Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Maerle (De Merel)
Bussum, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1898 - 1899
- Address
- Nieuwe 's-Gravelandseweg 77, Locatie: Buitengebied, 1406 NC Bussum (Gooise meren 27)
- Place
- Bussum
- Municipality
- Gooise meren
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.26105, 5.14932
- Monument number
- 513234
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1893 map "Amsterdam-Rheinkanal : frei von Kanalabgaben / [getekend door] J.H. Schmüll" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Ruim teruggerooide VILLA in bosrijk gebied aan de oostzijde van de Nieuwe 's-Gravelandseweg. De villa, gelegen in een parkachtige tuin, is min of meer haaks gesitueerd op de weg en wordt bereikt door een oprit die in een slingervorm naar en langs de voorgevel loopt. Het huis is vanaf de straatzijde niet zichtbaar. Pas wanneer men een stuk de oprit volgt, krijgt men een perspectivisch beeld van het huis, door de schuine benadering.
De villa, genaamd De Maerle, werd in 1899 ontworpen door Willem Cornelis Bauer in op landelijke bouwtradities geïnspireerde trant. Opdrachtgeefster was mevrouw E.M. van Hoogstraten-van Hoytema. De villa werd gebouwd op een stuk grond tegenover de door Frederik van Eeden gestichte kolonie Walden.
In 1928 is aan de achtergevel (tuin- of zuidzijde) een rechthoekige serre tegen het middendeel (met topgevel) van het woonhuis vervangen door een segmentboogvormige erker, met vierdelig venster. Voor het overige is het woonhuis nauwelijks gewijzigd.
Omschrijving
De sober uitgevoerde villa is opgetrokken op rechthoekig grondplan, met een kleine bakstenen uitbouw aan de westkant en in het verlengde van deze uitbouw een langgerekte houten (horizontale rabatdelen) schuur. Het bakstenen woonhuis bestaat deelsn voor het andere deel uit één uit één bouwlaag met middenrisalieten aan de voor- en achtergevel van twee bouwlagen onder kruisende zadeldaken. Deze twee delen kruisen elkaar binnen de rechthoekige plattegrond en hebben elk twee topgevels. De muren zijn opgetrokken in rode baksteen, in sommige muurvlakken witgepleisterd. De baksteen is gemetseld in kruisverband en staat op een trasraam. De muren hebben het oorspronkelijke rode voegwerk. De bakstenen uitbouw met houten schuur bestaat uit één bouwlaag onder een zadeldak. Alle dakvlakken van de gebouwdelen zijn gedekt met dezelfde oranjerode Hollandse dakpan. Het woonhuis heeft een houten bakgoot, de uitbouw heeft een moderne halfronde goot. De voorgevel (noordgevel) van het woonhuis heeft in het midden de topgevel (met vrijwel twee bouwlagen). Op de begane grond van dit geveldeel bevindt zich een T-vormig raam met roedenverdeling en paneelluiken; daarboven op de verdieping een tweelicht met roedenverdeling, links hiervan een klein rechthoekig 4-ruits raam, rechts iets hoger een klein rechthoekig raam en hierboven een gevelsteen met het jaartal 1899. In de topgevel een klein 4-ruits raam. Links van de topgevel een terugspringend witgepleisterd gevelgedeelte met op de begane grond een dubbele meerruits deur met aan weerszijden blinden. Rechts van de topgevel loopt de gevel op de begane grond door. Hier bevindt zich de voordeur met licht getoogd 9-ruits raam. Links van de deur, op de overgang met de topgevel, een rechthoekig drieruits raam met verticale roeden. Iets links boven de deur een gevelsteen met de naam van het huis en de afbeelding van een merel. Rechts van de deur een semi-octagonale uitbouwde toren, die een wenteltrap beat, onder een plat dak. De uitbouw loopt door tot boven de dakgoot. In de muurvlakken zijn enkele rechthoekige vensters, op de begane grond voorzien van diefijzers. De lage uitbouw heeft links hoog geplaatst een klein vierkant raam met diefijzers en rechts een tweelicht met een roedenverdeling en aan weerszijden een paneelluik. De houten schuur heeft vrijwel in het midden een kleine uitbouw met deur, links van deze uitbouw een 9-ruits raam en een deur en rechts een 4-ruits raam.
De achtergevel (tuin- of zuidgevel) van het woonhuis heeft in het midden de topgevel uit twee bouwlagen. De begane grond van dit geveldeel bevat de eerder genoemde segmentboogvormige erker. De verdieping heeft een grote spitsboogvornige gevelopening met loggia. De dichte balustrade is van liggend hout gemaakt. Het achterliggende muurvlak is wit gepleisterd en heeft een dubbele deur met een roedenverdeling en aan weerszijden blinden. In de top zit een 6-ruits raam met aan één zijde een blinde. De zijvlakken van de loggia hebben elk een rechthoekig roedenloos raam. Aan weerszijden van dit middengedeelte springt de gevel iets naar binnen en is wit gepleisterd. Beide geveldelen zijn voorzien van een dubbele deur met een roedenverdeling en blinden aan weerszijden. De stenen uitbouw(links) heeft een 6-ruits raam met paneelluik. De houten schuur heeft van links naar rechts een tweelicht met een roedenverdeling en paneelluiken, een deur met in het bovendeel een vast roedenraam, een tweelicht met een roedenverdeling en aan weerszijden paneelluiken en een "verborgen" deur.
De linker zijgevel (oostgevel) van de villa is een topgevel met op de begane grond een rechts uit het midden geplaatst stolpraam met horizontale roeden en paneelluiken. In de top van de gevel een uitspringende houten erker (hordijs) met overstekend lessenaarsdak, rode Hollandse pannen en gedragen door 4 uitkragende balken. De hordijs heeft in het midden een stolpraam met aan elke kant een smal raam met horizontale roeden. De zijvlaken van de hordijs hebben dezelfde smalle ramen met horizontale roeden als aan de voorzijde. Aan weerszijden van de hordijs een 6-ruits raam en erboven een klein raam.
De rechter zijgevel (westgevel) van de villa heeft een topgevel. Links op de begane grond de aansluiting met de uitbouw en rechts een ondiepe uitbouw met rechthoekig raam voorzien van een paneelluik. In het midden loopt een hoog opgetrokken schoorsteen voor de gevel. Links van deze schoorsteen in de topgevel een 6-ruits raam (3x2) en rechts een tweelicht met horizontale roeden. De topgevel van de houten schuur heeft windveren met een accolade motief en onder de top 2 kleine ruitvormige ramen. De kozijnen, de blinden, de randen van de paneelluiken en de rabatdelen zijn groen geverfd. De ramen, de deuren van het woonhuis, de windveren en de velden van de paneelluiken zijn wit. Tussen de rabatdelen zijn witte lijnen getrokken.
Het INTERIEUR is vrijwel geheel in oorspronkelijke structuur en detaillering bewaard gebleven en bevat onder meer betimmeringen, een schouw (woonkamer) en natuurstenen vloeren.
Waardering
Villa De Maerle met bijbehorend interieur is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische waarde als een karakteristiek op inheemse bouwtradities geïnspireerd voorbeeld van sobere landhuisarchitectuur en wegens de oorspronkelijke relatie met de door Frederik van Eeden gestichte idealistische kolonie Walden. Tevens is de villa van belang binnen het oeuvre van W.C. Bauer, medestichter van de kolonie.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Large set-back VILLA in wooded area on the east side of the Nieuwe 's-Gravelandseweg. The villa, situated in a park-like garden, is more or less at right angles to the road and is reached by a drive that winds towards and along the front facade. The house is not visible from the street side. Only when one follows a stretch of the drive does one gain a perspective view of the house, through the angled approach.
The villa, named De Maerle, was designed in 1899 by Willem Cornelis Bauer in a manner inspired by rural building traditions. The client was Mrs. E.M. van Hoogstraten-van Hoytema. The villa was built on a plot of land opposite the Walden colony founded by Frederik van Eeden.
In 1928 a rectangular conservatory against the middle section (with gable) of the main house was replaced by a segmental arched bay window with four-part window on the rear facade (garden or south side). Otherwise the main house was scarcely altered.
Description
The soberly executed villa is erected on a rectangular floor plan, with a small brick extension on the west side and in line with this extension a long wooden (horizontal rabat members) shed. The brick main house consists partly of one storey and for the other part one storey with central risalits on the front and rear facades of two storeys under crossing gabled roofs. These two sections cross each other within the rectangular floor plan and each have two gables. The walls are constructed in red brick, in some wall surfaces white rendered. The brick is laid in English bond and rests on a chalk mortar course. The walls have the original red pointing. The brick extension with wooden shed consists of one storey under a gabled roof. All roof surfaces of the building sections are covered with the same orange-red Dutch tiles. The main house has a wooden gutter, the extension has a modern semi-circular gutter. The front facade (north facade) of the main house has the gable (with approximately two storeys) in the centre. On the ground floor of this facade section is a T-shaped window with glazing bars and panel shutters; above it on the first floor a two-light window with glazing bars, to the left of this a small rectangular four-pane window, to the right slightly higher a small rectangular window and above this a facade stone with the date 1899. In the gable a small four-pane window. To the left of the gable a recessed white-rendered facade section with on the ground floor a double multi-pane door with blinds on both sides. To the right of the gable the facade continues on the ground floor. Here is the front door with slightly arched nine-pane window. To the left of the door, at the transition with the gable, a rectangular three-pane window with vertical glazing bars. Slightly to the left above the door a facade stone with the name of the house and the image of a blackbird. To the right of the door a semi-octagonal projecting tower, which contains a spiral staircase, under a flat roof. The extension continues above the gutter. In the wall surfaces are some rectangular windows, on the ground floor provided with anti-theft bars. The low extension has on the left a small square window set high with anti-theft bars and on the right a two-light window with glazing bars and on both sides a panel shutter. The wooden shed has virtually in the centre a small extension with door, to the left of this extension a nine-pane window and a door and to the right a four-pane window.
The rear facade (garden or south facade) of the main house has the gable of two storeys in the centre. The ground floor of this facade section contains the aforementioned segmental arched bay window. The first floor has a large pointed-arch shaped facade opening with loggia. The solid balustrade is made of horizontal wood. The wall surface behind it is white rendered and has a double door with glazing bars and blinds on both sides. In the apex is a six-pane window with a blind on one side. The side sections of the loggia each have a rectangular unbarred window. On both sides of this middle section the facade recesses slightly and is white rendered. Both facade sections are provided with a double door with glazing bars and blinds on both sides. The stone extension (left) has a six-pane window with panel shutter. The wooden shed has from left to right a two-light window with glazing bars and panel shutters, a door with a fixed barred window in the upper part, a two-light window with glazing bars and panel shutters on both sides and a "hidden" door.
The left side facade (east facade) of the villa is a gable with on the ground floor a sash window set to the right of centre with horizontal glazing bars and panel shutters. In the apex of the facade a projecting wooden bay (oriel) with overhanging lean-to roof, red Dutch tiles and supported by 4 projecting beams. The oriel has in the centre a sash window with on each side a narrow window with horizontal glazing bars. The side sections of the oriel have the same narrow windows with horizontal glazing bars as on the front. On both sides of the oriel a six-pane window and above it a small window.
The right side facade (west facade) of the villa has a gable. On the left on the ground floor the junction with the extension and on the right a shallow extension with rectangular window provided with a panel shutter. In the centre a high chimney rises in front of the facade. To the left of this chimney in the gable a six-pane window (3x2) and to the right a two-light window with horizontal glazing bars. The gable of the wooden shed has wind braces with an accolade motif and below the apex 2 small diamond-shaped windows. The frames, the blinds, the edges of the panel shutters and the rabat members are painted green. The windows, the doors of the main house, the wind braces and the fields of the panel shutters are white. White lines are drawn between the rabat members.
The INTERIOR has been preserved virtually entirely in its original structure and detailing and contains among other things wall panelling, a chimney piece (living room) and natural stone floors.
Appreciation
Villa De Maerle with its associated interior is of general importance on account of its cultural and architectural-historical value as a characteristic example of sober country-house architecture inspired by indigenous building traditions and on account of its original relationship with the Walden colony founded by Frederik van Eeden as an idealistic experiment. The villa is also important within the oeuvre of W.C. Bauer, co-founder of the colony.
Nearby in the register
- Woonhuis, Nieuwe 's-Gravelandseweg 88Woonhuisunder 1 mi
- De LelieWoonhuisunder 1 mi
- Speelgebouw, Nieuwe 's-Gravelandseweg 90Sport en recreatieunder 1 mi
- Woonhuis, Franse Kampweg 22Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.