Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fort, vesting en -onderdelen, Betonnen werken bij het werk aan de Bakkerskil Nieuwendijk (Altena 30)
Nieuwendijk, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Fort, vesting en -onderdelen
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Betonnen werken bij het werk aan de Bakkerskil Nieuwendijk (Altena 30)
- Place
- Nieuwendijk
- Municipality
- Altena
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.78405, 4.90958
- Part of complex
- 531989
- Monument number
- 531992
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Zeelandiae Comitatus" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 84.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
UITWATERINGSSLUIS / INUNDATIESLUIS / KEERSLUIS / DUIKER (zuid) als essentieel waterbouwkundig onderdeel van het inundatiestelsel in het zuidwestelijk deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De sluis ligt iets ten noorden van de Dwarssteeg in de Schinkeldijk. Het verdedigingssysteem van de Nieuwe Hollandse Waterlinie was in de eerste plaats gebaseerd op het gecontroleerd onder water zetten van (grote) terreinoppervlakken. Gecontroleerde inundatie vergde een ingenieus systeem van waterwerken, zoals sluizen, stuwen en kanalen, waarmee het noodzakelijke peil snel en binnen nauwe grenzen gesteld en gehandhaafd kon worden. Er werden vele verschillende typen sluizen toegepast, afhankelijk van de plaats waar ze in het systeem functioneerden. Soms werden reeds bestaande scheepvaart-, uitwaterings- of keersluizen gebruikt, maar ook zijn er vele nieuwe gebouwd of bestaande (sterk) aangepast. Tot de laatste categorie behoorde de enkele honderden meters zuidelijk van de waaiersluis in de Oost Schenkeldijk gelegen uitwateringssluis van de zogenoemde Werkensche Boezem. Deze reeds bestaande sluis kreeg een nieuwe functie als onderdeel van de inlaat van water in het moeilijk te inunderen Land van Altena en als damsluis, waarmee een eenmaal gestelde inundatie op gewenst peil kon worden gehouden. De uitwateringssluis in de Oost Schenkeldijk fungeerde van oudsher als uitlaat van de Werkensche Boezem wanneer het water in de Bakkerskil lager stond dan dat in de boezem; hiertoe was de sluis voorzien van een stel naar de Bakkerskil openende puntdeuren. Het moeilijk onder water te zetten Land van Altena vergde een extra waterinlaat, naast de in 1815 speciaal gebouwde, iets noordelijker gelegen waaiersluis, de Papsluis. Daarom is de uitwateringssluis aangepast om bij hoge buitenwaterstand water te kunnen inlaten en / of te keren. De Oost Schenkeldijk is ter plaatse versterkt met basaltblokken. Na de oorlog is de sluis feitelijk buiten gebruik gesteld, maar hij maakt in gewijzigde vorm nog wel deel uit van de noodwaterkering.
Omschrijving
UITWATERINGSSLUIS / INUNDATIESLUIS / DAMSLUIS / DUIKER (zuid) in de Schinkeldijk ten noorden van de Dwarssteeg in het gehucht Kille bij Nieuwendijk. Als duiker uitgevoerde uitwateringssluis, inundatiesluis en damsluis, met - na aanpassing ten behoeve van gebruik als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie - (vermoedelijk) twee stel, elk naar één zijde kerende puntdeuren en schotbalkenvoorzieningen. Aan de oostzijde is de segmentboogvormig gesloten, bakstenen koker voorzien van een sluitsteen met het jaartal 1871 of 1877. Aan deze met een rechte dekplaat eindigende zijde, die geen authentieke vleugelmuren kent, zijn sporen van restauratie aanwezig. In de koker zelf zijn geen deuren meer zichtbaar. De andere zijde - westzijde aan de Bakkerskil- met iets naar buiten uitlopende en met van dekplaten voorziene, hellende vleugelmuren, is later gewijzigd en voorzien van een betonnen afsluiting met schuif.
Waardering
De UITWATERINGSSLUIS / INUNDATIESLUIS / DAMSLUIS / DUIKER (zuid) in de Schinkeldijk ten noorden van de Dwarssteeg in het gehucht Kille bij Nieuwendijk en onderdeel van het complex Waterwerken bij het Werk aan de Bakkerskil is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van een aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde bebouwing, die gebaseerd is op het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw). Het betreft hier een aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde uiting van historische waterbouwkunde, namelijk een uitwateringssluis die ten behoeve van gebruik voor de Nieuwe Hollandse Waterlinie is aangepast tot inundatiesluis en damsluis en is uitgevoerd als duiker.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel is redelijk gaaf bewaard omdat hoofdvorm, bouwkundige detaillering, aanpassing aan de functie als inundatie- en damsluis herkenbaar zijn gebleven, maar de westzijde later is gemoderniseerd en voor huidig noodgebruik is ingericht.
* Het onderdeel is redelijk representatief (karakteristiek) omdat het vrij goed herkenbaar de vroegere functie en werkwijze en de wijziging ten behoeve van de Nieuwe Hollandse Waterlinie laat zien.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 84.
NEW HOLLAND WATERLINE
Introduction
OUTLET LOCK / INUNDATION LOCK / CHECK LOCK / CULVERT (south) as an essential hydraulic engineering component of the inundation system in the southwestern part of the New Holland Waterline. The lock is situated slightly north of the Dwarssteeg in the Schinkeldijk. The defence system of the New Holland Waterline was primarily based on the controlled flooding of (large) areas of land. Controlled inundation required an ingenious system of water works, such as locks, weirs and canals, with which the necessary water level could be set and maintained rapidly and within narrow limits. Many different types of locks were used, depending on the position where they functioned in the system. Sometimes already existing navigation, outlet or check locks were used, but many new ones were also built or existing ones were (substantially) adapted. The outlet lock of the so-called Werkensche Boezem, situated a few hundred metres south of the fan lock in the Oost Schenkeldijk, belonged to the latter category. This already existing lock received a new function as part of the water intake for the difficult-to-inundate Land of Altena and as a dam lock, with which an inundation once set could be maintained at the desired level. The outlet lock in the Oost Schenkeldijk had traditionally functioned as the outlet of the Werkensche Boezem when the water in the Bakkerskil was lower than that in the boezem; for this purpose the lock was provided with a set of pointed gates opening towards the Bakkerskil. The difficult-to-flood Land of Altena required an additional water intake, in addition to the fan lock specially built in 1815, situated slightly further north, the Papsluis. Therefore the outlet lock was adapted to be able to admit and/or check water at high external water level. The Oost Schinkeldijk was reinforced with basalt blocks at this location. After the war the lock was effectively put out of use, but in modified form it still forms part of the emergency flood defence.
Description
OUTLET LOCK / INUNDATION LOCK / DAM LOCK / CULVERT (south) in the Schinkeldijk north of the Dwarssteeg in the hamlet Kille near Nieuwendijk. An outlet lock, inundation lock and dam lock executed as a culvert, with—after adaptation for use as part of the New Holland Waterline—(probably) two sets of pointed gates each facing one direction and provisions for stop planks. On the east side the brick culvert, closed with a segmental arch form, is provided with a lock stone bearing the date 1871 or 1877. On this side, which ends with a straight cover plate and lacks authentic wing walls, traces of restoration are present. No doors are any longer visible in the culvert itself. The other side—west side at the Bakkerskil—with sloping wing walls running slightly outward and provided with cover plates, was later modified and provided with a concrete closure and sluice gate.
Valuation
The OUTLET LOCK / INUNDATION LOCK / DAM LOCK / CULVERT (south) in the Schinkeldijk north of the Dwarssteeg in the hamlet Kille near Nieuwendijk and part of the complex Water Works at the Werk aan de Bakkerskil is of general interest because of:
* Cultural-historical values as part of the New Holland Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially realised from 1815 onwards by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others over approximately 125 years.
* Architectural-historical values, in particular as an expression of a building type related to military-strategic engineering, which is based on the system of inundation and accessway defence (19th century). This concerns an expression of historical hydraulic engineering related to military-strategic engineering, namely an outlet lock which was adapted for use in the New Holland Waterline as an inundation lock and dam lock and was executed as a culvert.
* Ensemble value and situational values as part of the New Holland Waterline. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component is reasonably well preserved because the main form, architectural detailing, adaptation to the function as inundation and dam lock remain recognisable, but the west side was later modernised and fitted out for current emergency use.
* The component is reasonably representative (characteristic) because it shows fairly clearly the former function and mode of operation and the modification for the New Holland Waterline.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Betonnen werken bij het werk aan de Bakkerskil Nieuwendijk (Altena 30)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Werk aan de Bakkerskil Nieuwendijk (Altena 30)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Militair verblijfsgebouw, Betonnen werken bij het werk aan de Bakkerskil Werkendam (Altena 30)Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Militair verblijfsgebouw, Kildijk 143Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.