Rijksmonumentenregister · Netherlands
Militair verblijfsgebouw, Betonnen werken bij Asperen Asperen (West Betuwe 25)
Asperen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Militair verblijfsgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Betonnen werken bij Asperen Asperen (West Betuwe 25)
- Place
- Asperen
- Municipality
- West Betuwe
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.87971, 5.12017
- Part of complex
- 531794
- Monument number
- 531797
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Hollandiae meridionalis descriptio nova" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 69.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
BATTERIJSCHUILPLAATS MEERDIJK (Zuid), gebouwd in 1906 als onderdeel van de verdediging van het sluizencomplex bij Asperen, waarmee grote delen van het voorgelegen gebied en de zuidelijke Alblasserwaard geïnundeerd konden worden. Tevens voor de verdediging van het Lingeacces. De schuilplaats bevindt zich aan de west- of keelzijde van de Meerdijk, tegenover de T-kruising met de Kerkweg. Vergelijkbare batterijschuilplaatsen en remises zijn ook op andere plaatsen aan de keelzijden van dijk- en vestingtaluds aangelegd als gedeconcentreerde granaatvrije onderkomens voor manschappen en / of materieel. Een andere ligt ongeveer 200 m noordelijker. Dergelijke batterijschuilplaatsen ontstonden aan het eind van de 19de en het begin van de 20ste eeuw, mede als antwoord op de verbeterde en zwaardere aanvalsmiddelen op forten en andere geconcentreerde verdedigingswerken en lagen vaak in de nabijheid van (open) geschutsopstellingen waar een batterij kon worden geïnstalleerd. Noordelijk van deze batterijschuilplaats resten van een aarden geschutsopstelling uit 1845 en verbeterd in 1899, die door begroeiing is aangetast.
Omschrijving
BATTERIJSCHUILPLAATS MEERDIJK (Zuid) in dijktalud, uitgevoerd in ca. 50 cm dik cementbeton en aan drie zijden en bovenop gedekt met aarde. De naar de keelzijde gekeerde en gebogen eindigende, ongeveer drie meter hoge gevel bevat links een zwaar beschadigde, getoogde toegangsopening. Deze wordt geflankeerd door getoogde vensteropeningen; rechts hiervan een vergelijkbare toegang. Deuren en luiken ontbreken. Het interieur bestaat uit twee rechthoekige ruimten, waarvan het plafond is versterkt met stalen balken.
Waardering
De BATTERIJSCHUILPLAATS MEERDIJK (Zuid) van complex Betonnen Werken Asperen is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende circa 125 jaar versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accessen (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de en 20ste eeuw).
Het betreft het hier een onderdeel van kort na 1900, dat een voorbeeld is van een betonnen batterijschuilplaats met aarden dekking.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en in het bijzonder met een nog redelijk herkenbare, nabij gelegen aarden geschutsopstelling waarmee een acces bestreken kon worden.
* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het duidelijk herkenbaar als onderdeel van een gedeconcentreerde verdedigingslijn is toegevoegd aan het bestaande fortificatiestelsel.
* Het onderdeel is matig gaaf bewaard omdat in het betonnen onderdeel aanzienlijke scheurvorming is opgetreden, maar het laat zich - ook in samenhang met het aarden werk - nog goed in het veld herkennen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 69.
NEW HOLLAND WATERLINE
Introduction
BATTERY SHELTER MEERDIJK (South), built in 1906 as part of the defence of the lock complex at Asperen, by means of which large parts of the area in front and the southern Alblasserwaard could be inundated. Also for the defence of the Linge access. The shelter is located on the west or heel side of the Meerdijk, opposite the T-junction with the Kerkweg. Similar battery shelters and stores have also been constructed in other places on the heel sides of dike and fortification slopes as decentralised shrapnel-free accommodations for personnel and/or equipment. Another lies approximately 200 m further north. Such battery shelters arose at the end of the 19th and the beginning of the 20th century, partly in response to improved and heavier assault weapons against forts and other concentrated defensive works, and were often located in the vicinity of (open) gun emplacements where a battery could be installed. North of this battery shelter are remains of an earthen gun emplacement from 1845 and improved in 1899, which has been affected by vegetation.
Description
BATTERY SHELTER MEERDIJK (South) in dike slope, executed in approximately 50 cm thick cement concrete and covered on three sides and on top with earth. The facade facing and curving at the end towards the heel side, approximately three metres high, contains on the left a heavily damaged arched entrance opening. This is flanked by arched window openings; to the right of these a similar entrance. Doors and shutters are absent. The interior consists of two rectangular rooms, the ceiling of which is reinforced with steel beams.
Valuation
The BATTERY SHELTER MEERDIJK (South) of the Concrete Works Asperen complex is of general importance because of:
* Cultural-historical values as part of the New Holland Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially constructed from 1815 by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus, and subsequently strengthened and improved by others over approximately 125 years.
* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building construction, based on: a. the system of inundation and accesses (19th century), b. the race with increasingly strengthened offensive weapons (19th and 20th century).
This concerns a component from shortly after 1900, which is an example of a concrete battery shelter with earthen covering.
* Ensemble value and situational values as part of the New Holland Waterline. Also because of the functional and physical connection with the other components of the complex and in particular with a still reasonably recognisable nearby earthen gun emplacement by means of which an access could be covered.
* The component is representative (characteristic) because it is clearly recognisable as part of a decentralised defensive line added to the existing fortification system.
* The component is moderately well preserved because considerable cracking has occurred in the concrete component, but it can still be well recognised in the field, also in conjunction with the earthen work.
Nearby in the register
- Militair verblijfsgebouw, Betonnen werken nabij Fort Asperen. Geldermalsen (West Betuwe 25)Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Kazemat, Betonnen werken bij Asperen Beesd (West Betuwe 25)Kazematunder 1 mi
- Militair verblijfsgebouw, Betonnen werken bij Asperen Asperen (West Betuwe 25)Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Lingesluizen bij Asperen Asperen (West Betuwe 25)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.