floor and the stucco ceiling with applied moulding complete the ensemble. The rear room has a parquet floor, a carved sandstone fireplace and a stucco ceiling decorated with an oval moulded list. The front room to the right (N) has an original panelled wainscoting executed in dark wood in which the fireplace is incorporated, built-in cupboards and a coffered ceiling.
Valuation
Monumental townhouse of cultural, architectural-historical and urban-planning significance because of:
- the original function as town house of textile manufacturer Herman van Heek
- the neo-classical architectural style inspired by the plantation homes in the southern United States
- the special place it occupies together with the house Zonnebeek in the varied residential house oeuvre of the Enschede architectural office Beltman
- the integrity of the exterior
- the preserved original interior components
- the prominent siting along the Oldenzaalsestraat
Nearby in the register
- Tuinkoepel, Staringstraat 33Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- St JozefKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- rijksmuseum twenteWelzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- LasonderkerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.