Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Spoorstraat 12
Nuth, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1919
- Address
- Spoorstraat 12, 6361 XV Nuth (Beekdaelen 31) (and others)
- Place
- Nuth
- Municipality
- Beekdaelen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.91813, 5.89183
- Part of complex
- 507166
- Monument number
- 507179
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Toekenning van een renteloos voorschot uit 's rijks schatkist ten behoeve van den aanleg en het in exploitatie brengen van een spoorweg van Sittard over Heerlen naar de Pruisische grens bij Bovenste Locht" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Elf ARBEIDERSWONINGEN van de Woninggroep Nuinhof, 1919, in een traditionele, door de chaletstijl beïnvloede bouwtrant. Gebouwd in opdracht van de Bouwvereniging 'Nuth Vooruit' voor de spoorwegarbeiders van het nabijgelegen spoorwegemplacement, naar een ontwerp van architect N.J. van Tiene te Maastricht. De elf woningen zijn gesitueerd in het oostelijke deel van de woninggroep en hebben enkele renovaties ondergaan. Alle sedert 1919 gerealiseerde aan- en bijbouwen zijn uitgesloten van bescherming.
Omschrijving
Elf arbeiderswoningen met gedeeltelijke souterrainverdieping, twee bouwlagen en zolderverdieping. Elke woning heeft een vanwege een uitgebouwde berging dwars op de achtergevel, L-vormige plattegrond. De uitbouwen van de panden Spoorstraat 12 en 13 zijn kleiner van volume in vergelijking met de overige panden. De plattegronden van de panden Spoorstraat 12/13, Spoorstraat 14/15, Spoorstraat 16/18, Spoorstraat 22/24 en Spoorstraat 26/28 zijn onderling gespiegeld. De plattegrond van Spoorstraat 20 is onder meer identiek aan die van Spoorstraat 22, met een uitbouw aan de linkerhelft van de achtergevel.
De panden 12 en 13 zijn voorzien van een schilddak met insteekkap, de overige panden worden gedekt door zadeldaken met een drietal insteekkappen. Rode Hollandse pannen van recenter datum. De bergingen aan de achtergevels zijn voorzien van lessenaarsdaken, met uitzondering van de berging van één laag onder plat achter Spoorstraat 20. Nokschoorstenen, hoogoplopende schoorstenen op de zijdakvlakken van de hoekpanden. Luifelgoten, bekleed met groene trespa, steunend op houten consoles.
In baksteen opgetrokken gevels, gemetseld in halfsteens verband. Plint met rollaag. Bakstenen dorpels, segmentboogvormige strekken. Geel pleisterwerk in de vulstukken en de ingestoken topgevels van Spoorstraat 12/13, Spoorstraat 22 en Spoorstraat 28.
Vernieuwde, rechthoekige vensters en deuren in hout en kunststof, waarin de oorspronkelijke T-indeling en/of kleine roedeverdeling van de bovenlichten doorgaans niet is gehandhaafd. Deze vensters en deuren zijn in de eerste bouwlaag en de topgevels geplaatst in segmentboogvormige lijsten met vulstukken.
Het geheel heeft een asymmetrisch ingedeelde straatgevel. De panden Spoorstraat 12/13 hebben een onderling gespiegelde, in twee delen trapsgewijs risalerende voorgevel. In de rest van de straatwand risaleren de voorgevels van de panden Spoorstraat 22 en Spoorstraat 28 in hun geheel ten opzichte van de overige panden en lopen uit in een topgevel met ingestoken kap. De voorgevels van de panden Spoorstraat 16/18 hebben samen nog een gedeeltelijk risaliet, uitlopend in een topgevel zonder pleistering.
De panden zijn voorzien van een gevelindeling, waarbij Spoorstraat 12/13, Spoorstraat 14/15, Spoorstraat 24/26 en Spoorstraat 22/28 onderling zijn gespiegeld.
De panden Spoorstraat 12 en Spoorstraat 13 hebben in het middenrisaliet een rechthoekige deur met zij- en bovenlichten in een segmentbooglijst met vulstuk. Daarboven een rechthoekig venster met bovenlicht en in de topgevel een rechthoekig venster. Daarnaast, in de terugliggende gevelvelden, twee rechthoekige vensters met bovenlicht in een segmentbooglijst met vulstuk. In de tweede laag een rechthoekig dubbel kruiskozijn.
Spoorstraat 14 en Spoorstraat 15 hebben in de eerste laag een rechthoekige deur met bovenlicht in een segmentbooglijst met vulstuk, alsmede een groot rechthoekig vensterkozijn met zijlicht. Dit grote vensterkozijn vervangt de twee oorspronkelijke, rechthoekige houten T-vensters met 8-ruits bovenlicht. In de tweede laag, hoog onder het overstek, een rechthoekig dubbel verticaal ingedeeld venster en een klein rechthoekig, ongeleed venster.
De oorspronkelijk onderling gespiegelde indeling van Spoorstraat 16 en Spoorstraat 18 is verstoord door de plaatsing van een groot vensterkozijn in de eerste laag van Spoorstraat 16. Dit vensterkozijn vervangt de twee oorspronkelijke, rechthoekige houten T-vensters met 8-ruits bovenlicht, die bij Spoorstraat 18 inmiddels zijn vervangen door twee rechthoekige vensters met bovenlicht. De segmentbooglijsten met vulstukken zijn nog aanwezig. Boven deze vensters bevinden zich, hoog onder het overstek, rechthoekige vensters met dubbele verticale indeling. In het gezamenlijke middenrisaliet van Spoorstraat 16 en Spoorstraat 18, uitlopend in een ongepleisterde ingestoken topgevel, bevinden zich beide entreedeuren. De deuren zijn rechthoekig, voorzien van een bovenlicht en geplaatst in een segmentbooglijst met vulstuk. In de topgevel twee rechthoekige, ongelede vensters.
De oorspronkelijk onderling gespiegelde indeling van Spoorstraat 24 en Spoorstraat 26 is verstoord door de plaatsing van een groot vensterkozijn in de eerste laag van Spoorstraat 24. Dit vensterkozijn vervangt de twee oorspronkelijke, rechthoekige houten T-vensters met 8-ruits bovenlicht, die bij Spoorstraat 26 inmiddels zijn vervangen door twee rechthoekige vensters met bovenlicht. Verder hebben beide panden in de eerste laag een rechthoekige deur met bovenlicht in een segmentbooglijst, in de tweede laag twee rechthoekige vensters met bovenlicht.
De gevelindelingen van Spoorstraat 22 en Spoorstraat 28 zijn onderling gespiegeld. Deze indeling bestaat in de eerste laag uit een rechthoekige voordeur met bovenlicht en twee rechthoekige vensters met bovenlicht, alle drie in een segmentboogvormige lijst met vulstuk. In de tweede laag zijn deze panden voorzien van twee rechthoekige vensters met bovenlicht in een segmentbooglijst met vulstuk. In de ten dele gespiegelde topgevels bevindt zich een rechthoekig venster in een segmentbooglijst met vulstuk.
De gevelindeling van Spoorstraat 20 is, met uitzondering van het risalerende geveldeel, identiek aan die van Spoorstraat 18.
De hoekpanden hebben blinde zijgevels.
In de achtergevels zijn de panden met berging voorzien van één vensteras, waarin oorspronkelijk een rechthoekig kruiskozijn in segmentbooglijst in de eerste laag, in de tweede laag een rechthoekig vensterkozijn hoog onder de luifelgoot. Boven de berging van één laag onder plat achter Spoorstraat 20, hoog onder de luifelgoot, bevindt zich een tweede rechthoekig vensterkozijn.
De achtergevels van Spoorstraat 12/13 tellen twee vensterassen.
Waardering
Deze elf spoorwegarbeiderswoningen van de woninggroep Nuinhof zijn van cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische en typologische ontwikkeling met een voor de regio aanzienlijke innovatieve waarde. De architectuurhistorische waarden van de woningen worden bepaald door de bouwstijl, de betrokkenheid van architect N.J. van Tiene, de esthetische kwaliteiten van diens complexontwerp, door het materiaalgebruik en de ornamentiek. De woningen zijn van bijzondere betekenis vanwege de situering, die verbonden is met de ontwikkeling c.q. uitbreiding van dorp en streek; de panden zijn van belang voor het aanzien van dorp c.q. streek en beschikken over een historisch-ruimtelijke relatie met het nabijgelegen spoorwegemplacement. De woningen beschikken voor wat betreft het exterieur over een redelijke architectuurhistorische gaafheid en zijn van groot belang in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de bebouwde omgeving. Bovendien zijn deze woningen voor spoorwegarbeiders in een bovenregionaal perspectief zowel architectuurhistorisch als typologisch zeldzaam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Eleven WORKERS' DWELLINGS of the Nuinhof Housing Group, 1919, built in a traditional style influenced by the chalet style. Built on behalf of the Building Association 'Nuth Vooruit' for the railway workers of the nearby railway depot, to a design by architect N.J. van Tiene of Maastricht. The eleven dwellings are situated in the eastern part of the housing group and have undergone some renovations. All extensions and outbuildings realised since 1919 are excluded from protection.
Description
Eleven workers' dwellings with partial basement storey, two storeys and attic storey. Each dwelling has an L-shaped floor plan on account of an extended storage building projecting across the rear facade. The extensions of the properties Spoorstraat 12 and 13 are smaller in volume compared to the other properties. The floor plans of the properties Spoorstraat 12/13, Spoorstraat 14/15, Spoorstraat 16/18, Spoorstraat 22/24 and Spoorstraat 26/28 are mutually mirrored. The floor plan of Spoorstraat 20 is, amongst other things, identical to that of Spoorstraat 22, with an extension on the left half of the rear facade.
Properties 12 and 13 are provided with a hipped roof with an inserted dormer, the remaining properties are covered by gabled roofs with three inserted dormers. Red Dutch tiles of more recent date. The storage buildings on the rear facades are provided with lean-to roofs, with the exception of the one-storey storage building under a flat roof behind Spoorstraat 20. Ridge chimneys, tall chimneys on the side roof surfaces of the corner properties. Gutter canopies, clad in green trespa, supported on wooden corbels.
Facades constructed in brick, laid in stretcher bond. Plinth with drip moulding. Brick sills, segmental arch-shaped stretches. Yellow plasterwork in the infill pieces and the recessed top gables of Spoorstraat 12/13, Spoorstraat 22 and Spoorstraat 28.
Renewed, rectangular windows and doors in wood and plastic, in which the original T-division and/or small glazing bars of the fanlights are generally not maintained. These windows and doors are placed in the first storey and the top gables in segmental arch-shaped surrounds with infill pieces.
The whole has an asymmetrically arranged street facade. Properties Spoorstraat 12/13 have a mutually mirrored, stepping frontage divided into two parts. In the rest of the street wall the front facades of properties Spoorstraat 22 and Spoorstraat 28 project as a whole in relation to the other properties and end in a top gable with a recessed dormer. The front facades of properties Spoorstraat 16/18 together still have a partial projecting section, ending in a top gable without plasterwork.
The properties are provided with a facade division, whereby Spoorstraat 12/13, Spoorstraat 14/15, Spoorstraat 24/26 and Spoorstraat 22/28 are mutually mirrored.
Properties Spoorstraat 12 and Spoorstraat 13 have in the central projecting section a rectangular door with side- and fanlights in a segmental arch surround with infill piece. Above it a rectangular window with fanlight and in the top gable a rectangular window. Next to it, in the recessed facade fields, two rectangular windows with fanlight in a segmental arch surround with infill piece. In the second storey a rectangular double cross window.
Spoorstraat 14 and Spoorstraat 15 have in the first storey a rectangular door with fanlight in a segmental arch surround with infill piece, as well as a large rectangular window frame with sidelight. This large window frame replaces the two original, rectangular wooden T-windows with 8-pane fanlight. In the second storey, high under the eaves, a rectangular double vertically divided window and a small rectangular, unglazed window.
The originally mutually mirrored division of Spoorstraat 16 and Spoorstraat 18 is disrupted by the placement of a large window frame in the first storey of Spoorstraat 16. This window frame replaces the two original, rectangular wooden T-windows with 8-pane fanlight, which at Spoorstraat 18 have meanwhile been replaced by two rectangular windows with fanlight. The segmental arch surrounds with infill pieces are still present. Above these windows are, high under the eaves, rectangular windows with double vertical division. In the shared central projecting section of Spoorstraat 16 and Spoorstraat 18, ending in an unplastered recessed top gable, are both entrance doors. The doors are rectangular, provided with a fanlight and placed in a segmental arch surround with infill piece. In the top gable two rectangular, unglazed windows.
The originally mutually mirrored division of Spoorstraat 24 and Spoorstraat 26 is disrupted by the placement of a large window frame in the first storey of Spoorstraat 24. This window frame replaces the two original, rectangular wooden T-windows with 8-pane fanlight, which at Spoorstraat 26 have meanwhile been replaced by two rectangular windows with fanlight. Furthermore, both properties have in the first storey a rectangular door with fanlight in a segmental arch surround, in the second storey two rectangular windows with fanlight.
The facade divisions of Spoorstraat 22 and Spoorstraat 28 are mutually mirrored. This division consists in the first storey of a rectangular front door with fanlight and two rectangular windows with fanlight, all three in a segmental arch surround with infill piece. In the second storey these properties are provided with two rectangular windows with fanlight in a segmental arch surround with infill piece. In the partially mirrored top gables is a rectangular window in a segmental arch surround with infill piece.
The facade division of Spoorstraat 20 is, with the exception of the projecting facade part, identical to that of Spoorstraat 18.
The corner properties have blind side facades.
In the rear facades the properties with storage are provided with one window series, in which originally a rectangular cross window in segmental arch surround in the first storey, in the second storey a rectangular window frame high under the gutter canopy. Above the one-storey storage building under a flat roof behind Spoorstraat 20, high under the gutter canopy, is a second rectangular window frame.
The rear facades of Spoorstraat 12/13 have two window series.
Valuation
These eleven railway workers' dwellings of the Nuinhof housing group are of cultural-historical importance as a particular expression of a socio-economic and typological development with a considerable innovative value for the region. The architectural-historical values of the dwellings are determined by the building style, the involvement of architect N.J. van Tiene, the aesthetic qualities of his complex design, by the use of materials and the ornamentation. The dwellings are of special significance on account of their location, which is connected with the development and expansion of the village and region; the properties are important for the appearance of the village or region and have a historical-spatial relationship with the nearby railway depot. The dwellings have, as regards the exterior, a reasonable architectural-historical integrity and are of great importance in relation to the structural and visual integrity of the built environment. Moreover, these dwellings for railway workers are, from a supra-regional perspective, both architecturally and typologically rare.
Nearby in the register
- Woonhuis, Spoorstraat 30Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Tiendstraat 16Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Spoorstraat 4Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Tiendstraat 38Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.