Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bijgebouw, Tiendweg 12
Zeist, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen kastelen enz.
- Function
- Bijgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1847
- Address
- Tiendweg 12, 3709 JP Zeist
- Place
- Zeist
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.06438, 5.22452
- Monument number
- 510261
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesNationaal Archief, the NetherlandsDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity of Amsterdam LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 9a. Sudholland. 13. Utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het voormalige jachthuis is vermoedelijk gebouwd tussen 1844-1846. Op een topografische kaart uit 1847 staat op het driehoekvormige perceel al een woning afgebeeld. De jachtopzienerswoning is daarmee veel eerder gebouwd dan het landhuis Wulperhorst, dat werd gebouwd in 1858. De woning is met opzet dicht langs de spoorlijn gebouwd. De spoorlijn werd aangelegd in 1843. Het gebouwtje had een eigen privéhalte waar men op verzoek kon uitstappen. Prins Hendrik heeft het chalet bezocht op 26 november 1916. De kamer op de verdieping fungeerde als ruimte waar na of voor de jacht gegeten werd. Voorts bevonden zich op de verdieping een servieskamer en een kamer met een toilet. De hooizolder was alleen van buiten te bereiken. Op de begane grond waren de stal en de woning van de jachtopziener ondergebracht. Men kon niet via een binnentrap naar de verdieping toe. Hiervoor moest men gebruik maken van een smalle trap die langs de linker zijgevel liep en op het balkon uitkwam. De huidige trap is een reconstructie.
Omschrijving
Een evenwijdig langs de in 1844 aangelegde spoorlijn Utrecht-Arnhem gelegen vrijstaand, voormalige JACHTHUIS van twee bouwlagen op rechthoekige plattegrond onder een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt zadeldak. Het zadeldak heeft aan de voorgevel een wolfeind. Alle gevels zijn in de eerste bouwlaag wit bepleisterd, terwijl de tweede bouwlaag van rabatdelen is voorzien.
De voor- of oostgevel van de jachtopzienerswoning heeft een houten balkon in de tweede bouwlaag, dat over de gehele breedte van de gevel loopt en zich gedeeltelijk voortzet langs beide zijgevels. Het U-vormige balkon rust opgesneden consoles en heeft een hekwerk, dat is verfraaid met platte, balustervormige stijlen. Een tweede, maar veel kleiner balkon bevindt zich onder het overstek van het wolfeind en heeft dezelfde detaillering. De vensterindeling van de voorgevel bestaat in de eerste bouwlaag uit twee getoogde dubbele draaivensters met luiken, waartussen een blind getoogd boognisveld te zien is. De tweede bouwlaag heeft twee vensters met schuiframen, waartussen een dubbel balkondeur met bovenlichten is geplaatst. In de nok bevindt zich een getoogd samengesteld venster met een lage, dubbele balkondeur. De zijlichten zijn voorzien van kruisroeden. Op de gevelhoeken, pal onder het dakschild, is een smeedijzeren console aangebracht die aan de uiteinden in een krul zijn gebogen.
De achtergevel is op twee kleine vensters in de eerste bouwlaag na, geheel blind.
De linker zijgevel heeft een symmetrische indeling met de voormalige ingang tot de woning op de middenas geplaatst. Links van deze deur is een getoogd drielichtsvenster met geprofileerde stijlen. Aan de rechterzijde is een verdiept liggend gevelveld, dat de vorm van het hiervoor beschreven venster heeft. Ooit was in dit veld een schijnvenster geschilderd om symmetrie in de gevel te verkrijgen. Thans heeft men in het gevelveld een klein dubbel draaivenster gezet. In de tweede bouwlaag bevinden zich drie vensters: twee drielichtsvensters waartussen, boven de eerder genoemde ingang, een schuifvenster is geplaatst.
De rechter zijgevel heeft een asymmetrische vensterindeling met geheel links de voormalige, licht getoogde stalingang, thans gedeeltelijk dichtgezet en vervangen door een eenvoudige lattendeur met bovenlicht. Rechts hiervan bevindt zich een klein toiletvenster, een opkamervenster, waaronder een kelderlicht is gezet en een recent ingezette dubbele tuindeur. In de eerste bouwlaag zijn drie vensters gezet. Geheel aan de rechterzijde onder het overstek bevindt zich een rooster. Dit rooster bestaat uit langwerpige, horizontaal aangebracht latten en diende oorspronkelijk als ventilatie voor de erachter gelegen hooizolder.
De oorspronkelijke plattegrondindeling bestaat niet meer. Het interieur heeft met uitzondering van de moerbalken in het plafond in de voormalige stallingsruimte, de opkamer en de kelder geen oorspronkelijk elementen meer.
Waardering
Het jachthuis is van cultuurhistorische waarde vanwege de oorspronkelijke functie, alsmede van architectuurhistorische waarde vanwege chaletstijl-invloeden en bouwtype. Tevens van ensemble waarde vanwege de ligging in het land, langs de spoorlijn bij de buitenplaats De Wulperhorst.
Cultuurhistorische omschrijving
De jachtopzienerswoning aan de Tiendweg 5b werd vermoedelijk tussen 1860 en 1870 gebouwd. De keuze om de woning pal langs de spoorlijn te bouwen, is bewust gedaan want het huis bezat vroeger een klein perron, waar Prins Hendrik gebruik van maakte als hij op het landgoed kwam jagen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The former hunting lodge is presumed to have been built between 1844-1846. On a topographic map from 1847, a dwelling is already depicted on the triangular-shaped plot. The hunting ranger's residence was thus built much earlier than the country house Wulperhorst, which was built in 1858. The building was deliberately constructed close to the railway line. The railway line was laid out in 1843. The small building had its own private halt where one could alight upon request. Prince Hendrik visited the chalet on 26 November 1916. The room on the upper storey served as a space where one could dine after or before the hunt. Furthermore, on the upper storey there were a china closet and a room with a toilet. The hay loft was only accessible from outside. On the ground floor the stable and the hunting ranger's residence were housed. One could not access the upper storey via an internal staircase. For this one had to use a narrow stair which ran along the left side gable and led to the balcony. The present staircase is a reconstruction.
Description
A detached former HUNTING LODGE running parallel to the railway line Utrecht-Arnhem laid out in 1844, of two storeys on a rectangular ground plan under a gabled roof covered with dampened Dutch tiles. The gabled roof has a half-hipped end at the front gable. All gables are plastered white on the first storey, while the second storey is provided with rabbit-tail courses.
The front or east gable of the hunting ranger's residence has a wooden balcony on the second storey, which runs across the entire width of the gable and continues in part along both side gables. The U-shaped balcony rests on cut-out consoles and has a balustrade decorated with flat, baluster-like uprights. A second, but much smaller balcony is situated under the overhang of the half-hipped end and has the same detailing. The window arrangement of the front gable consists on the first storey of two arched double casement windows with shutters, between which a blindly arched arch field is visible. The second storey has two windows with sash windows, between which a double balcony door with fanlights is placed. In the ridge there is an arched composite window with a low double balcony door. The side lights are provided with cross glazing bars. On the gable corners, directly under the roof shield, a wrought-iron console is attached which is curved outwards at the ends.
The rear gable is entirely blind except for two small windows on the first storey.
The left side gable has a symmetrical layout with the former entrance to the dwelling placed on the central axis. To the left of this door is an arched three-light window with moulded uprights. On the right side is a recessed gable field which has the form of the previously described window. Once a false window was painted in this field to achieve symmetry in the gable. At present a small double casement window has been placed in the gable field. On the second storey there are three windows: two three-light windows between which, above the aforementioned entrance, a sash window is placed.
The right side gable has an asymmetrical window arrangement with the former, lightly arched stable entrance entirely on the left, now partially blocked and replaced by a simple slat door with fanlight. To the right of this is a small toilet window, a small room window, below which a cellar light is set and a recently inserted double garden door. On the first storey three windows are placed. At the far right under the overhang is a grille. This grille consists of elongated, horizontally placed slats and originally served as ventilation for the hay loft behind it.
The original ground plan layout no longer exists. The interior, with the exception of the tie beams in the ceiling in the former stable space, the small room and the cellar, has no original elements.
Valuation
The hunting lodge is of cultural-historical value because of its original function, and also of architectural-historical value because of chalet-style influences and building type. Also of ensemble value because of its location in the countryside, along the railway line at the country estate De Wulperhorst.
Cultural-historical description
The hunting ranger's residence at Tiendweg 5b is presumed to have been built between 1860 and 1870. The choice to build the residence directly along the railway line was deliberate as the house formerly possessed a small platform, which Prince Hendrik used when he came to hunt on the estate.
Nearby in the register
- Uitbreiding Park WulperhorstTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- IJskelder, Tiendweg bij 6 ATuin, park en plantsoenunder 1 mi
- WulperhorstKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Historische aanleg, Blikkenburgerlaan bij 4Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.