Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fort, vesting en -onderdelen, Fort Uitermeer Weesp (Amsterdam 27)
Weesp, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Fort, vesting en -onderdelen
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Fort Uitermeer Weesp (Amsterdam 27)
- Place
- Weesp
- Municipality
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.29271, 5.08247
- Part of complex
- 531341
- Monument number
- 531343
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 4. Restant bomvrije kanonremise.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
RESTANT van een BOMVRIJE KANONREMISE als gebouwd onderdeel van het Fort Uitermeer. Fort Uitermeer kent verschillende bouwperiodes van de de zeventiende tot en met de twintigste eeuw, waaruit enkele bouwwerken resteren. De bomvrije remise kwam in 1885 tot stand, toen het fort met een aantal bomvrije gebouwen werd versterkt. De remise diende voor het stallen van geschut en de legering van een klein aantal manschappen. In oorsprong was de remise aangeaard en gold naar de toenmalige maatstaven als bomvrij. Verzwaring van metselwerk, toepassing van schokabsorberende metselsystemen (onder meer door middel van bogen), flauwe hellingshoeken en gebogen of juist puntige vormen, gebruik van beton - en later van gewapend beton - in steeds zwaardere uitvoering, was een van de manieren om de vestingwerken bestand te houden tegen toenemende aanvalskracht. Bovendien was het aanbrengen van aarddekkingen een goed middel gebleken om de energie te absorberen of te dempen. Dit is de reden waarom vele gemetselde of betonnen werken van een aardlaag of een frontbescherming van zand of aarde zijn voorzien. Afhankelijk van de periode van ontstaan - en daarmee van de te verwachten inslagkracht van projectielen - werd van 'bomvrije gebouwen' gesproken, wanneer ze werden geacht bestand te zijn tegen een van tevoren gedefinieerd aantal inslagen van zwaar kaliber. Door de uitvinding van de brisantgranaat in 1885 was hier van een bomvrije situatie direct al geen sprake meer en konden gebouwen van dit type reeds als verouderd worden beschouwd.
Rond 1954-1955, toen Fort Uitermeer door het ministerie van Defensie in gebruik werd genomen ten behoeve van munitieopslag, is het gehele terrein geëgaliseerd en ontdaan van alle aardwerken, inclusief die bovenop de gebouwen. Bij de restauratie en consolidatie van Fort Uitermeer, in de jaren 2003-2006, is de kanonremise geconsolideerd en zijn onder meer nieuwe deuren (naar oorspronkelijk model) aangebracht. Een uitbouw aan de achterzijde, waarin zich de privaten bevonden, is verwijderd. De aarddekking is gedeeltelijk teruggebracht. De remise is nu een slaap- en overwinteringsplaats voor vleermuizen.
Omschrijving
Geconsolideerd RESTANT van een BOMVRIJE KANONREMISE uit 1885, zuidoostelijk op het forteiland gelegen. Het is een nagenoeg rechthoekig bakstenen gebouw van één bouwlaag, deels voorzien van een kelder, oorspronkelijk dienende als waterreservoir. Het gebouw was oorspronkelijk aangeaard aan de frontzijde. De keelzijde was ongedekt en is van links naar rechts voorzien van drie enkelvoudige deuren en twee dubbele opgeklampte deuren, allemaal voorzien van driedubbele ontlastingsbogen. De enkelvoudige deuren werden in oorsprong door vensters met luiken geflankeerd, maar deze zijn dicht gemetseld. Achter de dubbele deuren stonden de kanonnen en het overig geschut gestald, achter de overige waren ruimten voor manschappen. In het interieur bevinden zich diverse, van segmentboogvormige gewelven voorziene ruimtes met dikke baksteenmuren (bomvrij). Het gebouw is bij de recente consolidatie deels aangeaard en deels van een betonnen dak voorzien.
Waardering
Het RESTANT van de BOMVRIJE KANONREMISE is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is aangelegd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (negentiende eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen ( negentiende eeuw).
Het betreft het hier een onderdeel uit de periode 1871-1886 dat een voorbeeld is van een bomvrij bouwwerk uit 1885.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel is een voorbeeld van een gebouw uit de bouwperiode 1871-1886 toen aan veel forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zogenoemde bomvrije gebouwen werden toegevoegd met toepassing van vergelijkbare bouwmaterialen, indeling en detaillering. Het gebouw resteert als enig onderdeel van de bouwactiviteiten die in 1885 op Fort Uitermeer plaatsvonden.
* Het onderdeel is matig gaaf bewaard omdat het na opzettelijke ontmanteling als (geconsolideerd) restant herkenbaar bleef als kanonremise en manschappenverblijf.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 4. Remains of a bomb-proof gun shed.
NEW HOLLAND WATER LINE
Introduction
REMAINS of a BOMB-PROOF GUN SHED as a built component of Fort Uitermeer. Fort Uitermeer has various building periods from the seventeenth through the twentieth century, from which several structures remain. The bomb-proof shed was constructed in 1885, when the fort was strengthened with a number of bomb-proof buildings. The shed served for the stalling of artillery and the lodging of a small number of troops. Originally the shed was earthed over and was considered bomb-proof according to the standards of the time. Thickening of masonry, application of shock-absorbing masonry systems (among other means through arches), shallow slope angles and curved or pointed forms, use of concrete - and later reinforced concrete - in increasingly heavy construction, was one of the ways to keep the fortifications resistant to increasing attacking force. Moreover, the application of earth coverings proved to be a good means to absorb or dampen energy. This is the reason why many masonry or concrete works were provided with an earth layer or front protection of sand or earth. Depending on the period of construction - and thereby the expected impact force of projectiles - the term 'bomb-proof buildings' was used when they were deemed to be resistant to a predefined number of impacts from heavy calibre. With the invention of the high-explosive shell in 1885, a bomb-proof situation was no longer the case from the start and buildings of this type could already be considered obsolete.
Around 1954-1955, when Fort Uitermeer was taken into use by the Ministry of Defence for the purpose of ammunition storage, the entire terrain was levelled and stripped of all earthworks, including those on top of the buildings. During the restoration and consolidation of Fort Uitermeer, in the years 2003-2006, the gun shed was consolidated and among other things new doors (to original model) were installed. An extension at the rear, in which the latrines were located, was removed. The earth covering was partially restored. The shed is now a sleeping and wintering place for bats.
Description
Consolidated REMAINS of a BOMB-PROOF GUN SHED from 1885, located in the southeast on the fort island. It is an almost rectangular brick building of one storey, partly provided with a basement, originally serving as a water reservoir. The building was originally earthed over on the front side. The gorge side was uncovered and is provided from left to right with three single doors and two double clamped doors, all provided with triple relieving arches. The single doors were originally flanked by windows with shutters, but these have been bricked up. Behind the double doors the cannons and other artillery were stalled, behind the others were spaces for troops. In the interior there are various spaces provided with segmental arched vaults with thick brick walls (bomb-proof). The building was partly earthed over and partly provided with a concrete roof during the recent consolidation.
Valuation
The REMAINS of the BOMB-PROOF GUN SHED is of general interest because of:
* Cultural-historical values as part of the New Holland Water Line as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and thereafter by others for approximately 125 years strengthened and improved.
* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building practices, which is based on: a. the system of inundation and access defence (nineteenth century), b. the race with increasingly strengthened offensive means (nineteenth century).
This concerns a component from the period 1871-1886 that is an example of a bomb-proof building from 1885.
* Ensemble value and situational values as part of the New Holland Water Line. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component is an example of a building from the construction period 1871-1886 when so-called bomb-proof buildings were added to many forts of the New Holland Water Line with the application of comparable building materials, layout and detailing. The building remains as the only component of the building activities that took place on Fort Uitermeer in 1885.
* The component is moderately well preserved because after deliberate dismantling it remained recognisable as a consolidated remnant of a gun shed and troop quarters.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Fort Uitermeer Weesp (Amsterdam 27)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Fort Uitermeer Weesp (Amsterdam 27)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Fort Uitermeer Weesp (Amsterdam 27)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Fort Uitermeer Weesp (Amsterdam 27)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.