Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Dr. Nassaulaan 3 B
Assen, Drenthe, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1933 - 1934
- Address
- Dr. Nassaulaan 3 B, 9401 HJ Assen
- Place
- Assen
- Province
- Drenthe
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.99147, 6.55888
- Part of complex
- 468966
- Monument number
- 468967
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 9 Assen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De R.K. KERK van Onze Lieve Vrouwe Maria ten Hemelopneming is in 1933- 1934 gebouwd door de firma Siemerink en Reehuis (Wierden), naar ontwerp van architect J. van Dongen jr. (Apeldoorn) in samenwerking met de Asser architect J.F.A. Gobel, die ook de schenker was van het hoofdaltaar. De kerk was de vervanger van het afgebroken godshuis aan de Vaart NZ, dat vanaf 1837 werd gebruikt voor de erediensten van de r.k. gemeenschap. Het in de stijl van het aan de Delftse School verwante traditionalisme gebouwde kerkgebouw is van het type zaalkerk, staat op een fundering van gewapend beton en heeft een nog vrijwel gaaf interieur. De kerk gaat aan rechter zijde vergezeld van een parochiehuis dat in 1934 eveneens is ontworpen door J. van Dongen jr., in een sobere stijl die aansluit op die van de kerk. Aan linker zijde is de kerk verbonden met een negentiende eeuws huis dat in 1934 de functie van pastorie kreeg. Kerk, parochiehuis en (inmiddels) voormalige pastorie vormen een bijzonder ensemble binnen het beschermd stadsgezicht Assen. Bescherming betreft zowel het exterieur als het interieur.
Omschrijving.
De kerk is opgetrokken in gele baksteen met accenten van gesinterde baksteen. Zij heeft een onregelmatige T-vormige plattegrond en staat evenals de klokkentoren onder een met verbeterde Hollandse pannen gedekt zadeldak. De gevels zijn voorzien van spitsboogvensters met (deels gebrandschilderd) glas-in-lood en worden verlevendigd door details van shockcrete. De vensters in het schip staan in reeksen van drie tussen gelede steunberen en zijn voorzien van door de glazenier J.O.C. ten Horn in de bouwtijd van de kerk vervaardigde glazen en later ingebrachte glazen naar ontwerp van J.A.C. Schoenaker. De symmetrie van het vooraanzicht is enigszins verstoord doordat de blinde gevel rechts van de toren iets minder breed is en de zijgevel daardoor iets hoger is opgetrokken. De toren is wel streng symmetrisch met verspringende, gelede overhoekse hoeksteunberen. De beslagen vleugeldeur heeft een segmentboogvormige afsluiting met hoekblokken van shockcrete. De vensters er boven zijn voorzien van uit de bouwtijd daterende, gebrandschilderde glas-in-lood ramen. De top van de toren heeft uitgemetselde dakaanzetten en een op een piedestal staand kruis. De zijgevels van de toren zijn op de begane grond voorzien van vensters met glas-in-lood en bovenin van drie gekoppelde segmentboogvensters, galmgaten in de zijgevels en een luik aan achterzijde. De gevel links van de toren telt twee kleine vensters en een open spitsboog, waarachter zich in de zijgevel een door een muurtje met ezelsrug afgeschermde entree onder overstek bevindt. Links van het overstek staat het doopkapelletje onder een met asfaltplaatjes gedekt tentdak. Het drielicht in het kapelletje is eveneens gevuld met gebrandschilderd glas-in-lood uit de bouwtijd van de kerk. Links van het kapelletje staat een laag uitbouwtje (met biechtruimtes) onder lessenaardak en bevindt zich het met het negentiende eeuwse woonhuis/voormalige pastorie verbonden tussenlid met zadeldak. Het in drieën gelede tussenlid heeft een rechtgesloten, beslagen vleugeldeur aan voor- en achterzijde van de middelste geleding. Linksachter, tegen het koor van de kerk staat de sacristie onder een met verbeterde Hollandse pannen gedekt schilddak. Zij heeft een licht getoogde, beslagen deur, die staat boven en aan het hoog opgemetselde terras. Het smallere, rechthoekige koor staat onder een zadeldak en heeft een blinde kopgevel met een groot kruis van geglazuurde blauwe baksteen. Tegen de westelijke gevel van het koor staat de als bergplaats gebouwde bij-sacristie onder schilddak met piron. De entree met beslagen vleugeldeur is getoogd evenals de luiken links ervan. Tussen de steunberen van de tweede travee van het koor staat een uitbouwtje met rechtgesloten deur onder lessenaardak. Het interieur van de kerk is evenals het exterieur in ongewijzigde staat. De toren bevat een ingangsportaal met getoogde, beslagen dubbele deur naar het schip van de kerk, die een in hoofdlijnen symmetrisch interieur bezit met twee rijen banken die zijn gericht naar het hogere, uit twee delen bestaande priesterkoor. De lange zijden van het schip zijn geleed door middel van lisenen, waartussen in 1937 de veertien kleurrijke, in mozaïek uitgevoerde kruiswegstaties en een mozaïek met Bonifacius zijn aangebracht door de Nijmeegse kunstenaar Joannes Collette. Rechts van de toegangsdeuren bevindt zich een devotiekapel met een brede, segmentboogvormige muuropening. In de kleine portalen links van het ingangsportaal bevindt zich de trap naar de galerij met zang-/orgeltribune met een grote muuropening met segmentboogafsluiting tussen twee kleinere. Links voor in de kerk bevindt zich de spitsboogvormige ingang van een uitgebouwde doopkapel met een marmeren doopvont met koperen deksel en een bakstenen basement. De twee rechtgesloten deuren rechts hiervan zijn van de eveneens uitgebouwde biechtruimtes. Een derde deur voert naar het tussenlid dat de kerk met de voormalige pastorie verbindt. Het smallere koorgedeelte is van het schip gescheiden door een grote spitsboogopening met een datumsteen in de linker aanzet. Het spitsboogvormige koor met sanctuarium en presbyterium is voorzien van reeksen van vier vensters in gewelfde, naar elkaar toelopende muurvlakken, binnen het rechthoekige exterieur van het koor. De rechtgesloten deur in de linker koormuur is van de gang met de sacristie. De deur in de rechter koormuur is van de bergplaats boven de kolenkelder. De kap van de kerk steunt bij de aanzet op kraagstenen die de lisenen beëindigen en is samengesteld uit uitgeschoven houten vakwerkspanten. De nok van de kap is aan het oog onttrokken door een smal plafond. Aan de uit de dakaanzet stekende liggende stangen hangen verlichtingsarmaturen. De gebrandschilderde glas-in-lood ramen die aan het eind van de jaren dertig zijn geplaatst zijn van de hand van J.O.C. ten Horn. De na-oorlogse glazen zijn onder meer ontworpen door J.A.C. Schoenaker. De erfscheiding aan de straat bestaat uit bakstenen kolommen met ezelsrug, waartussen ronde ijzeren stangen zijn bevestigd.
Waardering
De kerk is een mooi en gaaf voorbeeld van traditionalistische kerkarchitectuur uit het interbellum en heeft derhalve architectuurhistorische waarde. Hoewel het beeldbepalende gebouw in wezen niet aansluit bij de rest van de laat-negentiende en vroeg- twintigste eeuwse bebouwing in de "paleizenbuurt" heeft het vanwege de ligging en de relatie met het in dezelfde stijl gebouwde parochiehuis en de voormalige pastorie tevens grote ensemblewaarde. Ook het nog gave, smaakvol vormgegeven interieur van de kerk is van belang en valt onder de bescherming. De kerk maakt tevens deel uit van het beschermd stadsgezicht Assen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The R.K. CHURCH of Onze Lieve Vrouwe Maria ten Hemelopneming was built in 1933-1934 by the firm Siemerink and Reehuis (Wierden), designed by architect J. van Dongen jr. (Apeldoorn) in collaboration with the Asser architect J.F.A. Gobel, who was also the donor of the high altar. The church was the replacement for the demolished house of worship at the Vaart NZ, which from 1837 was used for the worship services of the Roman Catholic community. The church building, constructed in the style of traditionalism related to the Delft School, is of the hall church type, stands on a reinforced concrete foundation and has an interior that is still virtually intact. The church is accompanied on its right side by a parish house that was also designed in 1934 by J. van Dongen jr., in a sober style that matches that of the church. On its left side the church is connected to a nineteenth-century house that in 1934 became the function of a rectory. The church, parish house and (now) former rectory form a remarkable ensemble within the protected townscape of Assen. Protection concerns both the exterior and the interior.
Description.
The church is built of yellow brick with accents of sintered brick. It has an irregular T-shaped floor plan and, like the bell tower, is covered with an improved Dutch tile gabled roof. The facades are furnished with pointed arch windows with (partly stained) leaded glass and are enlivened by details of shotcrete. The windows in the nave stand in rows of three between articulated buttresses and are furnished with glass made during the building period of the church by glazier J.O.C. ten Horn and later introduced glass designed by J.A.C. Schoenaker. The symmetry of the front elevation is somewhat disturbed by the fact that the blind wall to the right of the tower is slightly narrower and the side wall is therefore raised slightly higher. The tower is strictly symmetrical with stepped, articulated diagonal corner buttresses. The metal-bound double door has a segmental arch closure with corner blocks of shotcrete. The windows above it are furnished with stained leaded glass windows dating from the building period. The top of the tower has mortared roof edges and a cross standing on a pedestal. The side walls of the tower are furnished on the ground floor with leaded glass windows and above with three coupled segmental arch windows, sound holes in the side walls and a shutter at the rear. The wall to the left of the tower has two small windows and an open pointed arch, behind which is in the side wall an entrance sheltered by a wall with a saddle-back, under an overhang. To the left of the overhang stands the baptismal chapel under a tent roof covered with asphalt shingles. The three-light window in the chapel is likewise filled with stained leaded glass from the building period of the church. To the left of the chapel stands a low extension (with confessional spaces) under a lean-to roof and is located the connecting section with the nineteenth-century residential house/former rectory with a gabled roof. The connecting section, articulated in three parts, has a straight-lined, metal-bound double door at the front and rear of the central articulation. At the rear left, against the choir of the church stands the sacristy under a hipped roof covered with improved Dutch tiles. It has a slightly arched, metal-bound door, which stands above and on the highly mortared terrace. The narrower, rectangular choir stands under a gabled roof and has a blind gable wall with a large cross of glazed blue brick. Against the western wall of the choir stands the auxiliary sacristy built as a storage place under a hipped roof with piron. The entrance with metal-bound double door is arched as are the shutters to its left. Between the buttresses of the second bay of the choir stands an extension with a straight-lined door under a lean-to roof. The interior of the church is, like the exterior, in unaltered condition. The tower contains an entrance portal with an arched, metal-bound double door to the nave of the church, which has an essentially symmetrical interior with two rows of benches directed towards the higher, two-part priestly choir. The long sides of the nave are articulated by means of pilasters, between which in 1937 the fourteen colourful, mosaic-executed Stations of the Cross and a mosaic with Bonifacius were installed by the Nijmegen artist Joannes Collette. To the right of the entrance doors is a devotional chapel with a wide, segmental arch wall opening. In the small portals to the left of the entrance portal is the staircase to the gallery with singing/organ tribune with a large wall opening with segmental arch closure between two smaller ones. At the front left in the church is the pointed arch-shaped entrance of a built-out baptismal chapel with a marble baptismal font with copper lid and a brick basement. The two straight-lined doors to the right of this are of the likewise built-out confessional spaces. A third door leads to the connecting section that links the church to the former rectory. The narrower choir section is separated from the nave by a large pointed arch opening with a date stone in the left jamb. The pointed arch-shaped choir with sanctuary and presbytery is furnished with rows of four windows in vaulted, converging wall surfaces, within the rectangular exterior of the choir. The straight-lined door in the left choir wall is of the corridor with the sacristy. The door in the right choir wall is of the storage room above the coal cellar. The roof of the church is supported at its base on corbels that terminate the pilasters and is composed of projected wooden timber roof trusses. The ridge of the roof is hidden from view by a narrow ceiling. Lighting fixtures hang from the horizontal rods projecting from the roof edge. The stained leaded glass windows that were installed at the end of the 1930s are from the hand of J.O.C. ten Horn. The post-war windows were designed among others by J.A.C. Schoenaker. The property boundary at the street consists of brick columns with saddle-backs, between which round iron bars are fastened.
Valuation
The church is a fine and intact example of traditionalist church architecture from the interwar period and therefore has architectural-historical value. Although the character-defining building is essentially not in keeping with the rest of the late-nineteenth and early twentieth-century development in the "palaces district" it has, because of its location and relationship with the parish house and the former rectory built in the same style, considerable ensemble value. The still intact, tastefully designed interior of the church is also of importance and falls under protection. The church is also part of the protected townscape of Assen.
Nearby in the register
- Parochiehuis, Dr. Nassaulaan 3 DVergadering en verenigingunder 1 mi
- Woonhuis, Dr. Nassaulaan 3Woonhuisunder 1 mi
- Onderwijs en wetenschap, Dr. Nassaulaan 5Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Woonhuis, Beilerstraat 10Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.