Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij, Overweg 1
Wapenveld, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1500
- Address
- Overweg 1, 8191 KB Wapenveld (Heerde 25)
- Place
- Wapenveld
- Municipality
- Heerde
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.43563, 6.07198
- Part of complex
- 511169
- Monument number
- 508528
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Ditio Trans Isulana." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
De HALLEHUISBOERDERIJ van het type krukhuis bezit een rechthoekige plattegrond en is opgetrokken in baksteen (kruisverband). Het voorhuis, waarvan de drie gevels zijn witgepleisterd, is geheel met riet gedekt, terwijl het achterhuis naast riet, deels is belegd met gesmoorde verbeterde Hollandse pan en de rechter zijgevel deels van oud Hollandse pan is voorzien. Op de nok van het voorhuis komt rechts een schoorsteen voor, een tweede bevindt zich op de nok ter plaatse van de overgang van voor- en achterhuis. De gevels zijn met uitzondering van de achtergevel en de linkerzijgevel van het achterhuis, voorzien van een grijs geschilderde gecementeerde plint. De van een rondprofiel voorziene kozijnen in het voorhuis rusten alle op gecementeerde lekdorpels. De VOORGEVEL bevat van links gezien, onder de schuine dakrand een klein stolpraam en een opgeklampte deur met bovenlicht. Het op hardstenen neuten en dito dorpel rustende deurkozijn, wordt evenals de rechts voorkomende twee vensters afgesloten door een 11/2 steens strek die is uitgespaard in het pleisterwerk. De twee identieke vensters rechts, bevatten schuiframen 2x(1+2) met aan weerszijden luiken met kraalprofiel. De twee vensters (twee drieruits draairamen onder een rollaag) op de zolderverdieping zijn boven de muurdammen geplaatst die in de eerste bouwlaag de middelste van de drie vensters insluiten. Ter hoogte van de zoldervloer zijn drie sierankers aangebracht. Alleen de linkerzijde van de gevel wordt, omdat het hier zoals eerder is vermeld een krukhuis betreft, door het schuine, laag aflopende dakschild deels afgesneden. De LINKER ZIJGEVEL bevat in het gedeelte van het voorhuis een lage deur onder het hier opgewipte dak met links een klein raam. In de aansluitende muur van het achterhuis, komen tweemaal twee vierruits gietijzeren stalraampjes voor, rustend op lekdorpeltegels. In het midden van de vier raampjes en links hiervan is een staldeurtje geplaatst. Het linker gedeelte van de gevel is blind uitgevoerd. Tegen de voet van de muur ligt langs de gehele gevel van het achterhuis een betonnen goot voor de afvoer van hemelwater. De symmetrisch opgezette ACHTERGEVEL bevat in het midden dubbele deeldeuren (voorzien van een middeler) waarvan de linker uit een onder- en bovendeur bestaat. In de neggen van het deurkozijn is een zandstenen schampsteen opgesteld. Ter weerszijden van de deuren is een getoogd negenruits raam geplaatst, waarvan de kop als klapraam, met drie ruitjes is uitgevoerd. De vensters zijn geklemd tussen een rollaag onder- en bovendorpel. Op de hoeken van de gevel komt een laag opgeklampt staldeurtje voor. Het rieten dak is op bijzondere wijze (in plaatselijk dialect: 'hoenderkonte' genoemd) over de achtergevel getrokken. Hierbij lijkt de dakvoet door de deeldeuren te worden opgestuwd en ontstaat een gedrukte segmentboogvorm over de breedte van de achtergevel. Het dakschild eindigt op de hoeken, even boven de hier aanwezige lage staldeurtjes. Onder de kruin van het dakschild is een dakraampje aanwezig. De RECHTER ZIJGEVEL met aangrenzende mestvaalt, bevat in het achterhuis vier getoogde gietijzeren meerruits stalraampjes die zijn geklemd tussen een uitgemetselde bakstenen lekdorpel en een rollaag. Op de overgang van voor- en achterhuis is een moderne platgedekte uitbouw (keuken) ter plaatse van de knechtenkamer gekomen. De zijgevel van het voorhuis bezit twee identieke beluikte schuiframen als beschreven in de voorgevel. In de zolderverdieping is ter plaatse van de middenas de gevel in het dakschild, vanwege een venster hoger opgetrokken en wordt halfrond afgesloten. De rieten kap is over de halfronde gevelbeëindiging doorgetrokken. Het venster bevat een (2x3)-ruits stolpraam onder een latei. Het nagenoeg ongewijzigde INTERIEUR bevat waardevolle en in goede staat verkerende onderdelen. In de z.g.. 'neerd', de mooie kamer zijn de gehoute deuren aanwezig waaronder die van de twee bedsteden en spindekast. De betegelde schouw (met oorspronkelijke koperen pot, blaaspijp en vuurklem) bevat een geprofileerde schouwbalk van grote omvang. In de bijkeuken in de linker zijgevel is de pomp, geplaatst boven een wel, nog aanwezig. De kelder bezit een portlandcementenvloer en troggewelven. In het achterhuis is één gebintvak van de deel door een glazen pui afgescheiden. De uit leem bestaande deel telt drie gebintvakken. De sporenkap bezit robuuste ankerbalkgebinten van hoge ouderdom. Ook de indeling met paardestal en kalverenstal met reppels en grup is ongewijzigd. De taszolder is voorzien van slieten.
Waardering
De oorsprong van de HALLEHUISBOERDERIJ van het type krukhuis gaat terug tot in de 17de eeuw.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een onder meer in de 19de eeuw verbouwde boerderij met oudere delen uit de 17de eeuw. De boerderij van het type krukhuis is met een bijzondere achtergevel, een z.g. 'hoenderkonte', uitgerust.
- Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van een landschappelijk gebied en speelt daarin een beeldbepalende rol. Boerderij en bijgebouwen hebben een bijzondere betekenis voor het aanzien van dit noordelijke gedeelte van het dorp Wapenveld.
- Van cultuurhistorische waarde vanwege de oorsprong van de boerderij die tot in de 17de eeuw teruggaat en als pachtboerderij deel uitmaakte van het grondgebied van het verdwenen klooster Hulsbergen. De boerderij is eveneens van belang vanwege zijn bestemming die verbonden is met een agrarische en economische ontwikkeling waarbij de functie van de boerderij aan de aanwezige bebouwing is af te lezen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
The HALL HOUSE FARMSTEAD of the cruk house type has a rectangular floor plan and is constructed in brick (stretcher bond). The front house, of which the three gables are whitewashed, is entirely thatched with reed, while the rear house in addition to reed, is partly covered with smoked improved Dutch tiles and the right side facade is partly provided with old Dutch tiles. On the ridge of the front house there is a chimney on the right, a second is located on the ridge at the point of the transition between the front and rear house. The gables, with the exception of the rear gable and the left side facade of the rear house, are provided with a grey painted cemented plinth. The glazing with a rounded profile in the front house all rest on cemented drip mouldings. The FRONT FACADE contains, seen from the left, under the sloping roof edge a small attic window and an attached door with fanlight. The door frame resting on sandstone sills and likewise sill, is closed off, as are the two windows on the right, by a 1½ brick course which is recessed into the plaster. The two identical windows on the right contain sash windows 2x(1+2) with shutters on either side with bead moulding. The two windows (two three-pane casement windows under a roller course) on the attic floor are placed above the piers which on the first storey enclose the middle of the three windows. At the height of the attic floor three ornamental wall anchors have been installed. Only the left side of the facade is, because as previously mentioned this is a cruk house, partly cut off by the sloping, low-pitched roof slope. The LEFT SIDE FACADE contains in the section of the front house a low door under the roof which is hinged up here with a small window on the left. In the adjoining wall of the rear house, there are twice two four-pane cast iron stable windows, resting on drip moulding tiles. In the centre of the four windows and to the left of this a small stable door has been placed. The left section of the facade is left blank. Along the foot of the wall along the entire facade of the rear house lies a concrete gutter for the drainage of rainwater. The symmetrically arranged REAR FACADE contains in the centre double divided doors (provided with a mullion) of which the left consists of a lower and upper door. In the notches of the door frame a sandstone chamfered stone is positioned. On either side of the doors a arched nine-pane window has been placed, of which the head as a hopper window, with three panes is executed. The windows are wedged between a roller course lower and upper sill. On the corners of the facade there is a low attached small stable door. The thatched roof is in a special manner (in the local dialect called 'hoenderkonte') drawn over the rear facade. In this way the roof edge appears to be pushed up through the divided doors and an arched segmental vault form is created over the width of the rear facade. The roof slope ends at the corners, just above the low stable doors present here. Below the ridge of the roof slope there is a roof window. The RIGHT SIDE FACADE with adjoining manure pit, contains in the rear house four arched cast iron multi-pane stable windows which are wedged between an infilled brick drip moulding and a roller course. At the transition between the front and rear house a modern flat-roofed extension (kitchen) has been added in place of the servants' room. The side facade of the front house has two identical shuttered sash windows as described in the front facade. In the attic floor at the centre axis the facade in the roof slope, due to a window, has been built up higher and is finished in a half-round shape. The thatched roof has been drawn over the half-round gable termination. The window contains a (2x3)-pane attic window under a lintel. The virtually unchanged INTERIOR contains valuable and well-preserved components. In the so-called 'neerd', the fine room the wooden doors are present including those of the two bed-cupboards and linen cupboard. The tiled fireplace (with original copper pot, bellows pipe and fire tongs) contains a profiled fireplace beam of great size. In the scullery in the left side facade the pump, placed above a well, is still present. The cellar has a Portland cement floor and barrel vaults. In the rear house one truss bay of the barn is separated off by a glazed partition. The clay barn has three truss bays. The tie beam roof has robust anchor beam trusses of great age. Also the arrangement with horse stall and calf stall with gutters and drainage channel remains unchanged. The hay loft is provided with sliding doors.
Valuation
The origin of the HALL HOUSE FARMSTEAD of the cruk house type goes back to the 17th century.
- Of architectural historical value as a well and fairly well-preserved example of a farmstead renovated among other things in the 19th century with older parts from the 17th century. The farmstead of the cruk house type is equipped with a special rear facade, a so-called 'hoenderkonte'.
- Of urban planning value as part of a landscape area and plays a defining role therein. The farmstead and outbuildings have a special significance for the appearance of this northern part of the village of Wapenveld.
- Of cultural historical value because of the origin of the farmstead which goes back to the 17th century and as a leasehold farmstead was part of the territory of the disappeared monastery Hulsbergen. The farmstead is also important because of its function which is connected to an agricultural and economic development whereby the function of the farmstead can be read from the existing built environment.
Nearby in the register
- Zomerhuis, Overweg bij 1Boerderijunder 1 mi
- Bakhuis, Overweg bij 1Boerderijunder 1 mi
- Schuur(M), Overweg bij 1Boerderijunder 1 mi
- Wagenschuur(M), Overweg bij 1Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.