Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fort, vesting en -onderdelen, Waaldijk bij 29
Vuren, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Fort, vesting en -onderdelen
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Waaldijk bij 29, 4214 LB Vuren (West Betuwe 25)
- Place
- Vuren
- Municipality
- West Betuwe
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.82226, 5.02998
- Part of complex
- 531890
- Monument number
- 531893
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Hollandiae meridionalis descriptio nova" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 73.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
CONTRESCARPGALERIJ MET POTERNE B als een halfrond om de bomvrije toren opgetrokken bouwwerk, dat aan de buitenzijde is bekleed met een aarden dekking, die als functie heeft de toren en het galerijgebouw en de poterne zelf tegen inslagen van projectielen te beschermen. Toen in de jaren '60 en '70 van de 19e eeuw de kracht en de trefzekerheid van het geschut toenam, waren in het bijzonder de torens op forten al gauw niet meer bestand tegen het geweld. Er werden twee oplossingen toegepast: de hoogte van een aantal torens werd teruggebracht, wat ze als doelwit niet alleen minder zichtbaar, maar ook minder kwetsbaar maakte. Hiernaast zijn in een aantal gevallen gedeeltelijk rondom de torens aarden dekkingen of contrescarps aangelegd. Beide aanpassingen vonden plaats bij het Fort bij Vuren. Zo'n contrescarp bestaat uit een zware, metershoge gronddekking, die als bescherming tegen vijandelijk artillerievuur diende en de torens weer 'bomvrij' maakte. Gewoonlijk was de contrescarp(glacis) dicht nabij of tegen de toren gelegen. Lag hij dichtbij, dan was hij hiervan gescheiden door een (ten dele) rond lopende gang en een met aarde gedekt galerijgebouw, de contrescarpgalerij. Een contrescarpgalerij is dus aan de buitenzijde aangeaard en aan de kant van de toren voorzien van een (bakstenen) gevel. Een poterne is een overdekte of gedekte (door)gang of uitvalsweg.
Omschrijving
De uitbreiding van het Fort bij Vuren met een CONTRESCARPGALERIJ EN POTERNE B vond plaats in de jaren circa 1878-1879. De CONTRESCARPGALERIJ B van Fort Vuren ligt, iets meer dan halfrond, aan de zuidoostzijde van de toren, op een afstand van omstreeks 4 m daarvan. De verticale, bakstenen, grotendeels een bouwlaag omvattende gevel met hoge keermuur, die ongeveer even hoog is als die van de verlaagde toren zelf, is aan de binnenzijde op de begane grond voorzien van groen geschilderde toegangs- en / of andere gevelopeningen van verschillend type, die afsluitbaar zijn door middel van houten deuren en / of ijzeren luiken. Aan de buitenzijde is de contrescarpgalerij gedekt door een metersdikke, flauw hellende aardlaag. Het min of meer rechthoekig trapeziumvormige profiel van de contrescarpgalerij laat zich aan de beide bakstenen, kopse gevels goed herkennen. Deze gevels bevatten op twee niveaus enkele afsluitbare gevelopeningen. Het interieur bestaat uit een aantal gewelfde en via zware houten deuren onderling verbonden vertrekken.
Via de naar rechts geknikte POTERNE waren vanuit de contrescarpgalerij de gevechtsopstellingen aan de oostzijde van het fort bereikbaar; de uitgang bevindt zich aan de zuidoostzijde, aan de voet van de contrescarp.
Waardering
De CONTRESCARPGALERIJ MET POTERNE B van het Fort bij Vuren zijn van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdelen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).
Het betreft hier onderdelen uit de periode 1878 -1879, namelijk voorbeelden van een beschermde aarden en gemetselde constructie voor een toren op een fort en een bomvrije doorgang door een wal.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdelen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* De onderdelen zijn relatief zeldzaam en bijzonder representatief omdat er niet veel contrescarpgalerijen bij torens op forten zijn bewaard en omdat ze een goed voorbeeld zijn van een contrescarpgalerij in combinatie met een poterne.
* De onderdelen zijn goed bewaard omdat diverse kenmerkende onderdelen in exterieur en interieur behouden en herkenbaar zijn gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 73.
NEW HOLLAND WATERLINE
Introduction
COUNTERSCARP GALLERY WITH POSTERN B as a roughly semicircular construction built around the bombproof tower, which on the outside is clad with an earth covering that serves the function of protecting the tower, the gallery building and the postern itself against impacts from projectiles. When in the 1860s and 1870s the power and accuracy of artillery increased, the towers on forts in particular soon proved unable to withstand the force. Two solutions were applied: the height of a number of towers was reduced, which made them not only less visible but also less vulnerable as a target. In addition, earth coverings or counterscarps were constructed partly around the towers in a number of cases. Both adaptations took place at Fort bij Vuren. Such a counterscarp consists of a heavy, metre-high earth covering that served as protection against enemy artillery fire and made the towers 'bombproof' again. Usually the counterscarp (glacis) lay close to or against the tower. If it lay nearby, it was separated from it by a (partly) circular corridor and an earth-covered gallery building, the counterscarp gallery. A counterscarp gallery is thus earthed on the outside and on the tower side provided with a (brick) facade. A postern is a covered or enclosed (passage) way or sally port.
Description
The extension of Fort bij Vuren with a COUNTERSCARP GALLERY AND POSTERN B took place in the years circa 1878–1879. The COUNTERSCARP GALLERY B of Fort bij Vuren lies, somewhat more than semicircular, on the southeast side of the tower, at a distance of approximately 4 m from it. The vertical, brick, largely single-storey facade with tall retaining wall, which is approximately as high as that of the lowered tower itself, is provided on the inside at ground level with green-painted access and/or other facade openings of different types, which are closable by means of wooden doors and/or iron shutters. On the outside the counterscarp gallery is covered by a metre-thick, gently sloping earth layer. The more or less rectangular trapezoidal profile of the counterscarp gallery is clearly recognisable on both brick end facades. These facades contain several closable facade openings on two levels. The interior consists of a number of vaulted rooms interconnected by heavy wooden doors.
Via the rightward-angled POSTERN, the combat positions on the east side of the fort were accessible from the counterscarp gallery; the exit is located on the southeast side, at the foot of the counterscarp.
Valuation
The COUNTERSCARP GALLERY WITH POSTERN B of Fort bij Vuren are of general importance by virtue of:
* Cultural-historical values as components of the New Holland Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and in its initial implementation from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently by others during approximately 125 years strengthened and improved.
* Architectural-historical values, in particular as an expression of military-strategic building, which is based on: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the race with increasingly strengthening offensive means (19th century).
This concerns components from the period 1878–1879, namely examples of a protected earth and masonry construction for a tower on a fort and a bombproof passage through a rampart.
* Ensemble value and situational values as components of the New Holland Waterline and by virtue of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The components are relatively rare and particularly representative because not many counterscarp galleries at towers on forts have been preserved and because they are a good example of a counterscarp gallery in combination with a postern.
* The components are well preserved because various characteristic components in exterior and interior have been retained and remain recognisable.
Nearby in the register
- Bomvrij militair object, Waaldijk bij 29Bomvrij militair objectunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Waaldijk bij 29Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Waaldijk 29Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Waarnemingspost, Waaldijk 29Waarnemingspostunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.