TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Werk-woonhuis, Bakkerstraat 67 A

Arnhem, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Werk-woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Address
Bakkerstraat 67 A, 6811 EK Arnhem (and others)
Place
Arnhem
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
51.98069, 5.90788
Monument number
8308

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

Leiden University Libraries

2 historical maps cover this location, the earliest the 1787 map "[Kaart figuratif van alle de operatien en marssen den K. Pruissichen troupes... van Woesel aff tot binnen de provintie van Hollandt en Amsterdam in d. j. 1787 enz.] COLLBN Port 4 N 75 sheet 3" (Leiden University Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Huis (nr.68) met gepleisterde lijstgevel (XIXA) en gave vensters en ramen. Jongere winkelpui met paneeldeuren (XIXd). Gevel staat voor een in oorsprong ouder pand (XVIII). Achterhuis met bakstenen gevel met vroeg 19de eeuwse detaillering. Voorts een aan karakte- ristieke binnenplaats gelegen huis (67a) met uitwendig laat 18de/vroeg 19de eeuwse verschijningsvorm, maar wat oudere kern, waarvan kelder, achtergevel en delen der kapconstructie bewaard zijn (XVII-XVIII). De achtergevel mogelijk laat middeleeuws. In dit gedeelte belangrijke 18de eeuwse interieurelementen, zoals onder meer vertrek met stucplafond en schouw in Lod.XV.

Het pand Bakkerstraat 67a-68 bestaat uit twee bouwdelen, waarvan de ontstaansgeschiedenis en ontwikkeling niet gemakkelijk aan de gebouwen zijn af te lezen. Het aan de Bakkerstraat gelegen nr.68 lijkt in zijn geheel niet ouder te zijn dan de late 18de eeuw. Dit pand verkreeg in het begin van de 19de eeuw een nieuwe voorgevel met lijst en in de late 19de eeuw een eenvoudige houten winkelpui. Op de zolderverdieping is te zien dat het pand destijds tegen de zware zijgevel van een fors middeleeuws huis (het thans gesloopte nr.69) is gebouwd. Van dit oude huis resteert dus de zijgevel, die aan de bovenzijde afsluit met een zware waterlijst.

Waarschijnlijk met gebruikmaking van een oude gevel (zuidzijde) werd in de 18de eeuw achter het pand Bakkerstraat 66 een huis gebouwd, dat in het begin van de 19de eeuw wat betreftde buitenzijde enigszins werd gemoderniseerd. Uit de 18de eeuw dateren nog het metselwerk, de meeste kozijnen, de kapconstructie en diverse fraaie interieurelementen (kozijnen, deuren, in de achterkamer een belangrijk stucplafond en een schouw in Lod.XV stijl). De ouderdom van de kelder is niet geheel duidbaar, maar is waarschijnlijk 18de eeuws.

Van dit bouwdeel bleven oude verkoopakten bewaard uit de 17de eeuw (1626, 1665). Er zijn aanwijzingen voor een splitsing na verkoop in het midden van de tweede helft van de 18de eeuw (ca. 1772), hetgeen wellicht een ingrijpende verbouwing tot gevolg heeft gehad.

Omschrijving

Bakkerstraat 67a-68 bestaat uit twee afzonderlijke bouwdelen: een huis aan de Bakkerstraat (68) en een huis (67a) gelegen ten zuiden van de hierachter gelegen binnenplaats.

Bakkerstraat 68 bezit een rechthoekige plattegrond en bestaat uit een drie bouwlagen hoog voorhuis met zadeldak met de nokrichting evenwijdig aan de voorgevel en een tweelaags achterhuis met een schilddak met de nokrichting haaks op het voorhuis. De daken zijn gedekt met moderne verbeterde Hollandse pannen. Het voorhuis bezit een drie traveeen brede gepleisterde lijstgevel aan de straatzijde, aan de bovenzijde afsluitend met een geprofileerde architraaf, een glad houten fries en een geprofileerde houten kroonlijst. De eerste bouwlaag bezit een historische symmetrische winkelpui met geprofileerde houten kozijnstijlen en geheel rechts een pilaster, en voorts een afsluitend hoofdgestel. In het midden een breed veelruits etalageraam, geflankeerd door links een winkeldeur met paneel beneden en een enkelruits bovenlicht, en rechts een paneeldeur met gietijzeren rooster en een bovenlicht naar de bovenwoning. In de tweede en derde bouwlaag vensters met houten lekdorpels, zware kozijnen en 6-ruits schuiframen (tweede bouwlaag) of 4-ruits stolpramen (derde bouwlaag)De achtergevel is gemetseld in baksteen en bezit in de eerste bouwlaag links een ingang met dubbele paneeldeur en een 15-ruits bovenlicht. Rechts twee vensters met 8-ruits schuiframen. In de tweede bouwlaag hierboven vensters met 6-ruits schuiframen en geheel links een halfrond venster met 3- ruits raam. Boven de ingang bevindt zich een merkwaardig uitgebouwd geveldeel met plat dakje en een klein raampje.

Het aan de binnenplaats gelegen achterhuis bezit een rechthoekige plattegrond, twee bouwlagen en een zadeldak met de nokrichting evenwijdig aan de voorgevel. Het dak is gedekt met rode muldenpannen. Tegen de westelijke kopgevel bevindt zich een kleine rechthoekige uitbouw, waartegen beneden een niet monumentale serreuitbouw. Gevels grotendeels gemetseld in 18de eeuwse handvormsteen in kruisverband. De achtergevel (zuidzijde) is deels in oudere baksteen gemetseld (formaten 23-24x5«-6, 5 lgn = 38 cm.). De brede aan de binnenplaats gelegen gevel is zeven traveeen breed en bevat vensters met strekken, hardstenen lekdorpels, kozijnen met kraalpro- fiel en vroeg 19de eeuwse 8-ruits schuiframen (eerste bouwlaag) en stolpramen in de tweede bouwlaag, deze laatste voorzien van fraai gietijzeren sluitwerk aan de binnenzijde. De eerste bouwlaag bevat voorts uiterst links een ingang met onderdorpel van basaltlava, kozijn met laag geplaatst kalf, een 9-ruits deur en een bovenlicht met ruitvormige roedenverdeling. In de derde travee van links een kozijn met 8-ruits schuifraam (rechts) en 3-ruits paneeldeur met bovenlichtje (links). Deze ingang is naderhand toegevoegd. De derde travee van rechts bevat de hoofdingang met zwaar kozijn met hardstenen onderdorpel, laag geplaatst kalf, dubbele empire-paneeldeur en een 2-ruits bovenlicht. Onder de twee vensters rechts grote kelderlichten. In de westelijke kopgevel bevinden zich in eerste en tweede bouwlaag vensters van hetzelfde type als in de voorgevel. In de top van de gevel, welke afsluit met bakstenen vlechtingen en natuurstenen dekplaten op de schouders, bevindt zich een venster met 4-ruits stolpraam. Rechts tegen deze gevel een rechthoekige uitbouw van twee bouwlagen met plat dak. Hierin enige eenvoudige venstertjes met rollagen aan de bovenzijde. In de gevels diverse grote staafankers.

In het inwendige van nr.67a zijn onder meer van belang: grote gepleisterde gewelfkelder met tongewelf met de kruin evenwijdig aan de voorgevel aan de binnenplaats. In deze gevel twee middels keperbogen getoogde kelderlichten. Bakstenen vloer en bakstenen trap met gepleisterde treden en houten stootborden.

In eerste bouwlaag: achterkamer met 18de eeuwse schouw met houten gemarmerde schoorsteenmantel met schouderboogmotieven en een houten boezem met hoekpilasters, die aan de onderzijde in rijk gesneden omkrullende ornamenten uitlopen (Lod.XV stijl); geprofileerde kroonlijst, aansluitend onder gaaf stucplafond met hoekornamenten en middenrozet in rococostijl; middenrozet bevat vier in rocaille-ornamenten opgenomen engeltjes; voorts geprofileerde kozijnen, paneeldeur met schouderboogpaneel en aan gangzijde net als andere deuren gehout en voorzien van zwarte lijnversieringen; marmeren vloer; oorspronkelijk trappenhuis met ronde trappaal; in de keuken stucplafond met middenrozet.

Waarschijnlijk 18de eeuwse kapconstructie, bestaande uit zes dekbalkgebinten met kromstijlen, rechte, gepende korbelen en deels vernieuwde schoren. De onderdelen zijn aan de noordzijde genummerd met gehakte ovaaltjes, aan de zuidzijde met gehakte strepen (oplopend van I tot IIIII, nummering op zesde spant niet goed zichtbaar).

In het aan de Bakkerstraat gelegen nr.68 bezit onder meer binnenluiken bij diverse vensters.

Waardering

Het huis met markante, 19de eeuwse verschijningsvorm, lijstgevel met historische winkelpui en aan binnenplaats gelegen tweede huis met gave 18de/-19de eeuwse verschijningsvorm en waardevol interieur met vele 18de eeuwse elementen heeft een interessante bouwgeschiedenis, welke deels afleesbaar is. Het huis is van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde. Voorts van stedebouwkundig belang vanwege de situering in de karakteristieke westelijke gevelwand, welke ondanks moderne ingrepen nog vele waardevolle onderdelen bezit. Het pand Bakkerstraat 67a bezit een zeer bijzondere situering op het binnenterrein tussen Bakkerstraat en Weverstraat en is daarmee van belang voor het zichtbaar houden van een specifiek gegeven in de nederzettingsstructuur (rooilijn, verkaveling) van de (middeleeuwse) stadskern van Arnhem.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

House (no. 68) with rendered cornice-topped facade (XIXA) and intact windows and frames. Younger shop front with panel doors (XIXd). Facade fronts an originally older building (XVIII). Back house with brick facade with early 19th-century detailing. Furthermore, a house (67a) situated on a characteristic courtyard with externally late 18th/early 19th-century appearance, but older core, of which the cellar, rear facade and parts of the roof truss structure are preserved (XVII-XVIII). The rear facade possibly late medieval. In this section important 18th-century interior elements, such as amongst others a room with stucco ceiling and chimney in Lod.XV.

The building Bakkerstraat 67a-68 consists of two building components, of which the origin history and development are not easily readable from the buildings. The no. 68 situated on the Bakkerstraat does not appear to be older than the late 18th century in its entirety. This building acquired in the early 19th century a new front facade with cornice and in the late 19th century a simple wooden shop front. On the loft storey it can be seen that the building was then constructed against the heavy side facade of a substantial medieval house (the now demolished no. 69). Of this old house thus remains the side facade, which closes at the top with a heavy drip moulding.

Probably using an old facade (south side), a house was built in the 18th century behind the building Bakkerstraat 66, which in the early 19th century was somewhat modernized as to the exterior. From the 18th century date the brickwork, most of the frames, the roof truss structure and various fine interior elements (frames, doors, in the back room an important stucco ceiling and a chimney in Lod.XV style). The age of the cellar is not entirely clear, but is probably 18th-century.

Of this building component old sale deeds from the 17th century (1626, 1665) remained preserved. There are indications of a division following sale in the middle of the second half of the 18th century (c. 1772), which may have resulted in a major renovation.

Description

Bakkerstraat 67a-68 consists of two separate building components: a house on the Bakkerstraat (68) and a house (67a) situated to the south of the courtyard located behind it.

Bakkerstraat 68 has a rectangular floor plan and consists of a three-storey front house with gabled roof with the ridge direction parallel to the front facade and a two-storey back house with a hipped roof with the ridge direction perpendicular to the front house. The roofs are covered with modern improved Dutch tiles. The front house has a three-bay wide rendered cornice-topped facade on the street side, closing at the top with a profiled architrave, a smooth wooden frieze and a profiled wooden cornice. The first storey has a historic symmetrical shop front with profiled wooden frame posts and furthest right a pilaster, and furthermore a closing main cornice. In the middle a broad multi-pane display window, flanked on the left by a shop door with panel below and a single-pane fanlight, and on the right a panel door with cast-iron grille and a fanlight to the upper dwelling. In the second and third storeys windows with wooden drip mouldings, heavy frames and 6-pane sash windows (second storey) or 4-pane pivot windows (third storey). The rear facade is laid in brick and has in the first storey on the left an entrance with double panel door and a 15-pane fanlight. On the right two windows with 8-pane sash windows. In the second storey above windows with 6-pane sash windows and furthest left a semi-circular window with 3-pane frame. Above the entrance is located a remarkable protruding facade section with flat roof and a small window.

The back house situated on the courtyard has a rectangular floor plan, two storeys and a gabled roof with the ridge direction parallel to the front facade. The roof is covered with red hogsback tiles. Against the western gable end is a small rectangular extension, against which below is a non-monumental glazed extension. Facades largely laid in 18th-century hand-moulded brick in cross bond. The rear facade (south side) is partly laid in older brick (formats 23-24 x 5.5-6.5 cm = 38 cm.). The broad facade facing the courtyard is seven bays wide and contains windows with stone sills, hardstone drip mouldings, frames with bead profile and early 19th-century 8-pane sash windows (first storey) and pivot windows in the second storey, the latter provided with fine cast-iron ironwork on the inside. The first storey furthermore contains at the far left an entrance with hardstone threshold of basalt lava, frame with low-set calf, a 9-pane door and a fanlight with diamond-shaped glazing bars. In the third bay from the left a frame with 8-pane sash window (right) and 3-pane panel door with small fanlight (left). This entrance was added later. The third bay from the right contains the main entrance with heavy frame with hardstone threshold, low-set calf, double empire-panel door and a 2-pane fanlight. Below the two windows on the right large cellar lights. In the western gable end are in first and second storeys windows of the same type as in the front facade. At the top of the facade, which closes with brick latticing and natural stone copings on the shoulders, is a window with 4-pane pivot window. Right against this facade a rectangular extension of two storeys with flat roof. In it some simple small windows with rolling shutters at the top. In the facades various large rod anchors.

In the interior of no. 67a are amongst others of importance: large rendered barrel-vaulted cellar with barrel vault with the ridge parallel to the front facade on the courtyard. In this facade two cellar lights arched by means of basket-weave arches. Brick floor and brick staircase with rendered treads and wooden strings.

In first storey: back room with 18th-century chimney with wooden veined chimney-piece with shoulder-arch motifs and a wooden panel with corner pilasters, which at the underside end in richly carved scrolling ornaments (Lod.XV style); profiled cornice, adjoining below an intact stucco ceiling with corner ornaments and central rosette in rococo style; central rosette contains four little angels incorporated in rocaille ornaments; furthermore profiled frames, panel door with shoulder-arch panel and on the corridor side like other doors waxed and provided with black line decorations; marble floor; original staircase with round newel post; in the kitchen stucco ceiling with central rosette.

Probably 18th-century roof truss structure, consisting of six roof truss members with curved posts, straight, pegged corbels and partly renewed struts. The components are numbered on the north side with chiselled ovals, on the south side with chiselled stripes (running from I to IIIII, numbering on sixth truss not clearly visible).

In the no. 68 situated on the Bakkerstraat is amongst others interior shutters at various windows.

Valuation

The house with striking 19th-century appearance, cornice-topped facade with historic shop front and on the courtyard situated second house with intact 18th/19th-century appearance and valuable interior with many 18th-century elements has an interesting building history, which is partly readable. The house is of general importance due to architectural and cultural-historical value. Furthermore of urban planning importance due to its location in the characteristic western facade wall, which despite modern interventions still possesses many valuable components. The building Bakkerstraat 67a has a very special location on the internal site between Bakkerstraat and Weverstraat and is thereby of importance for keeping visible a specific feature in the settlement structure (building line, plot division) of the (medieval) urban core of Arnhem.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map