Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bijgebouwen, Nieuwe Steeg bij 74
Herwijnen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Nieuwe Steeg bij 74, 4171 KG Herwijnen (West Betuwe 25)
- Place
- Herwijnen
- Municipality
- West Betuwe
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.86565, 5.12668
- Part of complex
- 531807
- Monument number
- 531809
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Hollandiae meridionalis descriptio nova" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 70.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
BOMVRIJ GEBOUW A1 en A2 met POTERNE, bestaande uit twee, onderling door een poterne verbonden, bomvrije bouwdelen die bovenop zijn voorzien van een aarden dekking en die alleen gevels aan de keelzijde bezitten. Ook de aanvals- of frontzijde van het fort was via een poterne te bereiken. Met de toename van de draagwijdte van het geschut, de kracht van de inslagen van projectielen en de explosieve kracht van (brisant)granaten werd het steeds moeilijker weerstand te bieden tegen beschietingen. Verzwaring van metselwerk, toepassing van schokabsorberende metselsystemen (onder meer door middel van bogen), flauwe hellingshoeken en gebogen of juist puntige vormen, gebruik van beton - en later van gewapend beton - in steeds zwaardere uitvoering, was een van de manieren om de vestingwerken bestand te houden tegen toenemende aanvalskracht. Bovendien was het aanbrengen van aarddekkingen een goed middel gebleken om de energie te absorberen of te dempen. Dit is de reden waarom vele gemetselde of betonnen werken van een aardlaag en/of van een frontbescherming van zand of aarde werden voorzien. Afhankelijk van de periode van ontstaan - en daarmee van de te verwachten inslagkracht van projectielen - werd van 'bomvrije gebouwen' gesproken, wanneer ze werden geacht bestand te zijn tegen een van tevoren bepaald aantal inslagen van zwaar kaliber. Het gebouw A1 en A2 van het Fort bij de Nieuwe Steeg bevindt zich op het oostelijke bastion van het werk en dateert van de jaren 1877-1880.
Omschrijving
Eenlaags BOMVRIJ GEBOUW A1 en A2 op het oostelijke bastion, deels onderkelderd en bestaande uit twee onderling door een POTERNE verbonden bouwdelen - A1 en A2 - waarvan de enig zichtbare gevels naar het zuidwesten zijn gericht. Bouwdeel A1 ligt bovengronds; van bouwdeel A2 is de gevel in de hoofdwal verzonken; bouwdeel A2 is via een trap bereikbaar. Beide gevels zijn opgetrokken in zwaar metselwerk en voorzien van een of meer schuifdeuren en enkele raampjes, deels voorzien van luiken. De drie overige zijden en de bovenkant van bouwdelen A1 en A2 zijn aangeaard. De interieurs van de gebouwen A1 en A2 zijn vrijwel geheel bewaard gebleven, met onder meer remises voor geschut, magazijnen en (officiers)wachtlokalen en met authentieke onderdelen, waaronder deuren, een munitielift en een sleutelkast. Een brede, gewelfde POTERNE diende in de eerste plaats om de aanliggende front- of aanvalszijde gedekt te kunnen bereiken, maar hij was ook te gebruiken als logiesruimte. Een poterne is een ondergrondse, bomvrije gang binnen een fort of een ander werk, die onderdelen verbindt, gewoonlijk hoofd- en voorwerk(en).
Waardering
Het BOMVRIJ GEBOUW A1 en A2 met POTERNE van het Fort bij de Nieuwe Steeg is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is aangelegd en daarna door anderen gedurende circa 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).
Het betreft een bouwwerk uit de periode 1877-1880, namelijk een uit twee afzonderlijke delen bestaand, bomvrij gebouw met poterne.
* Ensemblewaarde en situationele waarden vanwege de functionele en fysieke samenhang tussen de onderdelen van het complex.
* Het bouwwerk is representatief (karakteristiek) omdat het nog steeds de fysieke kenmerken vertoont die destijds tot de bouw aanleiding waren en omdat het een voorbeeld is van een uit afzonderlijke elementen bestaand bouwwerk waarin functies door middel van ondergrondse verbindingen zijn gecombineerd.
* Het bouwwerk is gaaf bewaard omdat qua structuur en fysiek voorkomen de hoofdzaken van de toestand in de jaren '80 van de 19de eeuw zijn bewaard.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 70.
NEW HOLLANDIC WATERLINE
Introduction
BOMBPROOF BUILDING A1 and A2 with CASEMATE, consisting of two bombproof building sections interconnected by a casemate, topped with an earth covering and possessing facings only on the gorge side. The attack or front side of the fort was also accessible via a casemate. With the increase in the range of artillery, the force of projectile impacts and the explosive power of (high-explosive) grenades, it became increasingly difficult to withstand bombardment. Thickening of masonry, application of shock-absorbing masonry systems (among other means through arches), shallow slope angles and curved or pointed forms, use of concrete - and later reinforced concrete - in increasingly heavy execution, was one of the ways to keep the fortifications resistant to increasing offensive power. Moreover, the application of earth coverings proved to be an effective means of absorbing or dampening energy. This is the reason why many masonry or concrete works were provided with an earth layer and/or front protection of sand or earth. Depending on the period of construction - and thus the expected impact force of projectiles - one spoke of 'bombproof buildings' when they were considered capable of withstanding a predetermined number of impacts from heavy calibre artillery. Building A1 and A2 of the Fort at the Nieuwe Steeg is located on the eastern bastion of the work and dates from the years 1877-1880.
Description
Single-storey BOMBPROOF BUILDING A1 and A2 on the eastern bastion, partially with basement and consisting of two building sections - A1 and A2 - interconnected by a CASEMATE, of which the only visible facings are oriented towards the southwest. Building section A1 is above ground; of building section A2 the facing is recessed into the main wall; building section A2 is accessible via a staircase. Both facings are constructed in heavy masonry and provided with one or more sliding doors and several small windows, some furnished with shutters. The three other sides and the top of building sections A1 and A2 are earthed over. The interiors of buildings A1 and A2 have been almost entirely preserved, including among other things gun sheds, magazines and (officers') guard rooms and with authentic components, including doors, a ammunition lift and a key cabinet. A broad, vaulted CASEMATE served primarily to enable access to the adjacent front or attack side in a protected manner, but it could also be used as sleeping quarters. A casemate is an underground, bombproof passage within a fort or other work, which connects components, usually the main work and outwork(s).
Valuation
The BOMBPROOF BUILDING A1 and A2 with CASEMATE of the Fort at the Nieuwe Steeg is of general public importance by virtue of:
* Cultural-historical values as part of the New Hollandic Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially constructed from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others for approximately 125 years.
* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building design, which is based on: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the race with increasingly strengthening offensive means (19th century).
This is a building from the period 1877-1880, namely a bombproof building with casemate consisting of two separate sections.
* Ensemble value and situational values on account of the functional and physical coherence between the components of the complex.
* The building is representative (characteristic) because it still exhibits the physical characteristics that were the occasion for its construction at the time and because it is an example of a building composed of separate elements in which functions are combined by means of underground connections.
* The building is well preserved because as to structure and physical appearance the main elements of the condition in the 1880s have been preserved.
Nearby in the register
- Militair verblijfsgebouw, Nieuwe Steeg bij 74Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Bijgebouwen, Nieuwe Steeg bij 74Bijgebouwenunder 1 mi
- Bijgebouwen, Nieuwe Steeg bij 74Bijgebouwenunder 1 mi
- Bijgebouwen, Nieuwe Steeg bij 74Bijgebouwenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.