Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Zonne-wijzer
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Dienstwoning(K4)
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Valeriusplein 13, Locatie: Zuid, 1075 BJ Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35163, 4.86494
- Part of complex
- 504647
- Monument number
- 504657
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity of Amsterdam LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1750 map "Composite: Sheets 1 to 40 Carte De Hollande Et D'utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1919 in verstrakte Amsterdamse School-stijl met invloeden van F.L. Wright op de hoek van Valeriusplein en De Lairessestraat opgetrokken RECTORSWONING, genaamd de 'Zonne-Wijzer' naar een ontwerp van H.A.J. en J. Baanders in opdracht van het bestuur van de Vereeniging 'Het Amsterdamsch Lyceum'.
Omschrijving
Op een in het zuiden geknikte vierkante plattegrond in een steeds wisselend metselverband opgetrokken donkerbruine bakstenen eengezinswoning bestaande uit twee verdiepingen: een bel-étage en een bovenverdieping met aan de zijde van het Valeriusplein, boven een overstekende houten geprofileerde daklijst, een terugliggende attiek. De gevel wordt uitwendig horizontaal verdeeld door middel van gemetselde cordonbanden.
De zijde aan het Valeriusplein bestaat uit twee traveeën. De linkertravee bevat de entree welke diep naar binnen is gelegen in een portiek en bereikbaar is via een uit drie treden bestaande gemetselde stoep. In het plafond van de portiek een authentieke lamp. De halfkolommen van de portiek worden gedragen door gemetselde sokkels. De gedecoreerde rechthoekige eikehouten panelendeur boven een hardstenen plint is boven in het middenpaneel voorzien van een diamantvormig venster met een bladvormige roedenverdeling. In dezelfde travee zowel beganegronds als op de verdieping rechthoekige en diepgelegen eenruitslichten. Op de verdieping loopt de vensterrij door naar de zijgevel. De bescheiden risalerende rechtertravee heeft beganegronds twee convexvormige zestienruits ramen met roedenverdeling.
De gevel aan de De Lairessestraat bestaat uit drie traveeën waarvan de middelste en de linkertravee risalerend zijn uitgevoerd. In de rechtertravee, beganegronds en op de verdieping, lopen de diepgelegen eenruitslichten door naar de voorgevel. In de middentravee beganegronds eveneens twee diepgelegen eenruitslichten. De middentravee is onderkelderd. Op de verdieping een, in het midden naar buiten zwenkend, zesruitsvenster met houten roeden verdeling. In de linkertravee beganegronds drie gekoppelde zesruitsramen met tweeruits bovenlichten.
De zuidgevel, welke is gelegen aan de aangrenzende tuin en waarvan de midden- en de rechtertravee zijn teruggerooid, is voorzien van door houten roeden onderverdeelde vensters met aan weerszijden houten zonweringen.
Waardering
Rectorswoning behorend bij het complex Amsterdam Lyceum van algemeen belang wegens architectuurhistorische waarde vanwege de in verstrakte Amsterdamse School-stijl met Wrightiaanse invloeden uitgevoerde vormgeving en detaillering. Tevens van belang vanwege de beeldbepalende situering op de hoek van Valeriusplein en De Lairessestraat.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1919 erected in austere Amsterdam School style with influences from F.L. Wright on the corner of Valeriusplein and De Lairessestraat, RECTOR'S RESIDENCE, called the 'Zonne-Wijzer' to a design by H.A.J. and J. Baanders on behalf of the board of the Association 'Het Amsterdamsch Lyceum'.
Description
On a square ground plan bent in the south, executed in constantly alternating bond, a dark brown brick single-family dwelling consisting of two storeys: a bel-étage and an upper storey with, on the side of the Valeriusplein, above an overhanging moulded wooden cornice, a recessed attic. The facade is externally divided horizontally by means of moulded cordon bands.
The side on the Valeriusplein consists of two bays. The left bay contains the entrance which is set deep into a portico and accessible via a three-stepped moulded stoop. In the ceiling of the portico an authentic lamp. The half-columns of the portico are carried by moulded plinths. The decorated rectangular oak-panelled door above a stone plinth is provided above in the centre panel with a diamond-shaped window with leaf-shaped glazing bars. In the same bay both on the ground floor and on the storey rectangular and deeply set single-pane casements. On the storey the window row continues to the side facade. The modest projecting right bay has on the ground floor two convex-shaped sixteen-pane windows with glazing bars.
The facade on the De Lairessestraat consists of three bays of which the centre and the left bay are executed projecting. In the right bay, on the ground floor and on the storey, the deeply set single-pane casements continue to the front facade. In the centre bay on the ground floor also two deeply set single-pane casements. The centre bay is cellar-vaulted. On the storey a six-pane window, bending outward in the middle, with wooden glazing bars. In the left bay on the ground floor three coupled six-pane windows with two-pane fanlights.
The south facade, which is located on the adjacent garden and of which the centre and right bay have been set back, is provided with windows subdivided by wooden glazing bars with wooden sun shades on either side.
Valuation
Rector's residence belonging to the Amsterdam Lyceum complex of general significance because of architectural historical value because of the austere Amsterdam School style design with Wrightian influences and detailing. Also of significance because of the image-defining position on the corner of Valeriusplein and De Lairessestraat.
Nearby in the register
- Woonhuis, Valeriusplein 42Woonhuisunder 1 mi
- Laboratorium, Valeriusplein 11Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Het Amsterdams LyceumOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- WesthoveWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.