TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Bomvrij militair object, Voorstelling Naarden/infanteriestelling Franse Kamp Bussum (Gooise meren 27)

Bussum, Noord-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Bomvrij militair object
Category
onroerend gebouwd
Address
Voorstelling Naarden/infanteriestelling Franse Kamp Bussum (Gooise meren 27)
Place
Bussum
Municipality
Gooise meren
Province
Noord-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.25875, 5.15542
Part of complex
531400
Monument number
531404

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 11. Schuilplaatsen type 1918 II.

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

SCHUILPLAATSEN TYPE 1918 / II als gewapend betonnen onderdelen van een lineaire en accesverdediging op basis van loopgravenstelsels, gedekte wegen en dergelijke. Schuilplaatsen type 1918 / I en typfe 1918 / II zijn volgens min of meer uniform of standaardontwerp in 1918 op meerdere plaatsen in West-Nederland gebouwd. Beide typen komen in ieder geval voor binnen de Stelling van Amsterdam (onder meer bij Spaarndam) en op diverse plaatsen in de Nieuwe Hollandse Waterlinie (onder meer in het gebied tussen Fort Rijnauwen en Fort Vechten (de Houtense Vlakte), bij Fort Everdingen en bij de Fransche Kamp in Naarden). Het totaal aantal gebouwde exemplaren in de Nieuwe Hollandse Waterlinie bedraagt ongeveer 225; het merendeel (ca. 165) hiervan bestaat nog. In en om de stelling Fransche Kamp zijn in totaal nog ongeveer 60 exemplaren aanwezig. De Schuilplaats Type 1918 / I kwam gewoonlijk tot stand aan de buitenste van dubbele loopgraafstelsels. De Schuilplaats Type 1918 / II is meestal gebouwd langs de achterste loopgraaf. Doordat de loopgraven en andere aardwerken later vrijwel overal zijn geëffend, liggen de betonnen schuilplaatsen tegenwoordig bijna altijd voor een deel beneden het maaiveld. De van oudsher geheel gesloten voorzijde of frontzijde van de schuilplaatsen was gewoonlijk gedekt door aardwerken die deel uitmaakten van een glacis ter bescherming van de loopgraaf of een gedekte weg. Deze aardwerken zijn thans vaak niet meer aanwezig of slechts met moeite herkenbaar. In een aantal gevallen (totaal 35 stuks) is de aanaarding aan de frontzijde in de jaren 1936-1938 (ten dele) bewust verwijderd of niet weer aangebracht om de inmiddels 20 jaar oude Schuilplaatsen Type 1918 / I en / II om te vormen tot mitrailleurkazematten. Van deze omgebouwde exemplaren zijn er nog circa 25 aanwezig in de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Omschrijving

De noordelijke rij (tweede linie) van de betonnen werken van de Voorstelling Naarden / Infanteriestelling Fransche Kamp zijn SCHUILPLAATSEN TYPE 1918 / II. Er zijn nog ongeveer 30 exemplaren aanwezig. Schuilplaatsen Type 1918 / II zijn éénlaagse, gewoonlijk in gewapend, ca. 100 cm dik gietbeton uitgevoerde, granaatvrije, militaire onderkomens, die beschutting konden bieden aan maximaal 16 manschappen infanterie / artillerie, bij dekkingsklasse W 12-15 of W 15-21. Schuilplaatsen Type 1918 / II zijn gebouwd op een rechthoekig grondplan van ongeveer 9,80 x 6,30 x 2,70 m (b x d x h), waarvan de basis zelden zichtbaar is. De zichtbare hoogte boven het maaiveld varieert. De beide blinde zijgevels zijn verticaal uitgevoerd, terwijl de gesloten voorzijde licht achterwaarts helt om met een scherpe knik over te gaan in het naar achteren iets oplopende dakvlak. Dit dakvlak daalt na een stompe hoek onder een helling van ongeveer 30 0 naar de vaak niet, of maar ten dele zichtbare, lage, verticale gevel aan de keelzijde. In een aantal gevallen zijn in de gevels ijzeren haken meegegoten die konden dienen ter bevestiging van camouflagemateriaal. De Schuilplaatsen Type 1918 / II zijn als monolithisch betonnen werken geconstrueerd en zijn via twee toegangsopeningen, links en rechts, aan de loopgraafzijde - de keelzijde - toegankelijk geweest. Deze toegangen zijn omgeven door verdikte betonnen omlijstingen die min of meer in hetzelfde vlak als het achterste, schuin verlopende dakvlak zijn aangebracht. De laag uitgevoerde toegangen zelf zijn meestal dichtgezet door middel van metselwerk of beton, maar ook met puin volgestopte exemplaren komen voor. In enkele gevallen zijn de schuilplaatsen nog open of opnieuw geopend. Het interieur van de Schuilplaatsen Type 1918 / II bestaat uit een langgerekte, ongeveer voor de helft beneden het maaiveld gelegen, rechthoekige ruimte, die in gebukte houding via twee in de hoeken gelegen betonnen trappen van enkele treden bereikbaar is. Bovenin de wanden, tussen de beide trappen, zijn enkele ijzeren haken aanwezig. De op ruim twee meter boven het vloerniveau gelegen plafonds zijn vlak en rechthoekig.

Waardering

SCHUILPLAATSEN TYPE 1918 / II zijn van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Krayenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is aangelegd en daarna door anderen gedurende meer dan 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op:

a. het systeem van inundatie en accesverdediging (Negentiende en Twintigste eeuw),

b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (Negentiende en Twintigste eeuw)

c. het systeem van 'levende' veldversterking in de diepte (Twintigste eeuw)

Het betreft hier onderdelen uit de periode 1914-1918, die voorbeelden zijn van gewapend betonnen manschappenschuilplaatsen.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en in het bijzonder als een met een loopgravenstelsel samenhangend relict.

* De onderdelen zijn representatief (karakteristiek) omdat ze duidelijk herkenbaar als onderdeel van een gedeconcentreerde verdedigingslijn zijn toegevoegd aan het bestaande fortificatiestelsel.

* De onderdelen zijn redelijk gaaf bewaard en laten zich als gebouwde onderdelen en naar functie nog goed in het veld herkennen.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 11. Shelters type 1918 II.

NEW HOLLANDIC WATER LINE

Introduction

SHELTERS TYPE 1918 / II as reinforced concrete components of a linear and accessory defence based on trench systems, covered roads and the like. Shelters type 1918 / I and type 1918 / II were built according to more or less uniform or standard design in 1918 at multiple locations in West Netherlands. Both types occur in any case within the Stelling van Amsterdam (among others at Spaarndam) and at various locations in the Nieuwe Hollandse Waterlinie (among others in the area between Fort Rijnauwen and Fort Vechten (the Houtense Vlakte), at Fort Everdingen and at the Fransche Kamp in Naarden). The total number of built examples in the Nieuwe Hollandse Waterlinie amounts to approximately 225; the majority (ca. 165) of these still exist. In and around the position Fransche Kamp there are in total still approximately 60 examples present. The Shelter Type 1918 / I usually came about at the outermost of double trench systems. The Shelter Type 1918 / II was mostly built along the rear trench. Because the trenches and other earthworks were subsequently levelled almost everywhere, the concrete shelters nowadays lie almost always partly below ground level. The entirely closed front or front side of the shelters was usually covered by earthworks which formed part of a glacis to protect the trench or a covered road. These earthworks are now often no longer present or only recognisable with difficulty. In a number of cases (totalling 35 pieces) the earthing on the front side in the years 1936-1938 (partly) was deliberately removed or not reinstated in order to convert the by then 20-year-old Shelters Type 1918 / I and / II into machine-gun casemates. Of these converted examples there are still approximately 25 present in the Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Description

The northern row (second line) of the concrete works of the Forward Position Naarden / Infantry Position Fransche Kamp are SHELTERS TYPE 1918 / II. There are still approximately 30 examples present. Shelters Type 1918 / II are single-storey, usually reinforced, ca. 100 cm thick reinforced concrete, grenade-proof, military shelters, which could provide protection for a maximum of 16 infantrymen / artillerymen, at protection class W 12-15 or W 15-21. Shelters Type 1918 / II were built on a rectangular ground plan of approximately 9.80 x 6.30 x 2.70 m (w x d x h), of which the base is rarely visible. The visible height above ground level varies. Both blind side gables are executed vertically, while the closed front side leans slightly backwards to pass over with a sharp angle into the roof surface which slopes slightly towards the rear. This roof surface descends after an obtuse angle at a slope of approximately 30° towards the often invisible or only partly visible, low, vertical gable on the throat side. In a number of cases iron hooks were cast into the gables which could serve to secure camouflage material. The Shelters Type 1918 / II were constructed as monolithic concrete works and were accessible via two access openings, left and right, on the trench side - the throat side. These accesses are surrounded by thickened concrete frames which are positioned more or less in the same plane as the rear, sloping roof surface. The low-positioned accesses themselves are mostly sealed off by means of brickwork or concrete, but examples filled with rubble also occur. In some cases the shelters are still open or have been reopened. The interior of the Shelters Type 1918 / II consists of an elongated, approximately half below ground level, rectangular space, which is accessible in a bent posture via two concrete stairs of several steps located in the corners. At the top of the walls, between the two stairs, several iron hooks are present. The ceilings situated at just over two metres above floor level are flat and rectangular.

Valuation

SHELTERS TYPE 1918 / II are of general importance because of:

* Cultural-historical values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie as designed by C.R.T. Krayenhoff and initially constructed from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others for more than 125 years.

* Architectural-historical values, in particular as an expression of military-strategic construction, which is based on:

a. the system of inundation and accessory defence (Nineteenth and Twentieth century),

b. the race with increasingly strengthening offensive means (Nineteenth and Twentieth century)

c. the system of 'living' field fortification in depth (Twentieth century)

These are here components from the period 1914-1918, which are examples of reinforced concrete enlisted men's shelters.

* Ensemble value and situational values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex and in particular as a relic connected to a trench system.

* The components are representative (characteristic) because they are clearly recognisable as having been added to the existing fortification system as part of a dispersed defence line.

* The components are reasonably well preserved and can be recognised as built components and by function still well in the field.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map