TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Fort, vesting en -onderdelen, Biltsestraatweg bij 160

Utrecht, Utrecht, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Fort, vesting en -onderdelen
Category
onroerend gebouwd
Address
Biltsestraatweg bij 160, 3573 PS Utrecht
Place
Utrecht
Province
Utrecht
Country
Netherlands
Coordinates
52.09767, 5.14578
Part of complex
532373
Monument number
532390

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 38. Karabijnschietbanen (I-III).

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

KARABIJNSCHIETBANEN (I-III) als onderdelen van een ensemble van schietbanen op Fort De Bilt. Een paraat leger vergde onder meer een geoefende infanterie en artillerie. Om de paraatheid op peil te brengen en / of te houden zijn op vele plaatsen in het land schietbanen aangelegd. Ze zijn op historische topografische kaarten soms expliciet als zodanig vermeld, onder meer ten noordwesten van Arnhem, bij Amersfoort en op een aantal plaatsen in het duingebied (o.m. bij Bloemendaal). Op deze laatste locatie is zelfs de kogelvanger aangeduid. Een kogelvanger is een muur of een andere voorziening die kogels die het doel niet hebben geraakt of die schietschijven doorboren, opvangt. Kogelpoorten zijn vergelijkbare objecten, maar met een iets afwijkende bestemming: door kogelpoorten - voorzien van gaten - nauwkeurig op rij te plaatsen, konden afzwaaiers worden 'gevangen'. Eén kogelpoort bij het Werk aan het Spoel is bewaard gebleven. De meeste schietbanen zijn op kaart gezet in de vorm van een aantal min of meer evenwijdige stippellijnen en een vierkantje. Schietbanen maken deel uit van terreinen uitgerust met doelen voor oefening in het schieten met vuurwapens. Soms behoorden hier ook onderkomens voor materialen bij, zoals schijvenloodsen voor schietschijven. De schietbanen op het Fort De Bilt en bij het Werk aan het Spoel komen niet voor op de Bonnebladen, 1:25.000. (N.B. Forten zijn als geheime militaire objecten niet of nauwelijks weergegeven op latere (twintigste-eeuwse) edities van de Bonnebladen. De schietbanen op Fort De Bilt zijn nog grotendeels aanwezig en omvatten op het noordelijk deel van het fort onder meer de oudste nog bestaande, maar later gemoderniseerde Karabijnschietbanen (I-III), met enkele kogelpoorten en een kogelvanger aan het noordelijk uiteinde van de baan. De drie banen liggen aan de westzijde van het fort, parallel met de westelijke wal; ze zijn tot na de Tweede Wereldoorlog in gebruik gebleven.

Omschrijving

KARABIJNSCHIETBANEN (I-III) op Fort De Bilt (vermoedelijk daterend van omstreeks 1890), maar in de jaren '30 gemoderniseerd) die onder meer enkele in lineair verband geplaatste kogelpoorten en een kogelvanger op een grasveld omvatten. De lengte van de drie banen bedraagt ongeveer 100 meter, de breedte 15 à 20 meter. De kogelpoorten bestaan uit een serie van zes achter elkaar geplaatste, deels met hout beklede, hoekig uitgevoerde betonnen poorten met trechtervormige doorgangen, die 'verdwalen' van eventueel verkeerd gerichte of afgezwaaide kogels konden tegengaan. Tevens vormden de poorten als optische illusie bij het oefenen. De vergelijkbaar trechtervormige kogelvanger vormde het einddoel, waarin de kogels werden opgevangen en gesmoord. Bijzondere betekenis ontleent de schietbaan aan het feit dat er in de directe nabijheid andere banen en een schijvenloods liggen.

Waardering

De KARABIJNSCHIETBANEN (I-III) op Fort De Bilt zijn van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accessen (negentiende eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (negentiende en twintigste eeuw).

Het betreft een schietbaan van omstreeks 1900 die, hoewel later gewijzigd en gemoderniseerd, een onderdeel is van een zeldzaam ensemble van vergelijkbare objecten.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en in het bijzonder met enkele nabije schietbanen en een schijvenloods.

Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het duidelijk herkenbaar de voormalige functie laat zien door de aanwezigheid van kogelpoorten en een kogelvanger.

Het onderdeel is tamelijk zeldzaam omdat er weinig vergelijkbare, grotendeels complete inrichtingen uit dezelfde periode in deze vorm en in samenhang met andere militaire werken bewaard zijn gebleven.

Het onderdeel is tamelijk gaaf bewaard en laat zich als gebouwd en aangelegd element nog goed in het veld herkennen.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 38. Rifle Ranges (I-III).

NEW HOLLANDIC WATERLINE

Introduction

RIFLE RANGES (I-III) as components of an ensemble of shooting ranges on Fort De Bilt. A ready army required, among other things, trained infantry and artillery. To bring and/or maintain readiness at the required level, shooting ranges were constructed in many places throughout the country. They are sometimes explicitly indicated as such on historical topographic maps, among others to the northwest of Arnhem, near Amersfoort and at several locations in the dune area (including near Bloemendaal). At this latter location, the bullet trap is even indicated. A bullet trap is a wall or other structure that catches bullets that have missed the target or pierced shooting screens. Bullet gates are comparable objects, but with a slightly different purpose: by placing bullet gates - provided with holes - precisely in rows, 'strays' could be 'caught'. One bullet gate at the Werk aan het Spoel has been preserved. Most shooting ranges are mapped in the form of a number of more or less parallel dotted lines and a small square. Shooting ranges are part of terrains equipped with targets for firearms practice. Sometimes these also included shelters for materials, such as target sheds for shooting screens. The shooting ranges at Fort De Bilt and at the Werk aan het Spoel do not appear on the Bonnebladen, 1:25,000. (N.B. Forts, as secret military objects, are not or scarcely shown on later (twentieth-century) editions of the Bonnebladen. The shooting ranges at Fort De Bilt are still largely present and include on the northern part of the fort, among others, the oldest still existing, though later modernized Rifle Ranges (I-III), with several bullet gates and a bullet trap at the northern end of the range. The three ranges lie on the west side of the fort, parallel with the western wall; they remained in use until after the Second World War.

Description

RIFLE RANGES (I-III) at Fort De Bilt (presumably dating from around 1890, but modernized in the 1930s) which include, among other things, several bullet gates arranged in linear relationship and a bullet trap on a grass field. The length of the three ranges is approximately 100 metres, the width 15 to 20 metres. The bullet gates consist of a series of six concrete gates placed one behind the other, partly lined with wood, angular in execution, with funnel-shaped passages that could prevent 'straying' of possibly misdirected or deflected bullets. The gates also functioned as an optical illusion during practice. The similarly funnel-shaped bullet trap formed the end target, in which bullets were caught and deadened. The shooting range derives particular significance from the fact that other ranges and a target shed are located in its immediate vicinity.

Valuation

The RIFLE RANGES (I-III) at Fort De Bilt are of general importance because of:

* Cultural-historical values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially realized from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others over approximately 125 years.

* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building craft, which is based on: a. the system of inundation and accesses (nineteenth century), b. the race with increasingly strengthened offensive means (nineteenth and twentieth centuries).

This concerns a shooting range from around 1900 which, although later modified and modernized, is part of a rare ensemble of comparable objects.

* Ensemble value and situational values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie. Also because of the functional and physical connection with the other components of the complex and in particular with several nearby shooting ranges and a target shed.

The component is representative (characteristic) because it clearly shows the former function through the presence of bullet gates and a bullet trap.

The component is fairly rare because few comparable, largely complete installations from the same period in this form and in connection with other military works have been preserved.

The component is fairly well preserved and can still be readily recognized in the field as a built and constructed element.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map