Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kazemat (B10), Betonnen werken Muiderberg Muiderberg (Gooise meren 27)
Muiderberg, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kazemat
- Function
- Kazemat (B10)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1939 - 1940
- Address
- Betonnen werken Muiderberg Muiderberg (Gooise meren 27)
- Place
- Muiderberg
- Municipality
- Gooise meren
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.32105, 5.11261
- Part of complex
- 531315
- Monument number
- 531317
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Sleeswijk's kaart van Gooi- en Eemland : voor wandelaars, wielrijders en automobilisten : naar officieele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 1. V.I.S.-Kazemat.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
De V.I.S.-KAZEMAT is in beperkte, seriematige vorm als een gewapend betonnen verdedigingwerk toegevoegd aan het bestaande defensiestelsel. Tussen 1928 en 1935 verscheen in een aantal delen het Voorschrift Inrichten Stellingen no. 77 (V.I.S.). Deze boekwerken zijn ontstaan uit de wens tot standaardisering van de bouw van gewapend betonnen groepsschuilplaatsen en gevechtsopstellingen, waar het tot dan toe aan ontbrak. De voorschriften waren bedoeld voor de bouw van stellingen in oorlogsomstandigheden door de troepen zelf. Voor vredestijd zou de genie andere ontwerpen maken. Omdat de V.I.S. was bedoeld voor onervaren dienstplichtige militairen, waren de ontwerpen van de kazematten zo eenvoudig mogelijk, met rechthoekige vormen. Er werden verschillende bouwmogelijkheden per kazemattype gegeven, die aangepast konden worden aan de (oorlogs- en terrein)omstandigheden waaronder gebouwd moest worden. Ook het weerstandsvermogen kon per bouwwerk verschillen (nl. W 12-15, W 15-21 of W 21-28). Het eerste boekwerk van de V.I.S. was deel VII, Bouw van zware gewapend betonnen schuilplaatsen. Het gold vanaf de datum van verschijnen als norm voor de gehele Nederlandse krijgsmacht. In tegenstelling tot hetgeen de titel gesuggereert, handelt deel VII voornamelijk over gevechtsopstellingen. Slechts twee van de tien voorbeeldontwerpen betreffen schuilplaatsen. De voorschriften uit de V.I.S. waren sterk theoretisch van aard of gebaseerd op kennis en ervaringen uit de buurlanden en de Eerste Wereldoorlog. Er waren vanuit militaire kring dan ook verschillende kritische geluiden te horen, zowel over de gezondheidsrisico's van de manschappen, als in tactisch-technisch opzicht. Pas nadat een aantal V.I.S.-kazematten (in vredestijd) was gebouwd, kwam er een oefenkazemat tot stand, bedoeld voor de opleiding van bedienend personeel. Dit leidde tot enkele aanpassingen van de reeds gebouwde werken. In de Vesting Holland zijn in totaal ca. 40 V.I.S.-kazematten gebouwd, waarvan 34 stuks aan nieuwe of verbeterde accessen in het Oostfront Vesting Holland.
Omschrijving
De V.I.S.-KAZEMAT Hakkelaarsbrug-Noord is één van de in totaal zes V.I.S.-kazematten die in 1931 werden gebouwd bij de aanleg van de rijksweg Amersfoort-Amsterdam (de huidige A1). Drie van deze kazematten lagen bij de Hakkelaarsbrug en drie ten zuidoosten van Muiden. De V.I.S.-mitrailleurkazemat Hakkelaarsbrug-Noord ligt iets ten zuidoosten van de Googweg, ten noorden van de rijksweg Amersfoort-Amsterdam (A1), ongeveer 400 meter van de Googweg, nabij de Johannes Bosboomlaan in Muiderberg. De kazemat ontleent zijn naam aan de nabij gelegen Hakkelaarsbrug over de Naarder Trekvaart. De kazemat diende om flankerend vuur te gevel en maakte - samen met de identieke kazemat Hakkelaarsbrug-Zuid (gelegen in het complex Betonnen Werken Muiden-Muiderberg) en de inmiddels gesloopte kanonkazemat Hakkelaarsbrug-Midden - deel uit van de verdedigingswerken voor de in 1931 aangelegde rijksweg, die een nieuw acces vormde in de inundatievelden.
De in gewapend beton uitgevoerde kazemat gaat grotendeels verborgen onder een aarden laag. Het werk is gebouwd volgens het Voorschrift Inrichten Stellingen V.I.S. type V. De kazemat is één bouwlaag hoog en rechthoekig van vorm, met een plat dak. Aan de zijde van het schietgat voor de mitrailleur hebben de wanden een dikte van 2.30 m, aan de bovenzijde is er een dekking van 1.50 meter beton, plus een laag aarde. De trechtervormige binnenwand van dit schietgat is versterkt met een vertanding van spoorstaven. De ingang bevindt zich links in de overliggende gevel. Hierop staat een haakse gang, waaraan twee ruimtes grenzen. De eerste ruimte was een wachtruimte voor de manschappen en had een periscoop, de tweede was de gevechtsruimte voor de mitrailleur. Beide ruimtes hebben een schietgat voor een geweer in de richting van de gang.
Waardering
De V.I.S.-KAZEMAT is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is aangelegd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Krijgshistorische waarden als onderdeel van een aaneengesloten militaire verdedigingslinie tussen de voormalige Zuiderzee en de Biesbosch. Deze bestond hoofdzakelijk uit een samenhangend systeem van inundatievelden en bijbehorende inundatiemiddelen en van schootsvelden. Dit systeem werd aangevuld met diverse, uit verschillende perioden daterende typen gebouwde of aangelegde (verdedigings)werken die dienden tot of bijdroegen aan afsluiting van niet te inunderen terreinen of andere accessen.
* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (20ste eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (20ste eeuw) c. het systeem van 'levende' veldversterking in de diepte (20ste eeuw)
Het onderdeel dateert uit 1931 en is een voorbeeld van een kazemat gebouwd naar het Voorschrift Inrichten Stellingen. Deze voorschriften verschenen tussen 1928 en 1935 met als doel een standaardisering van stellingen en bedoeld voor de bouw daarvan in oorlogstijd door de troepen zelf.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel is vrij zeldzaam omdat er slechts 40 V.I.S.-kazematten in Nederland zijn gebouwd - die intussen niet alle meer bestaan - en vanwege de unieke relatie met de kazemat Hakkelaarsbrug-Zuid. Beide kazematten moesten flankerend vuur verzorgen voor de kanonkazemat Hakkelaarsbrug-Midden, die inmiddels is gesloopt.
* Het onderdeel is redelijk gaaf bewaard en laat zich in het veld nog goed herkennen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 1. V.I.S.-Casemate.
NEW HOLLANDSE WATERLINIE
Introduction
The V.I.S.-CASEMATE was added in limited, serial form as an armed concrete defensive work to the existing defence system. Between 1928 and 1935, the Regulation for the Arrangement of Fortifications no. 77 (V.I.S.) appeared in a number of parts. These works arose from the desire to standardise the construction of armed concrete group shelters and combat positions, which had been lacking until then. The regulations were intended for the construction of fortifications in wartime conditions by the troops themselves. In peacetime, the engineers would make other designs. Because the V.I.S. was intended for inexperienced conscript soldiers, the designs of the casemates were as simple as possible, with rectangular forms. Various construction possibilities were provided for each casemate type, which could be adapted to the (wartime and terrain) conditions under which construction had to take place. The resistance capacity could also vary per building (namely W 12-15, W 15-21 or W 21-28). The first part of the V.I.S. was Part VII, Construction of heavy armed concrete shelters. It applied from the date of publication as the standard for the entire Dutch armed forces. Contrary to what the title suggests, Part VII is mainly concerned with combat positions. Only two of the ten example designs relate to shelters. The regulations from the V.I.S. were highly theoretical in nature or based on knowledge and experiences from neighbouring countries and the First World War. There were therefore various critical voices from military circles, both regarding the health risks to personnel, and in tactical-technical respects. Only after a number of V.I.S.-casemates had been constructed (in peacetime) was an exercise casemate established, intended for the training of operating personnel. This led to some modifications of the already constructed works. In the Vesting Holland, approximately 40 V.I.S.-casemates were constructed in total, of which 34 pieces at new or improved accesses in the East Front Vesting Holland.
Description
The V.I.S.-CASEMATE Hakkelaarsbrug-Noord is one of a total of six V.I.S.-casemates that were built in 1931 during the construction of the national highway Amersfoort-Amsterdam (the present-day A1). Three of these casemates were at the Hakkelaarsbrug and three to the south-east of Muiden. The V.I.S. machine-gun casemate Hakkelaarsbrug-Noord is situated slightly to the south-east of the Googweg, to the north of the national highway Amersfoort-Amsterdam (A1), approximately 400 metres from the Googweg, near the Johannes Bosboomlaan in Muiderberg. The casemate takes its name from the nearby Hakkelaarsbrug over the Naarder Trekvaart. The casemate was intended to provide flanking fire and formed part - together with the identical casemate Hakkelaarsbrug-Zuid (located in the complex Concrete Works Muiden-Muiderberg) and the now demolished gun casemate Hakkelaarsbrug-Midden - of the defensive works for the national highway constructed in 1931, which formed a new access in the inundation fields.
The casemate, executed in armed concrete, is largely hidden under a layer of earth. The work was built according to the Regulation for the Arrangement of Fortifications V.I.S. type V. The casemate is one storey high and rectangular in form, with a flat roof. On the side of the loophole for the machine gun, the walls have a thickness of 2.30 m, on the upper side there is a covering of 1.50 metres of concrete, plus a layer of earth. The funnel-shaped inner wall of this loophole is reinforced with a toothing of rail bars. The entrance is located on the left in the overlying facade. On this there is a right-angled passage, to which two rooms adjoin. The first room was a waiting room for the personnel and had a periscope, the second was the combat room for the machine gun. Both rooms have a loophole for a rifle in the direction of the passage.
Valuation
The V.I.S.-CASEMATE is of general importance because of:
* Cultural-historical values as part of the New Hollandse Waterlinie as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially laid out from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others over approximately 125 years.
* Military-historical values as part of a continuous military defence line between the former Zuiderzee and the Biesbosch. This consisted mainly of a coherent system of inundation fields and associated inundation equipment and firing fields. This system was supplemented with various types of constructed or arranged (defensive) works dating from different periods, which served to or contributed to the closure of non-inundatable terrain or other accesses.
* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building craft, which is based on: a. the system of inundation and access defence (20th century), b. the race with increasingly strengthening offensive means (20th century) c. the system of 'living' field fortification in depth (20th century)
The component dates from 1931 and is an example of a casemate built according to the Regulation for the Arrangement of Fortifications. These regulations appeared between 1928 and 1935 with the aim of standardising fortifications and intended for their construction in wartime by the troops themselves.
* Ensemble value and situational values as part of the New Hollandse Waterlinie. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component is fairly rare because only 40 V.I.S.-casemates were constructed in the Netherlands - not all of which still exist - and because of the unique relationship with the casemate Hakkelaarsbrug-Zuid. Both casemates were to provide flanking fire for the gun casemate Hakkelaarsbrug-Midden, which has since been demolished.
* The component is reasonably well preserved and can still be easily recognised in the field.
Nearby in the register
- Schuilplaats, Betonnen werken Muiderberg Muiderberg (Gooise meren 27)Bomvrij militair objectunder 1 mi
- Boerderij, Googweg 10Boerderijunder 1 mi
- Begraafplaats en -onderdelen, Googweg 6Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaatsaula, Googweg 6Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.