Rijksmonumentenregister · Netherlands
Laboratorium, Valeriusplein 11
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Laboratorium
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Valeriusplein 11, Locatie: Zuid, 1075 BG Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35204, 4.86497
- Monument number
- 505394
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity of Amsterdam LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1750 map "Composite: Sheets 1 to 40 Carte De Hollande Et D'utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Omvangrijk gebouw, in oorsprong physiologisch LABORATORIUM op de hoek van de De Lairessestraat en Valeriusplein, aan het Valeriusplein omgeven door een smalle tuin welke aan de straatzijde begrensd wordt door een gemetseld tuinhek, gebouwd in Amsterdamse School-stijl naar een ontwerp van Groenendijk & Th.J. Lammers uit 1916 in opdracht van de 'Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag'.
Omschrijving
Op een onregelmatige plattegrond opgetrokken bakstenen hoekgebouw bestaande uit sousterrain, bel-étage, bovenverdieping en een kapverdieping met een rechte gevelbeëindiging onder twee mansardekappen bedekt door zwarte pannen. De vensters in de villa zijn ongelijk van formaat, lopen in sommige gevallen door de verdieping heen en zijn verschillend onderverdeeld: nu eens een horizontale dan weer een verticale geleding.
Gevel aan Valeriusplein bestaande uit twee geledingen waarvan de rechtergeleding drie traveeën breed is. In de linkertravee van deze rechtergeleding bevindt zich de deels uit hardsteen bestaande paraboolvormige toegang waar een uit 11 treden bestaande hardstenen rechte trap met twee ijzeren sierleuningen op een gemetselde en met natuursteen afgedekte borstwering de verbinding vormt met de bel-étage. Onder de trap en in de borstwering bevinden zich aan iedere zijde twee diamantvormige vensters. Naast en boven de getoogde eikehouten paneeldeur diamantvormige zij- en bovenlichten met glas-in-lood. Onder elk van de twee grote vensters een hardstenen gevelsteen waarin in kapitalen gebeiteld: 'PHYSIOLOGISCH LABORATORIUM'. Rechtsonder in de gevel een derde gevelsteen waarin in kapitalen gebeiteld: 'GROENENDIJK EN LAMMERS ARCHITECTEN'.
De middelste travee van de rechtergeleding doorbreekt de daklijst en eindigt in een mansarde steekkap bedekt door zwarte pannen. De vensters in deze travee zijn voorzien van kleurig, geometrisch glas-in-lood.
De gevels worden verlevendigd door bakstenen ornamenten onder de lijst en door ander decoratief metselwerk.
De linkergeleding aan het Valeriusplein ligt teruggerooid. Op elke verdieping een zowel verticaal als horizontaal onderverdeeld venster. Ook hier decoratief metselwerk.
In de kap aan de Valeriuspleinzijde drie dakkapellen onder een plat dak met eenruits vensters.
De gevel aan de De Lairessestraat heeft twee geledingen waarvan de rechtergeleding is teruggerooid en uit drie traveeën bestaat. De ingang bevindt zich in de middelste travee. De vensters zijn per drie over de verdiepingen verdeeld. Boven elke travee een dakkapel met tweeruits vensters met draairamen onder een plat dak.
De linkergeleding bestaat uit twee traveeën met boven iedere travee een dakkapel met eenruits vensters onder een plat dak.
Ook aan de De Lairessestraat wordt de gevel verlevendigd door de toepassing van gemetselde ornamenten onder de daklijst en ander decoratief metselwerk.
In de gevel aan de De Lairessestraat gevelsteen waarin gebeiteld de naam van de architecten: 'GROENENDIJK & LAMMERS'.
Waardering
Hoekgebouw aan het Valeriusplein van algemeen belang wegens cultuurhistorische en typologische waarde als Physiologisch Laboratorium van de Vrije Universiteit alsook vanwege architectuurhistorische waarde vanwege de karakteristieke Amsterdamse School-vormgeving en -detaillering. Eveneens van belang vanwege de beeldbepalende ligging op de hoek van de De Lairessestraat en het Valeriusplein.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Substantial building, originally a PHYSIOLOGICAL LABORATORY at the corner of De Lairessestraat and Valeriusplein, surrounded at Valeriusplein by a narrow garden which is bounded on the street side by a masonry garden fence, built in Amsterdam School style according to a 1916 design by Groenendijk & Th.J. Lammers commissioned by the 'Association for Higher Education on Reformed Principles'.
Description
Brick corner building erected on an irregular ground plan consisting of basement, piano nobile, upper storey and a garret storey with a straight gable termination beneath two mansard roofs covered with black tiles. The windows in the building are of unequal size, in some cases running through the storey, and are subdivided differently: now with horizontal then with vertical articulation.
Facade on Valeriusplein consisting of two sections, of which the right section is three bays wide. In the left bay of this right section is located the partly sandstone parabolic entrance where a straight sandstone staircase consisting of 11 steps with two iron ornamental balustrades on a masonry parapet covered with natural stone forms the connection to the piano nobile. Beneath the staircase and in the parapet are on each side two diamond-shaped windows. Next to and above the arched oak panel door diamond-shaped side and fanlight with leaded glass. Below each of the two large windows a sandstone facade stone in which chiselled in capitals: 'PHYSIOLOGISCH LABORATORIUM'. Bottom right in the facade a third facade stone in which chiselled in capitals: 'GROENENDIJK EN LAMMERS ARCHITECTEN'.
The middle bay of the right section breaks through the roof line and terminates in a mansard roof cape covered with black tiles. The windows in this bay are provided with colourful, geometric leaded glass.
The facades are enlivened by brick ornaments under the moulding and by other decorative masonry.
The left section on Valeriusplein is set back. On each storey a window subdivided both vertically and horizontally. Here too decorative masonry.
In the roof on the Valeriusplein side three roof dormers beneath a flat roof with single-light windows.
The facade on De Lairessestraat has two sections, of which the right section is set back and consists of three bays. The entrance is located in the middle bay. The windows are distributed three per storey. Above each bay a roof dormer with two-light casement windows beneath a flat roof.
The left section consists of two bays with above each bay a roof dormer with single-light windows beneath a flat roof.
Also on De Lairessestraat the facade is enlivened by the application of masonry ornaments under the roof line and other decorative masonry.
In the facade on De Lairessestraat a facade stone in which chiselled the names of the architects: 'GROENENDIJK & LAMMERS'.
Evaluation
Corner building on Valeriusplein of general importance due to cultural-historical and typological value as Physiological Laboratory of the Free University as well as due to architectural-historical value on account of the characteristic Amsterdam School design and detailing. Also of importance due to its prominent location on the corner of De Lairessestraat and Valeriusplein.
Nearby in the register
- De Zonne-wijzerDienstwoningunder 1 mi
- Laboratorium, De Lairessestraat 176 AOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Woonhuis, Valeriusplein 42Woonhuisunder 1 mi
- WesthoveWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.