TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Fort, vesting en -onderdelen, Kleizuwe Kortenhoef (Wijdemeren 27)

Kortenhoef, Noord-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Fort, vesting en -onderdelen
Category
onroerend gebouwd
Address
Kleizuwe Kortenhoef (Wijdemeren 27)
Place
Kortenhoef
Municipality
Wijdemeren
Province
Noord-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.23606, 5.05836
Part of complex
531413
Monument number
531421

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 13. Toegangsbrug.

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

TOEGANGSBRUG over de gracht,als ontsluiting van Fort Kijkuit. Het ophalen of verwijderen / vernietigen van bruggen is sinds de oudheid een probaat middel om indringers te weren. Niet alleen werd zo de doorgang of overtocht over een waterloop, een droge of een natte gracht of een terreindiepte belemmerd of vertraagd, maar ook moest een aanvaller zelf zorgen voor middelen om de barrière eventueel zelf te nemen. Houten bruggen waren relatief snel te vernietigen, desnoods door ze in brand te steken. Stenen en betonnen bruggen vergden een grotere en meer tijdrovende ingreep, al kon een springlading soms snel het gewenste effect sorteren. Met de komst van ijzeren bruggen - in de loop van de 19de eeuw op grote schaal toegepast in vele verschillende varianten - bleef de tweede mogelijkheid bestaan, maar verdween de eerste. Het opblazen van bruggen was kapitaalvernietiging en gebeurde alleen in uiterste noodzaak. (IJzeren) bruggen konden worden afgesloten door het uitnemen of anderszins ontoegankelijk maken van (kleine) delen ervan. De ijzeren toegangsbrug tot Fort Kijkuit, die aan de noordwestzijde van het fort is gelegen, is gerestaureerd. De huidige brug is de opvolger van een exemplaar uit 1844. Over de gedempte gracht rond de toren lag tot 1880 nog een tweede, kleinere brug.

Omschrijving

TOEGANGSBRUG tot het Fort Kijkuit, bestaande uit een vast en een uitneembaar gedeelte. De aan de noordwestzijde of keelzijde van het fort over de gracht gelegen oeververbinding meet ongeveer 13 x 3 m. De op ijzeren profielbalken liggende brug omvat een vast gedeelte aan de fortzijde en een beweegbaar of uitneembaar gedeelte aan de landzijde. De oorspronkelijk uit 1886 daterende brug ligt tussen de beide landhoofden op houten jukken. Het vaste gedeelte heeft een ijzeren leuning die rust op zeven stijlen met daartussen gekruiste verbindingen met rozet. Het beweegbare deel kent stijlen met daartussen kettingen. Het brugdek is uitgevoerd met houten liggers. Ter hoogte van de overgang tussen beide is een gepunt ijzeren hekwerk (barriëre) van hoekprofielen aanwezig, dat aan weerszijden uitsteekt buiten het brugprofiel.

Waardering

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op en ontstond als uitvloeisel van:

a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw),

b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw)

Het betreft hier een aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde uiting van de historische waterbouwkunde, namelijk een afsluitbare toegangsbrug voor militaire doeleinden.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.

* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het een goed voorbeeld is van toepassing van dit type brug.

* Het onderdeel is naar vorm tamelijk gaaf omdat essentiële onderdelen naar vorm en functie herkenbaar zijn.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 13. Access bridge.

NEW HOLLAND WATERLINE

Introduction

ACCESS BRIDGE over the moat, as the means of access to Fort Kijkuit. The raising or removal / destruction of bridges has been a proven means of warding off intruders since ancient times. Not only was passage or crossing over a watercourse, a dry or wet moat or a terrain depression impeded or delayed in this way, but an attacker also had to provide the means to take the barrier themselves if necessary. Wooden bridges were relatively quick to destroy, if necessary by setting them on fire. Stone and concrete bridges required a greater and more time-consuming intervention, although an explosive charge could sometimes quickly produce the desired effect. With the advent of iron bridges - applied on a large scale in the course of the 19th century in many different variants - the second possibility remained, but the first disappeared. Blowing up bridges was capital destruction and only happened in extreme necessity. (Iron) bridges could be closed by removing or otherwise making (small) parts of them inaccessible. The iron access bridge to Fort Kijkuit, which is situated on the north-west side of the fort, has been restored. The current bridge is the successor to an example from 1844. Over the filled-in moat around the tower lay until 1880 a second, smaller bridge.

Description

ACCESS BRIDGE to Fort Kijkuit, consisting of a fixed and a removable part. The bank connection over the moat situated on the north-west side or gorge side of the fort measures approximately 13 x 3 m. The bridge lying on iron profile beams comprises a fixed part on the fort side and a moveable or removable part on the land side. The bridge originally dating from 1886 lies between the two bridge abutments on wooden saddles. The fixed part has an iron railing resting on seven posts with crossed connections with rosettes between them. The moveable part has posts with chains between them. The bridge deck is executed with wooden stringers. At the transition point between the two parts there is a pointed iron lattice fence (barrier) of angle profiles, which protrudes beyond the bridge profile on both sides.

Valuation

* Cultural-historical values as part of the New Holland Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and first realised from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others over approximately 125 years.

* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building science, which was based on and arose as a consequence of:

a. the system of inundation and access defence (19th century),

b. the race with increasingly strengthening offensive means (19th century)

This concerns here an expression of historical water engineering related to military-strategic building science, namely a closeable access bridge for military purposes.

* Ensemble value and situational values as part of the New Holland Waterline. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.

* The component is representative (characteristic) because it is a good example of the application of this type of bridge.

* The component is fairly well preserved in form because essential parts are recognisable in form and function.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map