Rijksmonumentenregister · Netherlands
Portierswoning Kruisdonk
Maastricht, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen kastelen enz.
- Function
- Bijgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1895 - 1905
- Address
- Kruisdonk 64, 6222 PH Maastricht
- Place
- Maastricht
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.87548, 5.73109
- Part of complex
- 506841
- Monument number
- 506845
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1894 map "03. Itteren (1894)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
PORTIERSWONING van het landgoed Kruisdonk, ca. 1900, gebouwd in een door de neo-renaissance en de chaletstijl beïnvloede bouwtrant. Gesitueerd bij de brug over de omringende gracht, aan het begin van de zuidelijke oprijlaan.
Omschrijving
Portierswoning op rechthoekige plattegrond, bestaand uit een bouwvolume met souterrain, één bouwlaag en zolderverdieping onder zadeldak en een volume met souterrain en één bouwlaag onder plat. Zadeldak met leien in Maasdekking, overstekken op consoles. Dakvenster op het achterdakvlak.
Het geheel ligt in lengterichting ten opzichte van de straatweg.
De woning is opgetrokken op een aanzienlijke breukstenen plint met souterrainvensters, die slechts aan de grachtzijde en in de linker zijgevel te zien is. De optrek bestaat uit donkerbruine, in kruisverband gemetselde baksteen met mergel speklagen. Hardstenen dorpels en deurlijst. Mergel venstertraceringen.
De gevel van het bouwvolume onder zadeldak aan de straatwegzijde telt twee vensterassen en is volledig symmetrisch. Tweemaal twee gekoppelde vensters met recent glas-in-lood, mergeltraceringen, mergellateien, bakstenen strekken met mergel aanzetstenen en hardstenen dorpels. Boven beide vensters een mezzaninovenster in een geprofileerde bakstenen strekkenlijst, bekroond door een kleine insteekkap met chaletoverstek.
In het bouwvolume van één laag onder plat een identiek gekoppeld venster met mergeltraceringen plus een klein, rechthoekig houten venster.
In de linkerzijgevel, onmiddelijk achter het toegangshek, is de rechthoekige houten deur geplaatst, waarin vier verticale glas-in-loodpanelen. Boven de deur een houten luifel in zadeldakvorm op consoles, met leien en chaletoverstek. De deur heeft een hardstenen lijst. In de topgevel een rechthoekig, verticaal ingedeeld houten venster met recent glas-in-lood in een mergel lijst met sluitsteen.
Naast de deur een rechthoekig houten zijlicht met rond houten kozijn en hardstenen dorpel.
De achtergevel van het volume onder zadeldak is geheel blind. Dwars op de hoek van deze gevel staat een geel gesausde, halfhoge muur met hardstenen afdekking. In de achtergevel van het bouwvolume onder plat twee kleine, rechthoekige houten vensters. In de zijgevel van laatstgenoemd volume een rechthoekige houten deur met rechthoekig houten zijlicht. In de topgevel boven het platte dak een rechthoekig, verticaal ingedeeld houten venster met recent glas-in-lood in een mergel lijst met sluitsteen.
Onmiddelijk naast het pand bevinden zich twee bakstenen hekpijlers met mergel speklagen, bekroning en bolornament waartussen een tijdens de renovatie van 1992-93 geplaatst dubbel smeedijzeren hekwerk.
Waardering
De portierswoning is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische en typologische ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de bouwstijl, de esthetische kwaliteiten, het streekgebonden materiaalgebruik en de ornamentiek. De portierswoning is van belang als belangrijk onderdeel van het landgoed Kruisdonk, vanwege de situering verbonden met de ontwikkeling van de streek, van betekenis voor het aanzien van de streek en heeft een historisch-ruimtelijke relatie met de omringende parkaanleg. De portierswoning is in hoge mate gaaf en is van groot belang voor de visuele gaafheid van het landgoed en de bebouwde omgeving. Bovendien beschikt de portierswoning over een redelijke architectuurhistorische, typologische en functionele zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
PORTER'S LODGE of the Kruisdonk estate, c. 1900, built in a style influenced by neo-Renaissance and chalet architecture. Situated by the bridge over the surrounding moat, at the beginning of the southern driveway.
Description
Porter's lodge on rectangular plan, consisting of a building volume with basement, one storey and attic under gabled roof and a volume with basement and one storey under flat roof. Gabled roof with slate in Maas pattern, overhangs on consoles. Roof window on the rear roof plane.
The whole lies lengthwise in relation to the street road.
The dwelling is built on a substantial rubble stone plinth with basement windows, which are visible only on the moat side and in the left side gable. The construction consists of dark brown brick laid in English bond with marl joint courses. Hard stone thresholds and door frame. Marl window mouldings.
The facade of the building volume under gabled roof on the street road side has two window axes and is entirely symmetrical. Twice two coupled windows with recent stained glass, marl mouldings, marl lintels, brick stretchers with marl angle stones and hard stone thresholds. Above both windows a mezzanine window in a profiled brick stretcher frame, crowned by a small inset hood with chalet overhang.
In the building volume of one storey under flat roof an identical coupled window with marl mouldings plus a small, rectangular wooden window.
In the left side gable, immediately behind the access gate, the rectangular wooden door is placed, with four vertical stained glass panels. Above the door a wooden canopy in gabled roof form on consoles, with slate and chalet overhang. The door has a hard stone frame. In the gable wall a rectangular, vertically divided wooden window with recent stained glass in a marl frame with keystone.
Beside the door a rectangular wooden side light with round wooden frame and hard stone threshold.
The rear facade of the volume under gabled roof is entirely blind. Across the corner of this facade stands a yellow-rendered, half-high wall with hard stone coping. In the rear facade of the building volume under flat roof two small, rectangular wooden windows. In the side gable of the latter volume a rectangular wooden door with rectangular wooden side light. In the gable wall above the flat roof a rectangular, vertically divided wooden window with recent stained glass in a marl frame with keystone.
Immediately beside the building are two brick gate piers with marl joint courses, capping and ball ornament between which a double wrought iron gate was placed during the 1992-93 renovation.
Valuation
The porter's lodge is of cultural-historical value as a distinctive expression of a socio-economic and typological development. The architectural-historical values are determined by the building style, aesthetic qualities, regional material use and ornamental features. The porter's lodge is important as a significant component of the Kruisdonk estate, because of its situation connected with the development of the region, of significance for the appearance of the region and has a historical-spatial relationship with the surrounding park layout. The porter's lodge is highly intact and is of great importance for the visual integrity of the estate and the built environment. Moreover, the porter's lodge has considerable architectural-historical, typological and functional rarity.
Nearby in the register
- Koetshuis Villa KruisdonkBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Landhuis KruisdonkKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Engels landschapspark Villa KruisdonkTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Weert bij 7Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.