Rijksmonumentenregister · Netherlands
Machinistenwoning, Hooivaartsweg 16
Gersloot, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Machinistenwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1915
- Address
- Hooivaartsweg 16, 8457 EE Gersloot (Heerenveen 21)
- Place
- Gersloot
- Municipality
- Heerenveen
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.03201, 5.94480
- Part of complex
- 510450
- Monument number
- 510452
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 8 Heerenveen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het WOONHUIS voor de machinist van het vm. poldergemaal werd in 1915 in Overgangsarchitectuur gebouwd. Het woonhuis ligt op een ruim eigen erf, met de voorgevel georiënteerd op en ten noorden van het vm. gemaal van de veenpolder. De hoofdvorm is zeer eenvoudig en traditioneel; de ornamentiek bevat enkele elementen ontleend aan de Vernieuwingsstijl en de Chaletstijl. Het later bijgebouwde houten schuurtje valt buiten de bescherming van rijkswege.
Omschrijving
Het woonhuis heeft een rechthoekige plattegrond met een vierkante aanbouw aan de noordwestzijde. Het woonhuis bestaat uit één bouwlaag onder een overstekend zadeldak belegd met sneldekpannen; de blokgoten rustend op eenvoudige klampen. De aangebouwde bijkeuken is onder plat dak met een omgaande bakgoot op eenvoudige klampen. Uit de voet van het westelijk dakschild rijst een hoge gemetselde schoorsteen op die met stangen aan de nok is bevestigd. De gevels zijn opgetrokken in bruine bakstenen, verlevendigd met rode strengpersbakstenen banden en segmentbogen boven de H-vensters. De H-vensters hebben bruin geglazuurde bakstenen afzaten, een segmentboog met kunststenen aanzetstenen en met een bepleisterd trommelveld voorzien van een decoratie in reliëf; het kozijnhout is gebiljoend. Het dakoverstek wordt aan beide topgevels afgesloten door een decoratief sierspant met hang- en zaag-werk en bekroond met een eenvoudig versierde makelaar voorzien van gezaagde opzetstukjes. De westgevel van het woonhuis heeft een H-venster. De zuidgevel heeft twee H-vensters; een portiek onder segmentboog op de zuid-oosthoek met de houten voordeur. Naast de portiek is een gedenksteen met het opschrift: ANNA TRIP 10/9 1915. De wanden van het portiek zijn beraapt met mortel waarin een tegelpatroon is geïmiteerd in een dambordpatroon van groen en geel; de vloer is zwart betegeld. In de topgevel is een drielichtvenster of zgn. melkmeisje met een bakstenen afzaat. De rode strengpersbakstenen banden zijn dunner en de segmentboogvormige rollaag overspant de gehele raampartij, zonder trommelveld. In de oostelijke zijgevel zijn twee H-vensters aan de noordelijke zijde aangebracht: de detaillering van het muurwerk en de vensters zijn als vorengemeld. De noordelijke achtergevel is gewijzigd als gevolg van een interne verbouwing: een klein venster ter plaatse van een dichtgezet venster en een nieuw venster. In beide gevallen is de detaillering in redelijke mate gerespecteerd. Het opgaand muurwerk en de geveltop worden optisch gescheiden door de bakgoot aan de gevel. De bijkeuken is een contemporaine aanbouw in bruine bakstenen met rode strengpersbakstenen banden en segmentbogen. In de noordgevel is een T-venster met zijlichten, in de zuidgevel een houten deur met bovenlicht: beide onder een gedrukte segmentboog met een gepleisterd trommelveld en kunststenen aanzetstenen. De westelijke zijgevel van de bijkeuken is blind.
Waardering
De machinistenwoning uit 1915 van het vm. poldergemaal is van algemeen cultuurhistorisch en architectonisch belang:
- vanwege de redelijke mate van belang van het object als uitdrukking van een landschappelijke ontwikkeling, te weten als machinistenwoning bij een gemaal,
- vanwege de redelijke mate van esthetische kwaliteit van het ontwerp,
- vanwege de toepassing van bijzondere ornamentiek ontleend aan de chaletstijl,
- vanwege de hoge kwaliteit van de bebouwing en de historisch ruimtelijke relatie met de polder,
- vanwege de hoge kwaliteit van de bebouwing en de historisch ruimtelijke relatie met het vm. gemaal waarmee het eertijds een complex vormde en waarvan het een essentieel onderdeel was,
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The DWELLING for the engineer of the former polder pumping station was built in 1915 in Transitional Architecture in Overgang. The dwelling is situated on a spacious private plot, with its front facade oriented towards and north of the former pumping station of the peat polder. The main form is very simple and traditional; the ornamentation contains some elements derived from the Renewal style and the Chalet style. The wooden shed built later falls outside national monument protection.
Description
The dwelling has a rectangular floor plan with a square extension on the north-west side. The dwelling consists of one storey under an overhanging gabled roof covered with quick-laid tiles; the block gutters resting on simple cleats. The adjoining kitchenette is under a flat roof with an encompassing box gutter on simple cleats. From the foot of the western roof slope rises a tall brick chimney which is fastened to the ridge with straps. The facades are built in brown brick, enlivened with red wirecut brick bands and segmental arches above the H-windows. The H-windows have brown glazed brick abaci, a segmental arch with artificial stone springers and a plastered drum field provided with relief decoration; the frame wood is moulded. The roof overhang is closed at both gable ends by a decorative ornamental bracket with bracing and fretwork and topped with a simply decorated soffit with sawn-off pieces. The west facade of the dwelling has an H-window. The south facade has two H-windows; a porch under a segmental arch on the south-east corner with the wooden front door. Next to the porch is a memorial stone with the inscription: ANNA TRIP 10/9 1915. The walls of the porch are finished with mortar in which a tile pattern is imitated in a checkerboard pattern of green and yellow; the floor is black tiled. In the gable end is a three-light window or so-called milkmaid window with a brick abacus. The red wirecut brick bands are thinner and the segmental arch-shaped roll-course spans the entire window section without a drum field. In the eastern side facade are two H-windows on the northern side: the detailing of the brickwork and the windows are as mentioned above. The northern rear facade is altered as a result of internal renovation: a small window in the place of a blocked window and a new window. In both cases the detailing is respected to a reasonable extent. The external brickwork and the gable top are optically separated by the box gutter on the facade. The kitchenette is a contemporary extension in brown brick with red wirecut brick bands and segmental arches. In the north facade is a T-window with side lights, in the south facade a wooden door with fanlight: both under a depressed segmental arch with a plastered drum field and artificial stone springers. The western side facade of the kitchenette is blank.
Valuation
The engineer's dwelling from 1915 of the former polder pumping station is of general cultural historical and architectural importance:
- because of the reasonable degree of importance of the building as an expression of a landscape development, namely as an engineer's dwelling at a pumping station,
- because of the reasonable aesthetic quality of the design,
- because of the application of special ornamentation derived from the chalet style,
- because of the high quality of the construction and the historical spatial relationship with the polder,
- because of the high quality of the construction and the historical spatial relationship with the former pumping station with which it once formed a complex and of which it was an essential component,
- because of the reasonable degree of integrity of the exterior.
Nearby in the register
- TripgemaalGemaalunder 1 mi
- WatzamastateBoerderij2 mi
- WatermolenIndustrie- en poldermolen2 mi
- Kerk, Rolbrêgedyk 6Kerk en kerkonderdeel2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.