Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bijgebouw, Hagendorenweg 3
Amstenrade, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen kastelen enz.
- Function
- Bijgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Hagendorenweg 3, 6436 CR Amstenrade (Beekdaelen 31) (and others)
- Place
- Amstenrade
- Municipality
- Beekdaelen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.93961, 5.92686
- Part of complex
- 456066
- Monument number
- 456112
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1708 map "Le Limbourg." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
PAARDESTALLEN, POORTGEBOUW EN DIENSTWONING. Met de lange ZO-zijde naar de Hagendorenweg gekeerd complex van rode bakstenen paardestallen, poortgebouw en dienstwoning. Het complex, dat overkapt is door een met leien gedekt mansardedak (maasdekking), maakt deel uit van een omsloten hof. De aan de ZW-zijde van dit complex gelegen paardestallen, waarvan de korte ZW-zijde naar het voorplein is gericht, staan voor een groot gedeelte aangegeven op het ontwerp voor het park van Amstenrade uit ca. 1808 van G. Duckers. Het is niet duidelijk of de stallen toen reeds gebouwd waren of alleen in ontwerpvorm bestonden; het grondplan van de niet tot uitvoer gebrachte NO-vleugel van het kasteel staat immers ook op het ontwerp van Duckers aangegeven. Het ontwerp van de paardestallen houdt verband met de compositie van het voorplein en het kasteel. Op het ontwerp van Duckers reiken de stallen aan de ZW-zijde tot de loodlijn van de bakstenen balustrade, die hier de contouren van het voorplein aangeeft en die aansluit aan de NO-zijde van de toen nog geconcipieerde NO-vleugel van het kasteel. Op het Kadastraal Minuutplan van de Gemeente Amstenrade uit ca. 1820-1830 is te zien, dat de paardestallen aan de ZW-zijde tot hun huidige niveau op het voorplein zijn doorgetrokken en tot de loodlijn van de NO-zijde van de hoofdvleugel van Kasteel Amstenrade reiken; kennelijk had men kort voordien definitief het plan laten varen om de NO-vleugel van het kasteel tot uitvoer te brengen.
Op het ontwerp van Duckers staan van het complex van stallen, poortgebouw en dienstwoning alleen de stallen aangegeven en reiken deze aan de NO-zijde tot het punt waar het huidige aan de Hagendorenweg gelegen poortgebouw begint. Op het Kadastraal Minuutplan van de Gemeente Amstenrade uit ca. 1820-1830 zijn ook het poortgebouw en de dienstwoning geregistreerd. Ten aanzien van de paardestallen liggen het poortgebouw en de dienstwoning aan de hofzijde iets naar achteren. Het gedeelte van het poortgebouw direct boven de poort is van een eigen overkapping door een mansardedak voorzien, die haaks op het overige gedeelte van de overkapping is geplaatst. De gevel van de dienstwoning en het poortgebouw wordt aan de hofzijde even onder de goot door een stenen kordonlijst onderbroken. Boven de segmentboogvormige poort aan de hofzijde, waarin een dubbele deur, een door een fronton bekroonde dakkapel met 9-ruitsvenster. Aan weerszijden van de poort een dubbele segmentboogvormige deur. In beide rechter deuren een 8-ruitsvenster. Boven deze dubbele deur twee aan de dakkapel boven de poort identieke dakkapellen. In beide deuren links van de poort, die iets smaller zijn dan de dubbele deur rechts van de poort en die aan deze zijde toegang tot de dienstwoning verschaffen, een 5-ruitsvenster. Aan de hofzijde van de dienstwoning twee aan de dakkapel boven de poort identieke dakkapellen.
In het vooruitspringende muurvlak rechts van het poortgebouw en de dienstwoning een segmentboogvormig venster met 16-ruitsindeling. De naar het hof gerichte gevel van de paardestallen is door mergelblokpijlers in vlakken geleed, van een hardstenen voeting voorzien en wordt door een mergel-kroonlijst afgesloten, die ter hoogte van de pilasters verkropt. Deuren en vensters aan deze zijde zijn beganegronds segmentboogvormig en hebben mergelomlijstingen. Van links naar rechts een enkele deur met 8-ruitsvenster, een venster met 24-ruitsindeling, twee deuren met 8-ruitsvensters, een 24-ruitsvenster, een 12-ruitsvenster, een dubbele deur met 8-ruitsbovenlicht (per deur), een venster met 9-ruitsindeling, een deur met 8-ruitsbovenlicht en een 9-ruitsvenster. Op de verdieping zeven door een fronton bekroonde dakkapellen met 9-ruitsvensters. Links van de geheel rechts gelegen dakkapel een door de kroonlijst in de gevel verzonken luik onder een gehalveerd met leien gedekt schilddak (maasdekking).
Aan de linkerzijde van de naar het hof gerichte gevel van de paardestallen een gietijzeren zadeldak-overkapping (thans door golfplaten gedekt) uit de eerste helft van deze eeuw. De door rechte stijlen gelede zijkanten van de overkapping zijn geheel beglaasd. Aan de NW-zijde is de overkapping aan de zijgevel van de aan het voorplein gelegen voormalige koetshuis (thans woning) bevestigd.
Zij(ZW-)gevel: een door drie mergel-blokpilasters in twee traveeën gelede gevelpartij met hardstenen voeting en afgesloten door een mergel-kroonlijst, die ter hoogte van de centrale pilaster boogvormig naar boven uitzwenkt. In het aldus ontstane veld het bekroonde wapen van De Marchant en d'Ansembourg met wapenlint met de tekst: "Fortitudine et l'Abore." Op de verdieping een dakkapel met 9-ruitsvenster, dat door een fronton wordt bekroond.
Straat(Hagendorenweg-)gevel: in de linker gevelhelft drie segmentboogvormige vensters met 12-ruitsvensters en met mergelomlijstingen. In de rechter gevelhelft drie segmentboogvormige vensters met 22-ruitsindelingen, eveneens voorzien van mergelomlijstingen. Op de verdieping boven de laatstgenoemde vensters twee dakkapellen met 9-ruitsvensters, bekroond door een fronton. Ter hoogte van het poortgebouw gaat de gevel naar voren om. In deze vooruitspringende gevel een groep van twee segmentboogvormige 2-ruitsvensters in een omlijsting van mergel. Het gedeelte van het poortgebouw direct boven de segmentboogvormige poort wordt door een fronton met centraal gelegen rond 4-ruitsvenster bekroond.
Aan weerszijden van de poort een segmentboogvormig venster met 12-ruitsindeling in mergelomlijsting. Boven het rechter venster een enkele en boven het linker venster twee dakkapellen met 9-ruitsvenster, bekroond door een fronton.
Moestuinzijde dienstwoning: twee segmentboogvormige vensters met 12-ruitsindelingen in mergelomlijstingen. Aansluitend aan de linkerzijde van deze een aanbouw van recente datum.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
HORSE STABLES, GATEHOUSE AND SERVICE DWELLING. Complex of red brick horse stables, gatehouse and service dwelling with its long SE side facing Hagendorenweg. The complex, which is covered by a mansard roof with slate covering (Maas covering), forms part of an enclosed courtyard. The horse stables located on the SW side of this complex, whose short SW side faces the forecourt, are largely indicated on the design for the park of Amstenrade from circa 1808 by G. Duckers. It is unclear whether the stables were already built at that time or only existed in design form; the ground plan of the unrealised NE wing of the castle is also indicated on Duckers' design. The design of the horse stables is related to the composition of the forecourt and the castle. On Duckers' design the stables on the SW side extend to the plumb line of the brick balustrade, which here indicates the contours of the forecourt and which connects to the NE side of the then still conceived NE wing of the castle. On the Cadastral Minute Plan of the Municipality of Amstenrade from circa 1820-1830 it can be seen that the horse stables on the SW side have been extended to their current level on the forecourt and extend to the plumb line of the NE side of the main wing of Amstenrade Castle; apparently shortly before this one had definitively abandoned the plan to execute the NE wing of the castle.
On Duckers' design only the stables are indicated from the complex of stables, gatehouse and service dwelling and on the NE side these extend to the point where the current gatehouse located on Hagendorenweg begins. On the Cadastral Minute Plan of the Municipality of Amstenrade from circa 1820-1830 the gatehouse and the service dwelling are also registered. With respect to the horse stables, the gatehouse and the service dwelling are positioned slightly back on the courtyard side. The part of the gatehouse directly above the gate is provided with its own covering by a mansard roof, which is placed at right angles to the rest of the covering. The facade of the service dwelling and the gatehouse is interrupted on the courtyard side just below the eaves by a stone cordon moulding. Above the segment arch-shaped gate on the courtyard side, in which a double door, a roof dormer crowned by a pediment with 9-pane window. On either side of the gate a double segment arch-shaped door. In both right-hand doors an 8-pane window. Above this double door two roof dormers identical to the dormer above the gate. In both doors to the left of the gate, which are slightly narrower than the double door to the right of the gate and which on this side provide access to the service dwelling, a 5-pane window. On the courtyard side of the service dwelling two roof dormers identical to the dormer above the gate.
In the projecting wall panel to the right of the gatehouse and the service dwelling a segment arch-shaped window with 16-pane division. The facade of the horse stables facing the courtyard is articulated by marl block pilasters into bays, provided with a hard stone base and is finished by a marl cornice, which is stepped out at the height of the pilasters. Doors and windows on this side are segment arch-shaped on the ground floor and have marl surrounds. From left to right a single door with 8-pane window, a window with 24-pane division, two doors with 8-pane windows, a 24-pane window, a 12-pane window, a double door with 8-pane fanlight (per door), a window with 9-pane division, a door with 8-pane fanlight and a 9-pane window. On the storey above seven roof dormers crowned by a pediment with 9-pane windows. To the left of the dormer located on the far right a shutter recessed by the cornice in the facade under a halved hipped roof covered with slate (Maas covering).
On the left side of the facade of the horse stables facing the courtyard a cast-iron gabled roof covering (now covered by corrugated sheets) from the first half of this century. The sides of the covering articulated by straight stiles are completely glazed. On the NW side the covering is attached to the side facade of the former coach house (now dwelling) located on the forecourt.
Side (SW) facade: a wall section articulated by three marl block pilasters into two bays with hard stone base and finished by a marl cornice, which arches upward at the height of the central pilaster. In the field thus created the crowned coat of arms of De Marchant and d'Ansembourg with armorial ribbon with the text: "Fortitudine et l'Abore." On the storey above a roof dormer with 9-pane window, crowned by a pediment.
Street (Hagendorenweg) facade: in the left half of the facade three segment arch-shaped windows with 12-pane windows and with marl surrounds. In the right half of the facade three segment arch-shaped windows with 22-pane divisions, likewise provided with marl surrounds. On the storey above the lastmentioned windows two roof dormers with 9-pane windows, crowned by a pediment. At the height of the gatehouse the facade turns forward. In this projecting facade a group of two segment arch-shaped 2-pane windows in a marl surround. The part of the gatehouse directly above the segment arch-shaped gate is crowned by a pediment with a centrally located round 4-pane window.
On either side of the gate a segment arch-shaped window with 12-pane division in marl surround. Above the right window a single and above the left window two roof dormers with 9-pane window, crowned by a pediment.
Kitchen garden side service dwelling: two segment arch-shaped windows with 12-pane divisions in marl surrounds. Adjacent to the left side of these an extension of recent date.
Nearby in the register
- Tuin, park en plantsoen, Aan de straatzijde BY Hagendorenweg 3Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Hagendorenweg 1 ABijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Koetshuis(L), Hagendorenweg 1 ABijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Bijgebouw, Hagendorenweg 1 ABijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.