TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Fort, vesting en -onderdelen, Nieuwe Steeg bij 74

Herwijnen, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Fort, vesting en -onderdelen
Category
onroerend gebouwd
Address
Nieuwe Steeg bij 74, 4171 KG Herwijnen (West Betuwe 25)
Place
Herwijnen
Municipality
West Betuwe
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
51.86583, 5.12485
Part of complex
531807
Monument number
531816

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Hollandiae meridionalis descriptio nova" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 70.

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

ARTILLERIELOODS annex FORTWACHTERSWONING, gebouw H, als militair en deels civiel annex van het Fort bij de Nieuwe Steeg. Op verschillende plaatsen zijn binnen en buiten fortterreinen in de loop der decennia houten, stenen en metalen ('blikken') loodsen tot stand gekomen om te dienen als (provisorische of permanente) bergruimte, opslag, onderkomen voor mensen of materieel, hospitaal, brandweer, paardenstal, wachthuis, woning, enz. Een groot deel van deze loodsen is inmiddels vergaan, gesloopt of verplaatst, maar andere bestaan nog in situ. Soms gaat het om bijzonder eenvoudige bouwwerkjes van geringe omvang, maar er zijn ook meer complexe en grotere exemplaren.

Omdat de meeste forten en andere (buiten de bebouwde kom gelegen) verdedigingswerken - wanneer er geen sprake was van mobilisatie of oefeningen - geen bezetting met militair personeel hadden, was er in veel gevallen een aparte woning of andersoortig onderkomen voor een beheerder of wachter. Soms had een dergelijk(e) woning of onderkomen tevens een andere functie, zoals die van sluis- of brugwachterswoning. In de toegepaste architectuur bestaat mede hierdoor geen uniformiteit; het gebruikte bouwmateriaal varieert - maar is gewoonlijk baksteen of hout - en ook het aantal bouwlagen verschilt. Ook voor wat betreft de locatie van een wachterswoning zijn geen duidelijke standaarden; sommige fortwachterswoningen liggen binnen de fortgracht, andere daarbuiten - soms zelfs op enige afstand van het fort. Op het Fort bij de Nieuwe Steeg staat een houten loods die de functies combineert van militaire opslag en woning van fortwachter. Het bouwwerk, daterend van omstreeks 1880, bevindt zich aan de keelzijde van het fort tegenover de ingang en aan de noordwestzijde van het dubbele kazernegebouw, ongeveer in het verlengde van de zuidelijke vleugel hiervan. De woning is een latere uitbreiding. Bij de herbestemming van het fort is de artillerieloods / fortwachterswoning gerestaureerd en ten dele aangepast, voorzien van modern comfort en ook verder gemoderniseerd, waarbij de noordwestelijke kopse gevel is versoberd en voorzien van een toegang met glasdeuren en de houten delen deels zijn uitgenomen. Het gebouw is lichtgroen geschilderd; de deuren en luiken donkergroen en de ramen wit.

Omschrijving

Houten ARTILLERIELOODS (ca. 1880) met later (1920/30) aangebouwde FORTWACHTERSWONING, gebouw H, van ongeveer 30 x 8 meter, gedekt door een zadeldak met ruim overstek, belegd met grauwe, holle pannen. Op en door het dak twee gemetselde schoorstenen. Aan de noordzijde over de volle lengte een uitbouw onder lessenaarsdak van bijzonder soort ijzeren golfplaat. Er zijn geen dakramen. Wit geschilderde, houten windveren. De gevels zijn opgetrokken uit houten delen. De zuidwestelijke langsgevel is voorzien van circa acht op ongelijke afstand van elkaar en onregelmatig geplaatste vensters en/of toegangsopeningen, waarin niet oorspronkelijke schuiframen met roedeverdeling (2 x 4) en houten luiken. De overliggende gevel bevat naar uitvoering vergelijkbare, maar minder gevelopeningen. De zuidoostelijke kopse gevel is voorzien van dubbele deuren en een toegang in de aanbouw.

Waardering

ARTILLERIELOODS annex FORTWACHTERSWONING, gebouw H, van het Fort bij de Nieuwe Steeg is van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is aangelegd en daarna door anderen gedurende circa 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische en hieraan gelieerde civiele bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de en 20e eeuw).

Het betreft hier een bouwwerk uit de periode 1875-1885, respectievelijk 1920/1930, namelijk een loods met aangebouwde dienstwoning.

* Ensemblewaarde en situationele waarden vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.

* Het bouwwerk is representatief (karakteristiek) omdat het nog steeds de fysieke kenmerken vertoont die destijds tot de bouw aanleiding waren.

* Het bouwwerk is gaaf bewaard omdat qua structuur en fysiek voorkomen meerdere hoofdzaken van de toestand en bestemming in de jaren '80 van de 19de en van de jaren '20/'30 van de 20ste eeuw in herkenbare vorm zijn bewaard.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 70.

NEW HOLLAND WATERLINE

Introduction

ARTILLERY SHED with adjoining FORT KEEPER'S DWELLING, building H, as a military and partly civil annex of the Fort at the Nieuwe Steeg. At various locations within and outside fort grounds, over the course of decades wooden, stone and metal ('corrugated iron') sheds have been erected to serve as (provisional or permanent) storage space, storage, accommodation for people or materials, hospital, fire station, horse stable, guardhouse, dwelling, etc. A large part of these sheds has meanwhile deteriorated, been demolished or relocated, but others still exist in situ. Sometimes these are particularly simple structures of small size, but there are also more complex and larger examples.

Because most forts and other (defensive structures located outside built-up areas) - when there was no mobilisation or exercises - had no garrison of military personnel, in many cases there was a separate dwelling or other type of accommodation for a caretaker or guard. Sometimes such a dwelling or accommodation also had another function, such as that of a lock or bridge keeper's dwelling. In the applied architecture there is consequently no uniformity; the building materials used vary - but are usually brick or wood - and the number of storeys also differs. Regarding the location of a guard's dwelling, there are no clear standards either; some fort keeper's dwellings are located within the fort moat, others outside it - sometimes even at some distance from the fort. At the Fort at the Nieuwe Steeg there stands a wooden shed which combines the functions of military storage and dwelling of fort keeper. The building, dating from around 1880, is located on the gorge side of the fort opposite the entrance and on the north-west side of the double barracks building, approximately in line with its southern wing. The dwelling is a later extension. Upon the change of use of the fort, the artillery shed / fort keeper's dwelling was restored and partly adapted, provided with modern comfort and also further modernised, whereby the north-western gable end was simplified and provided with an entrance with glass doors and the wooden elements were partly removed. The building is painted light green; the doors and shutters dark green and the windows white.

Description

Wooden ARTILLERY SHED (c. 1880) with later (1920/30) added FORT KEEPER'S DWELLING, building H, of approximately 30 x 8 metres, covered by a gabled roof with ample overhang, laid with grey, hollow tiles. Two brick chimneys on and through the roof. On the north side along the entire length an extension under a lean-to roof of a particular type of iron corrugated sheet. There are no roof windows. White-painted, wooden weathervanes. The facades are built up from wooden elements. The south-west long facade is provided with approximately eight windows and/or access openings at unequal distances from each other and irregularly placed, containing non-original sash windows with glazing bars (2 x 4) and wooden shutters. The opposite facade contains comparable in execution, but fewer facade openings. The south-east gable end is provided with double doors and an access in the extension.

Valuation

ARTILLERY SHED with adjoining FORT KEEPER'S DWELLING, building H, of the Fort at the Nieuwe Steeg is of general importance because of:

* Cultural-historical values as part of the New Holland Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 by him, Jan Blanken and Major-engineer Willem Offerhaus, and subsequently by others during approximately 125 years has been reinforced and improved.

* Architectural-historical values in particular as an expression of the military-strategic and associated civil building practice, which is based on: a. the system of inundation and access defence (19th and 20th century).

This concerns a structure from the period 1875-1885, respectively 1920/1930, namely a shed with an adjoining service dwelling.

* Ensemble value and situational values on account of the functional and physical coherence with the other components of the complex.

* The building is representative (characteristic) because it still displays the physical characteristics which were at the time the reason for its construction.

* The building is well-preserved because in terms of structure and physical appearance several principal features of the condition and use in the 1880s and the 1920s/1930s have been preserved in recognisable form.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map