Rijksmonumentenregister · Netherlands
Wachtgebouw, 1e Polderweg 2
Utrecht, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Militair wachtgebouw
- Function
- Wachtgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- 1e Polderweg 2, 3563 MC Utrecht
- Place
- Utrecht
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.11906, 5.08992
- Part of complex
- 532262
- Monument number
- 532270
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 28. Fortwachterswoning.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
FORTWACHTERSWONING ten zuiden van de ingang van het Fort aan de Klop, en westelijk hiervan buiten de gracht gelegen. Omdat de meeste forten en andere (buiten de bebouwde kom gelegen) verdedigingswerken - wanneer er geen sprake was van mobilisatie of oefeningen - het zonder een bezetting met militair personeel moesten stellen, was er in veel gevallen een aparte woning of andersoortig onderkomen voor een beheerder of wachter. Soms had zo'n woning of onderkomen tevens een andere functie, zoals die van brug- of sluiswachterswoning. Voor wat betreft de locatie van een wachterwoning waren geen eenduidige standaarden; het gebruikte bouwmateriaal varieerde, maar vrijwel altijd werd baksteen of hout toegepast. De huidige fortwachterswoning van het Fort aan de Klop is een uit 1882 daterende opvolger van een eerder exemplaar dat binnen de fortgracht was gelegen. Aan de zuidzijde van de woning is een ruime aanbouw onder vlak dak gerealiseerd, ter plaatse van een eerder klein portaal; in het noordelijk dakvlak is een klein tuimelraam geplaatst.
Omschrijving
Ten zuiden van de toegang, buiten het fort gelegen, eenvoudige FORTWACHTERSWONING uit 1882. Op rechthoekige plattegrond, in baksteen opgetrokken pand, één bouwlaag hoog en voorzien van een met gesmoorde pannen gedekt zadeldak met overstek, windveren, makelaar. In het zuidelijk dakvlak twee gemetselde rookkanalen. Vermoedelijk gewijzigde toegang centraal in de noordelijke langsgevel; ter weerszijden hiervan een flauw getoogd venster met duimen van luiken. In westelijke kopgevel vergelijkbare vensters en kleiner venster in geveltop; dit laatste idem in de oostelijke kopgevel.
Waardering
De FORTWACHTERSWONING van het Fort aan de Klop is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde bebouwing, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).
Het betreft een onderdeel uit de periode 1871-1886, namelijk een eenlaagse, bakstenen militaire dienstwoning uit 1882.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel is representatief omdat het een voorbeeld is van een op een verdedigingswerk ingerichte militaire dienstwoning.
* Het onderdeel is redelijk gaaf bewaard omdat het als gebouwd element van het fort zijn functie nog goed laat herkennen en ook aspecten van de detaillering herkenbaar bleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 28. Fort commander's dwelling.
NEW HOLLANDIC WATER LINE
Introduction
FORT COMMANDER'S DWELLING to the south of the entrance to the Fort aan de Klop, and to the west of this outside the moat. Because most forts and other (located outside built-up areas) defensive structures - when there was no question of mobilisation or exercises - had to do without a garrison of military personnel, in many cases there was a separate dwelling or other type of accommodation for a manager or warden. Sometimes such a dwelling or accommodation also had another function, such as that of a bridge or sluice keeper's dwelling. As regards the location of a warden's dwelling, there were no uniform standards; the building materials used varied, but almost invariably brick or wood was applied. The current fort commander's dwelling of the Fort aan de Klop is a successor from 1882 of an earlier example that had been located within the fort moat. On the south side of the dwelling, a spacious extension under a flat roof has been realised, in place of an earlier small porch; in the northern roof plane a small hinged light has been placed.
Description
To the south of the entrance, outside the fort, a simple FORT COMMANDER'S DWELLING from 1882. On rectangular plan, a building constructed in brick, one storey high and provided with a gabled roof covered with dampened tiles with overhang, wind braces, tie beams. In the southern roof plane two masonry chimneys. Presumably modified entrance centrally in the northern long elevation; on either side of this a shallow arched window with duumviri shutters. In western gable end similar windows and smaller window in gable top; the latter the same in the eastern gable end.
Valuation
The FORT COMMANDER'S DWELLING of the Fort aan de Klop is of general importance because of:
* Cultural-historical values as part of the New Hollandic Water Line as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus was realised and subsequently by others for approximately 125 years was strengthened and improved.
* Architectural-historical values, in particular as an expression of building work related to military-strategic architecture, which is based on: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the race with increasingly strengthening offensive means (19th century).
This is a component from the period 1871-1886, namely a single-storey, brick military service dwelling from 1882.
* Ensemble value and situational values as part of the New Hollandic Water Line. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component is representative because it is an example of a military service dwelling installed on a defensive structure.
* The component is reasonably well preserved because as a built element of the fort it still allows its function to be well recognised and also aspects of the detailing remained recognisable.
Nearby in the register
- Bijgebouwen, 1e Polderweg bij 4Bijgebouwenunder 1 mi
- Bijgebouwen, Vechtdijk 156 ABijgebouwenunder 1 mi
- Bijgebouwen, 1e Polderweg bij 4Bijgebouwenunder 1 mi
- Boerderij, Klopdijk 2Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.