Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hereplein 5
Groningen, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1881
- Address
- Hereplein 5, 9711 GA Groningen (and others)
- Place
- Groningen
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.21351, 6.56884
- Monument number
- 485667
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA, vrijstaand gesitueerd in het noordwestelijke kwadrant van het Hereplein, gebouwd in 1881 in opdracht van burgemeester Jhr. mr. J.A.E.A. van Panhuys (1836-1907; Commissaris van de Koningin van Groningen van 1883 tot 1893) naar ontwerp van de uit Oldenburg (Dld.) afkomstige architect G. Schnitger (1841-1917) in een zeer rijk versierde, eclectische bouwstijl. De familie van Panhuys bewoonde zomers het landgoed Nienoord in Leek (Gr.). Sinds 1923 is het gebouw in gebruik genomen als kantoor door de Nederlandse Bank en daartoe en door latere verbouwingen inwendig geheel aangepast. Voor de vensters van de begane grond is traliewerk in decoratieve patronen aangebracht.
Omschrijving
Het monumentale en geheel gepleisterde gebouw is opgetrokken op een in hoofdvorm rechthoekige plattegrond en is met een van de lange zijden naar het rondpoint gericht. Het gebouw bestaat uit een souterrain met twee bouwlagen onder een steil, afgeknot schilddak, gedekt met leien. Het rechthoekige bouwvolume is met serres met balkons en een toren van drie bouwlagen onder een steil, ingezwenkt en afgeknot schilddak uitgebouwd aan de korte zijden. De serre aan de zuidzijde is grotendeels gedicht. Het hoofdbouwvolume is acht traveeën breed. De buitenste dubbele traveeën aan beide zijden risaleren een weinig en zijn voorzien van hogere, opgaande kappen. Tegen de voordakschilden van deze traveeën zijn forse kajuiten geplaatst. Boven de overige middelste vier traveeën is het voordakschild voorzien van zinken oeil de boefs. De dakranden, ook die van de toren, zijn versierd met ajour bewerkt hekwerk van gietijzer. Alle vensters zijn gesloten met rondbogen en voorzien van geprofileerd stuc lijstwerk. De vensters in de zijrisalieten ontvingen bovendien een classicistische setting van een tegen de gevel geplaatste dubbele pilasterstelling. De vensters in de zijgevels zijn voorzien van gestucte architraven op consoles. Het voor de vensters op de eerste verdieping aangebrachte decoratief ijzeren traliewerk is van later datum (1923). Het pleisterwerk van het souterrain is gebosseerd, het overige pleisterwerk is vlak en voorzien van schijnvoegen. Op alle hoeken hebben de gestucte hoekblokken extra reliëf gekregen. Het souterrain wordt afgesloten door een zware doorlopende lijst. In de borstweringen van de vensters zijn op de begane grond panelen en op de verdieping balustrades aangebracht. De hoofdingang met een hardstenen stoep van drie treden bevindt zich in het westelijke torendeel onder een rondboog. In de oostelijke zijgevel is een tweede ingang onder een rondboog geplaatst met een hoge stoep en ijzeren hekwerk. De achtergevel is vlak gepleisterd en voorzien van reeksen rechtgesloten vensters. De gevels worden afgesloten door een kroonlijst die is voorzien van een dicht ritme van consoles, die een geprofileerde bakgoot dragen. De twee kajuiten in het voordakschild bestaan uit dubbele aediculastellingen met een overdaad aan decoratieve motieven als gebogen tympanen, wangstukken, pilasters en pinakels. De derde bouwlaag van de toren is uitgewerkt als bellevue en bevat op de hoeken pilasters en een reeks rondboogvensters met balustrades in de borstweringen. Het oorspronkelijke hekwerk van ijzer met lagen natuursteen en penanten is verdwenen.
Waardering
VILLA, geheel vrijstaand gebouw, fraai en zeer zorgvuldig vormgegeven in een rijk versierde, eclectische bouwstijl, typerend voor de bouwkunst uit het laatste kwart van de negentiende eeuw, van algemeen belang vanwege zijn cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde vanwege de hoogwaardige architectonische en esthetische kwaliteiten van het ontwerp, met name vanwege de compositie en de detaillering van de buitengevels en vanwege de plaats die het gebouw inneemt in het oeuvre van de architect. Bovendien vormt het gebouw, deel uitmakend van de bijzonder waardevolle bebouwing aan en in de omgeving van de Heresingel, vanwege zijn situering aan het noordwestelijk kwadrant van het rondpoint en de ligging in een zichtlijn van het zuiden naar de Herestraat, een zeer belangrijk element in de hoogwaardige stedebouwkundige structuur van de singelreeks langs de zuidzijde van de binnenstad van Groningen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA, detached and situated in the northwestern quadrant of the Hereplein, built in 1881 on the commission of mayor Jhr. mr. J.A.E.A. van Panhuys (1836-1907; Commissioner of the Queen of Groningen from 1883 to 1893) designed by architect G. Schnitger (1841-1917) from Oldenburg (Germany) in a very richly decorated, eclectic architectural style. The van Panhuys family spent summers at the country estate Nienoord in Leek (Groningen). Since 1923 the building has been used as an office by the Dutch National Bank and for that purpose and through later renovations has been entirely adapted internally. For the windows of the ground floor decorative patterned ironwork has been installed.
Description
The monumental and completely rendered building is erected on a rectangular floor plan and is oriented with one of its long sides towards the roundabout. The building consists of a basement with two storeys under a steep, truncated hipped roof, covered with slate. The rectangular building volume is extended with conservatories with balconies and a tower of three storeys under a steep, curved and truncated hipped roof at the short sides. The conservatory on the south side is largely closed in. The main building volume is eight bays wide. The outermost double bays on both sides project slightly and are provided with taller, rising roof gables. Against the front roof slopes of these bays substantial cupolas are placed. Above the remaining middle four bays the front roof slope is provided with zinc bulls-eye windows. The roof edges, including those of the tower, are decorated with openwork iron railings. All windows are closed with arches and provided with moulded stucco trim. The windows in the side projections received additionally a classical setting of a double pilaster arrangement placed against the facade. The windows in the side facades are provided with stucco architraves on consoles. The decorative iron railwork installed for the windows on the first floor is of later date (1923). The plasterwork of the basement is bossed, the remaining plasterwork is flat and provided with false joints. On all corners the stucco corner blocks have been given extra relief. The basement is terminated by a heavy continuous moulding. In the window parapets plain panels have been installed on the ground floor and balustrades on the upper floor. The main entrance with a hardstone step of three treads is located in the western tower section under an arch. In the eastern side facade a second entrance under an arch is placed with a high step and iron railwork. The rear facade is flat plastered and provided with rows of straightclosed windows. The facades are terminated by a cornice which is provided with a dense rhythm of consoles, which carry a moulded gutter. The two cupolas in the front roof slope consist of double aedicula arrangements with an abundance of decorative motifs such as curved tympana, consoles, pilasters and pinnacles. The third storey of the tower is worked out as a belvedere and contains on the corners pilasters and a series of arched windows with balustrades in the window parapets. The original ironwork with courses of natural stone and pilasters has disappeared.
Valuation
VILLA, a completely detached building, beautifully and very carefully designed in a richly decorated, eclectic architectural style, characteristic of the architectural art from the last quarter of the nineteenth century, of general importance because of its cultural-historical and architectural-historical value because of the high-quality architectural and aesthetic qualities of the design, in particular because of the composition and detailing of the external facades and because of the place it occupies in the oeuvre of the architect. Moreover, the building, forming part of the exceptionally valuable development on and in the vicinity of the Heresingel, because of its location on the northwestern quadrant of the roundabout and its position in a sight line from the south to the Herestraat, constitutes a very important element in the high-quality urban planning structure of the canal row along the south side of the city centre of Groningen.
Nearby in the register
- Woonhuis, Ubbo Emmiussingel 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hereplein 6Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Ubbo Emmiussingel 17Woonhuisunder 1 mi
- Friesch-Groningsche Hypo.bankHandel en kantoorunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.