Rijksmonumentenregister · Netherlands
Overheidsdienstgebouw, Stadhouderskade 1
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Overheidsgebouw
- Function
- Overheidsdienstgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1921 - 1923
- Address
- Stadhouderskade 1, Locatie: Oud-West, 1054 ES Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36392, 4.87918
- Part of complex
- 491981
- Monument number
- 491984
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "Polderkaart van de landen tusschen Maas en ij / door W.H. Hoekwater" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Object-Omschrijving
HOOFDGEBOUW van het voormalige Gemeentetram-kantoor, ontworpen door PW-architect P.L. Marnette op een samengestelde U-vormige plattegrond (ca. 51 x 21 m), bestaande uit een middenblok en twee hoekpaviljoens. Alle bouwdelen worden gedekt door een plat dak en zijn door Hildo Krop van beeldhouwwerk voorzien. Het middenblok bevat een breed middendeel en twee smalle risalerende overgangsdelen naar de hoekpaviljoens. De voorgevel van het middendeel is sterk horizontaal en verticaal geleed. De onderste drie bouwlagen hebben een symmetrische verdeling van identieke vensters: laag benedenraam en drie smalle en hoge bovenlichten. Tussen de vensters als liseen uitgewerkte muurdammen. Aan de bovenzijde van de muurdammen en ter hoogte van de bovenzijde van de vensters van de begane grond verschillende figuratieve bouwceramiek. De bovenste, vierde, bouwlaag bestaat grotendeels uit blind metselwerk, onderbroken door een zestal vensters met middenstijl en horizontale roedenverdeling. De zijkanten van de kozijnen zijn iets gehoekt, met klein omvattend ornament. De gevel-beëindiging is getand. De toegangspartij in het midden bestaat uit een zich verjongend portiek met natuurstenen stoep, zware dubbele houten toegangsdeur met horizontale elementen van verschillende lengte waartussen vensterglas. Aan weerszijden van de toegang aan de bovenzijde een uitgewerkte lantaarn in Amsterdamse School-stijl. Verder een groter bouwceramisch ornament in het gevelvlak boven de toegang. De gevelvlakken tussen de vensterseries van de onderste drie bouwlagen en die boven de toegang zijn opgebouwd uit gemetselde vlakken zonder verband. Het gevelvlak bij de bovenste verdieping isin ruitmotief gemetseld.
De achtergevel van het middendeel is vrijwel identiek aan de voorgevel. Afwijkend is de aanwezigheid van een rechtstreeks uit de Singelgracht opgaande kelderverdieping. Vensters met brede driezijdige onderdorpel. In het midden van de begane grond twee toegangsdeuren. Een kleine trap verleent vanaf een aanlegsteiger toegang tot deze deuren. De gevelbeëindiging is recht.
De voorgevel van het smalle linker-overgangsdeel, risalerend ten opzichte van het middendeel, heeft een ladderraam over drie verdiepingen, alwaar zich het trappenhuis bevindt. Het ladderraam bestaat uit twee gekoppelde vlakken met roedenverdeling, opgebouwd uit drie bij achtentwintig vierkante kleine ramen. De brede zijgevel van het smalle linker-overgangsdeel bevat boven het hoekpaviljoen nog enkele vensters. Op het dak een vierkante opbouw. De achtergevel van het smalle linker-overgangsdeel risaleert licht ten opzichte van de achtergevel van het middendeel en bevat per verdieping een breed venster met middenkalf en verticale roedenverdeling en tien kleine ramen. Op de bovenste verdieping een venster met dubbel draairaam. Een gebogen kademuur sluit op deze achtergevel aan. De voor-, zij- en achtergevel van het smalle rechter-over-gangsdeel zijn identiek met die van het linker-overgangsdeel.
De voorgevel van het ruim zes meter ten opzichte van het middenblok naar voren gezette rechterhoekpaviljoen heeft op de eerste en tweede bouwlaag een breed venster met middenkalf en achtruitsverdeling. Op de derde bouwlaag een gelijkbenig trapezoïdaal venster met open middenstijl met verticale serie driehoekige verdeling; verder middenkalf en horizontale roeden. Het middendeel van de voorgevel is hoger opgetrokken.
Op de hoeken een afgerond gemetselde overgang met ter hoogte van de derde bouwlaag een overhoeks geplaatst venster met middenstijl en horizontale roedenverdeling. Decoratief metselwerk ter hoogte van de begane grond. De zijgevel van dit hoekpaviljoen bevat op de begane grond zes vensters met boven de onderdorpel een laag benedenraam en drie smalle en hoge bovenlichten. Op de muurdammen tussen de vensters figuratieve bouwceramiek, verwijzend naar de oorspronkelijke bestemming van het gebouw. Boven de cordonlijst kraagt de gevel licht uit, voorzien van twee series van vijf vensters met middenstijl en -kalf en horizontale roedenverdeling. Plat dak met dakterras. De achtergevel van dit hoekpaviljoen heeft op de begane grond een groot venster met laag benedenraam en vijf smalle hoge bovenlichten. Verder een onderdorpel en rechts boven het venster figuratieve bouwceramiek. Op de verdere verdiepingen elk een venster met middenstijl en -kalf en horizontale roedenverdeling.
De zijgevel van het linker-hoekpaviljoen heeft op de begane grond aan de rechterzijde drie gekoppelde toegangsdeuren voor de inpandige garage. Aan de linkerzijde vier vensters met boven de onderdorpel een laag benedenraam en drie smalle en hoge bovenlichten. Verdere zijgevel en achtergevel en voorgevel overeenkomstig het rechter-hoekpaviljoen.
Waardering
Expressionistisch kantoorgebouw, hoofdonderdeel van het vroegere Gemeentetram-kantoorcomplex, van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische en situationele waarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Object Description
MAIN BUILDING of the former Municipal Tram office, designed by PW-architect P.L. Marnette on a composite U-shaped floor plan (c. 51 x 21 m), consisting of a central block and two corner pavilions. All building parts are covered by a flat roof and are furnished with sculptural work by Hildo Krop. The central block contains a broad central section and two narrow projecting transitional sections towards the corner pavilions. The front facade of the central section is strongly articulated both horizontally and vertically. The lowest three storeys have a symmetrical distribution of identical windows: low base window and three narrow and tall fanlights. Between the windows, pilasters articulated as lisenes. At the top of the pilasters and at the height of the top of the windows of the ground floor, various figurative architectural ceramics. The uppermost, fourth, storey consists largely of blind brickwork, interrupted by six windows with centre muntin and horizontal glazing bars. The sides of the frames are slightly angled, with small encompassing ornament. The gable-end is crenellated. The entrance section in the middle consists of a tapering portico with natural stone stoop, heavy double wooden entrance door with horizontal elements of varying length with window glass between them. On either side of the entrance at the top an articulated lantern in Amsterdam School style. Further, a larger architectural ceramic ornament in the facade plane above the entrance. The facade planes between the window series of the lowest three storeys and those above the entrance are constructed from mortared planes without bond. The facade plane at the upper storey is mortared in a diamond pattern.
The rear facade of the central section is virtually identical to the front facade. Distinctive is the presence of a basement storey rising directly from the Singelgracht. Windows with broad three-sided underdorpel. In the middle of the ground floor two entrance doors. A small staircase provides access from a landing stage to these doors. The gable-end is straight.
The front facade of the narrow left transitional section, projecting in relation to the central section, has a ladder window over three storeys, where the stairwell is located. The ladder window consists of two coupled planes with glazing bars, constructed from three by twenty-eight square small windows. The broad side facade of the narrow left transitional section contains above the corner pavilion still several windows. On the roof a square superstructure. The rear facade of the narrow left transitional section projects slightly in relation to the rear facade of the central section and contains per storey one broad window with centre muntin and vertical glazing bars and ten small windows. On the upper storey a window with double casement window. A curved quay wall adjoins this rear facade. The front, side and rear facades of the narrow right transitional section are identical to those of the left transitional section.
The front facade of the right corner pavilion, projecting roughly six metres in relation to the central block towards the front, has on the first and second storey a broad window with centre muntin and back-flush division. On the third storey an isosceles trapezoidal window with open centre muntin with vertical series of triangular division; further centre muntin and horizontal glazing bars. The central section of the front facade is raised higher.
At the corners a rounded mortared transition with at the height of the third storey a diagonally placed window with centre muntin and horizontal glazing bars. Decorative brickwork at the height of the ground floor. The side facade of this corner pavilion contains on the ground floor six windows with above the underdorpel a low base window and three narrow and tall fanlights. On the pilasters between the windows figurative architectural ceramics, alluding to the original purpose of the building. Above the cordon moulding the facade projects slightly, furnished with two series of five windows with centre muntin and -calf and horizontal glazing bars. Flat roof with roof terrace. The rear facade of this corner pavilion has on the ground floor a large window with low base window and five narrow tall fanlights. Further an underdorpel and to the right above the window figurative architectural ceramics. On the further storeys each one window with centre muntin and -calf and horizontal glazing bars.
The side facade of the left corner pavilion has on the ground floor on the right side three coupled entrance doors for the internal garage. On the left side four windows with above the underdorpel a low base window and three narrow and tall fanlights. Further side facade and rear facade and front facade corresponding to the right corner pavilion.
Assessment
Expressionistic office building, main component of the former Municipal Tram office complex, of general importance by reason of architectural and cultural-historical and situational value.
Nearby in the register
- Toiletgebouw, Stadhouderskade bij 1Straatmeubilairunder 1 mi
- Hotel-café-restaurant, Leidseplein 28Horecaunder 1 mi
- Hotel, Leidseplein 28Horecaunder 1 mi
- LeidsebrugBrugunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.