Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, M.H. Tromplaan 23
Enschede, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912
- Address
- M.H. Tromplaan 23, 7513 AB Enschede
- Place
- Enschede
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.21994, 6.88749
- Monument number
- 510619
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 21 Enschede, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In opdracht van de bankier mr. Benjamin Willem Blijdenstein jr. is het HERENHUIS De Groote Schuur in 1910-12 gebouwd naar ontwerp van G. Beltman. Blijdenstein kwam uit een familie van industriëlen uit de doopsgezinde hoek. Na de afscheiding met België (1839) werd het toenmalige Nederlands-Indië het afzetgebied van Twentse "katoentjes". Vlot geldverkeer tussen Londen, Amsterdam en Enschede was hierbij een vereiste. In alle drie steden werd daartoe in 1866 een bank opgericht onder de naam Twentse Bankvereniging.
De Engelse invloed die De Groote Schuur vertoont, zoals elementen in Cottagestyle, is wellicht terug te voeren op het intensieve contact dat Blijdenstein had met Engelse industriëlen. Zij speelden een rol in de industrialisering van Enschede. Hang- en sluitwerk is deels afkomstig uit Engeland.
Het pand is rond 1994 verbouwd, waarbij een liftschacht is aangebracht en de keuken sterk is gewijzigd, maar de hoofdstructuur en vele interieuronderdelen zijn bewaard.
Voor het huis en aan de linkerachterzijde dient een HEKwerk uit de bouwperiode als erfscheiding.
Omschrijving
Huize de Groote Schuur is opgetrokken vanaf een rechthoekige plattegrond met erkers en een aanbouw over twee bouwlagen onder een zadeldak met leien in Maasdekking. De gevels op een hardstenen plint zijn in baksteen en natuursteen uitgevoerd. De verdieping en de dakkapellen in gepleisterd vakwerk. Alle vensters op de begane grond zijn aangebracht onder natuurstenen lateien. Op de nok een schoorsteen.
Centraal in de voorgevel (N) de entreepartij in een portiek onder een Tudorboog met natuurstenen lijst. De entreepartij is uitgevoerd met twaalfruits vensters en glasdeur met zesruits bovenlichten.
Links een driezijdige donjon-achtige erker over twee bouwlagen die de dakrand doorbreekt, uitgevoerd in natuursteen. Op de begane grond van de erker drie T-vensters met achtruits bovenlichten, op de verdieping lagere T-vensters met bovendien een zesruits roedenverdeling in de onderlichten. Rechts van de entree een drielichtvenster. Op de verdieping in het midden en rechts zijn drie vakken van twaalfruits vensters met zesruits bovenlicht voorzien. Boven de erker een dakkapel onder steekkap met twee zesruits draaivensters, rechts een grotere dakkapel met drie zesruits vensters.
De oostgevel heeft rechts tegen het rookkanaal een vierkante erker, op de verdieping driezijdig en in natuursteen onder een driezijdig tentdak. Op de begane grond twee achtruits vensters in natuurstenen lijst, op de verdieping drie zesruits vensters met segmentboog. Links in de gevel een drielichtvenster, erboven een twaalfruits schuifvenster met zesruits bovenlicht, beiden onder een latei. In de geveltop aan weerszijden van het rookkanaal vakwerk.
De achtergevel (Z) heeft rechts van het midden een erker met gebogen voorgevel, in het dakvlak bekroond met een dakkapel. Links op de hoek een keukenaanbouw, evenals de erker met een natuurstenen balustrade op de verdieping. In de erkergevel een dubbele achtruits glasdeur geflankeerd door dito draaivensters, allen met achtruits bovenlicht. Rechts een deels dichtgezette serre met meerruits vensterpartij, links een zestienruits schuifvenster met achtruits bovenlicht, beide onder een latei. Op de verdieping in de vakken boven de erker een meerruits glasdeurpartij geflankeerd door twee zestienruits schuifvensters met achtruits bovenlicht. Links boven de aanbouw een dubbele achtruits glasdeur met achtruits bovenlicht.
De grote dakkapel heeft drie, de kleinere twee zesruitsvensters. Boven in het dakschild twee schoorstenen.
In de westgevel centraal een entree met Dorisch portaal van gecanneleerde pilasters en een fries met metopen, triglyfen en gutae. Boven de entree de vensterpartij met glas-in-lood traplicht. Verder enkele meerruits vensters.
Het interieur van Huize de Groote Schuur is vooral op de begane grond rijk geornamenteerd.
Het hoofdvertrek heeft stucwerk lambrizeringen, deurlijsten en plafonds, houten radiatorombouwen en een parketvloer. In de vestibule een vloer van gespiegelde marmeren platen. De zijkamer heeft een houten lambrizering met daarin opgenomen een houten schouw met betegelde haard. De radiatoren zijn gebogen en geornamenteerd met engelenhoofdjes. De vertrekken zijn met elkaar en de gang verbonden via beglaasde suite-deuren. In de voormalige bibliotheek met houten lambrizering en schouw een verscholen vertrek achter een boekenkast. Op de verdieping zijn verschillende vertrekken voorzien van houten kast-/wastafelpartij en parketvloer.
In nagenoeg alle vertrekken is het originele hang- en sluitwerk aanwezig.
Het HEKWERK bestaat uit een bakstenen onderbouw met ezelsrug, met hardstenen dekplaat. Op regelmatige afstand van elkaar staan bakstenen hekpijlers op vierkante grondslag, met hardstenen dekplaat, waarop een hardstenen bol is geplaatst. Tussen de pijlers smeed- en gietijzeren platte spijlen, met steeds centraal een decoratief deel, uitgevoerd in Art Nouveau trant.
Waardering
Herenhuis Huize de Groote Schuur van cultuur-, architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang:
- als een van de gaafst bewaard gebleven onderdelen van het stadsuitbreidingsplan De Stadsmaten van 1907
- vanwege de bouwstijl met Engelse invloeden
- vanwege de kwaliteit van het ontwerp en de plaats die het inneemt in het oeuvre van G. Beltman.
- vanwege de beeldbepalende ligging hoek M.H. Tromplaan - M.A. de Ruijterlaan
- vanwege de gaafheid van in- en exterieur
- vanwege de grote zeldzaamheid van een dergelijke gaafheid van herenhuizen in Enschede
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On behalf of the banker Mr. Benjamin Willem Blijdenstein jr., the MANSION De Groote Schuur was built in 1910-12 according to a design by G. Beltman. Blijdenstein came from a family of industrialists from the Mennonite circle. After the separation from Belgium (1839), the then Dutch East Indies became the sales territory for Twente "cotton goods". Smooth money flow between London, Amsterdam and Enschede was a prerequisite for this. To this end, a bank was established in all three cities in 1866 under the name Twentse Bankvereniging.
The English influence shown by De Groote Schuur, such as elements in Cottage style, may be traced back to the intensive contact that Blijdenstein had with English industrialists. They played a role in the industrialisation of Enschede. Hardware is partly from England.
The building was renovated around 1994, during which a lift shaft was installed and the kitchen was substantially modified, but the main structure and many interior components have been preserved.
In front of the house and on the left rear side, a GATE from the construction period serves as a boundary.
Description
Huize de Groote Schuur is built on a rectangular plan with bay windows and an extension over two storeys under a gabled roof with slates in Dutch bond. The facades on a sandstone plinth are executed in brick and natural stone. The upper storey and the roof dormers in rendered timber framing. All windows on the ground floor are set under natural stone lintels. A chimney on the ridge.
Centrally in the front facade (N) the entrance arrangement in a porch under a Tudor arch with natural stone moulding. The entrance is executed with twelve-pane windows and glazed door with six-pane fanlights.
On the left a three-sided donjon-like bay window over two storeys that breaks through the eaves line, executed in natural stone. On the ground floor of the bay three T-windows with eight-pane fanlights, on the upper storey lower T-windows with moreover six-pane glazing bars in the lower lights. To the right of the entrance a three-light window. On the upper storey in the centre and right are three bays with twelve-pane windows with six-pane fanlight. Above the bay a roof dormer under pitched roof with two six-pane casement windows, on the right a larger roof dormer with three six-pane windows.
The east facade has on the right against the flue a square bay window, on the upper storey three-sided and in natural stone under a three-sided tent roof. On the ground floor two eight-pane windows in natural stone frame, on the upper storey three six-pane windows with segmental arch. On the left in the facade a three-light window, above it a twelve-pane sash window with six-pane fanlight, both under a lintel. In the gable above the flue at either side timber framing.
The rear facade (S) has on the right of centre a bay window with curved front elevation, in the roof plane crowned with a roof dormer. On the left at the corner a kitchen extension, as does the bay window with a natural stone balustrade on the upper storey. In the bay facade a double eight-pane glazed door flanked by similarly casement windows, all with eight-pane fanlight. On the right a partly blocked conservatory with multi-pane window arrangement, on the left a sixteen-pane sash window with eight-pane fanlight, both under a lintel. On the upper storey in the bays above the bay a multi-pane glazed door arrangement flanked by two sixteen-pane sash windows with eight-pane fanlight. On the left above the extension a double eight-pane glazed door with eight-pane fanlight.
The large roof dormer has three, the smaller two six-pane windows. Above in the roof panel two chimneys.
In the west facade centrally an entrance with Doric portico of fluted pilasters and a frieze with metopes, triglyphs and guttae. Above the entrance the window arrangement with leaded glass stair light. Further several multi-pane windows.
The interior of Huize de Groote Schuur is particularly richly ornamented on the ground floor.
The principal room has stucco wainscoting, door frames and ceilings, wooden radiator casings and a parquet floor. In the vestibule a floor of mirrored marble plates. The side room has wooden wainscoting with incorporated wooden chimney breast with tiled fireplace. The radiators are curved and ornamented with cherub heads. The rooms are connected with each other and the corridor via glazed suite doors. In the former library with wooden wainscoting and chimney breast a concealed room behind a bookcase. On the upper storey various rooms are provided with wooden cupboard/washstand arrangement and parquet floor.
In almost all rooms the original hardware is present.
The GATE consists of a brick base with saddle back, with sandstone coping. At regular intervals brick gate pillars stand on a square base, with sandstone coping, on which a sandstone ball is placed. Between the pillars wrought and cast iron flat bars, always centrally a decorative element, executed in Art Nouveau style.
Assessment
Mansion Huize de Groote Schuur of cultural, architectural-historical and urban planning importance:
- as one of the most intact surviving components of the city expansion plan De Stadsmaten of 1907
- for the building style with English influences
- for the quality of the design and the place it occupies in the oeuvre of G. Beltman.
- for the distinctive location at the corner of M.H. Tromplaan - M.A. de Ruijterlaan
- for the integrity of interior and exterior
- for the great rarity of such integrity of mansions in Enschede
Nearby in the register
- SonnevanckWoonhuisunder 1 mi
- De MaereOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Woonhuis, M.H. Tromplaan 9Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Ripperdastraat 8Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.