Rijksmonumentenregister · Netherlands
Wachtgebouw, Vestingwerken 1 T 1 Naarden (Gooise meren 27)
Naarden, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Militair wachtgebouw
- Function
- Wachtgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Vestingwerken 1 T 1 Naarden (Gooise meren 27)
- Place
- Naarden
- Municipality
- Gooise meren
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.30265, 5.16418
- Part of complex
- 531378
- Monument number
- 531381
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 7. Bomvrij wachthuis.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
BOMVRIJ WACHTHUIS, gebouw T, als gebouwd en aardgedekt onderdeel van Fort Ronduit. Het Fort Ronduit ligt in het noordelijke deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, tussen de Vesting Naarden en de voormalige Zuiderzee, nu IJsselmeer. Het fort is door middel van een verdedigingswal aan de zuidzijde fysiek verbonden met de Vesting Naarden. Fort Ronduit diende ter verdediging van de buitendijkse gronden aan de noordzijde van de vesting, de zeedijk en de Naarder Trekvaart. Naarden was van zeer groot militair-strategisch belang als verdediging van de directe toegang tot Amsterdam. Het fort moest voorkomen dat de Vesting Naarden aan de noordzijde werd gepasseerd. Het wachthuis was bedoeld als eerste versterking en bewaking van het fort. Het gebouw kent twee gemetselde gevels aan de west- en noordzijde en het is aangeaard aan de twee andere zijden. Hierdoor was er vrij zicht op de west- en noordzijde van het fort en de toegangsbrug. Het wachthuis dateert uit circa 1874. Het wachthuis op Fort Ronduit kon in oorlogstijd maximaal acht mensen huisvesten. Het gold naar de toenmalige maatstaven als bomvrij. Door uitvinding van de brisantgranaat, in 1885, was van een bomvrije situatie geen sprake meer en konden gebouwen van dit type als verouderd worden beschouwd.
Omschrijving
BOMVRIJ WACHTHUIS, gebouw T, uit circa 1874 met twee, onder haakse hoek staande, gemetselde gevels aan de west- en noordzijde en aangeaard aan de twee andere zijden. In de westgevel geven twee raampjes zicht op de kraanbrug en de gracht. In de noordgevel bevindt zich een opgeklampte deur met aan weerszijden eveneens een raampje. Erboven is een grote ontlastingsboog aangebracht en aan de linkerzijde een zware vleugelmuur. In het interieur bestaat het wachthuis uit een enkele ruimte van circa 6.00 x 4.00 meter, overwelfd met een tongewelf.
Waardering
Het onderdeel BOMVRIJ WACHTHUIS, gebouw T, is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).
Het onderdeel is een voorbeeld een bomvrij bouwwerk uit circa 1874.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel uit circa 1874 is representatief als voorbeeld van een wachthuis van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en het is relatief zeldzaam vanwege de fysieke uitvoering met twee haaks op elkaar staande gevels en twee aardgedekte zijden.
* Het onderdeel is gaaf bewaard omdat het wachthuis niet of nauwelijks is gewijzigd ten opzichte van de situatie in de bouwtijd.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 7. Bomb-proof guardhouse.
NEW HOLLANDIC WATERLINE
Introduction
BOMB-PROOF GUARDHOUSE, building T, as built and earthed component of Fort Ronduit. Fort Ronduit is located in the northern part of the New Hollandic Waterline, between the Fortress Naarden and the former Zuiderzee, now IJsselmeer. The fort is physically connected to the Fortress Naarden by means of a defensive embankment on the south side. Fort Ronduit served to defend the out-of-dike lands on the north side of the fortress, the sea dike and the Naarder Trekvaart. Naarden was of very great military-strategic importance as a defence of the direct access to Amsterdam. The fort was to prevent the Fortress Naarden from being bypassed on the north side. The guardhouse was intended as the first fortification and surveillance of the fort. The building has two masoned facades on the west and north sides and is earthed on the two other sides. This provided clear sight of the west and north sides of the fort and the access bridge. The guardhouse dates from circa 1874. The guardhouse at Fort Ronduit could house a maximum of eight people in wartime. It was considered bomb-proof by the standards of the time. With the invention of the high-explosive shell in 1885, there was no longer any bomb-proof situation and buildings of this type could be considered outdated.
Description
BOMB-PROOF GUARDHOUSE, building T, from circa 1874 with two, standing at right angles to each other, masoned facades on the west and north sides and earthed on the two other sides. In the west facade, two small windows provide a view of the crane bridge and the moat. In the north facade is a clamped door with on either side likewise a small window. Above it a large relieving arch has been placed and on the left side a heavy wing wall. In the interior the guardhouse consists of a single room of approximately 6.00 x 4.00 metres, vaulted with a barrel vault.
Valuation
The component BOMB-PROOF GUARDHOUSE, building T, is of general importance because of:
* Cultural-historical values as part of the New Hollandic Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus is realised and subsequently by others during approximately 125 years has been strengthened and improved.
* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic construction, which is based on: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the arms race with increasing offensive means (19th century).
The component is an example of a bomb-proof structure from circa 1874.
* Ensemble value and situational values as part of the New Hollandic Waterline. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component from circa 1874 is representative as an example of a guardhouse of the New Hollandic Waterline and it is relatively rare because of the physical execution with two facades at right angles to each other and two earthed sides.
* The component is well preserved because the guardhouse has not or has hardly been altered compared to the situation at the time of construction.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Vestingwerken bij 1 T 1 Naarden (Gooise meren 27)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Kazerne, Vestingwerken 1 S 1 Naarden (Gooise meren 27)Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Aardwerk, Fort RonduitOmwallingunder 1 mi
- Remise (B), Vestingwerken 1 U 1 Naarden (Gooise meren 27)Bomvrij militair objectunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.