Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Amsterdamsestraatweg bij 1
Baarn, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1680 - 1884
- Address
- Amsterdamsestraatweg bij 1, 3744 AA Baarn
- Place
- Baarn
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.19340, 5.27926
- Part of complex
- 531285
- Monument number
- 531294
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1650 map "Comitatus Hollandiae tabula / pluribus locis recens emendata a Nicolao I. Visschero" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Onderdeel 9. Watertoren.
WATERTOREN behorende tot de historische buitenplaats Soestdijk. In het park staat een bakstenen, cilindrische watertoren met een doorsnede van 8,20 meter en een hoogte van omstreeks 9 meter gebouwd in 1680 naar ontwerp van de 'fontainier' Willem Meesters. De toren is de oudste in Nederland en werd gebouwd om de fonteinen in de tuin van water en druk te voorzien. Oorspronkelijk gebouwd als waterreservoir, waar door een windmolen het water uit een put in een hoog open dakreservoir werd opgepompt. Rond 1884 is de toren verbouwd door hofarchitect L.H. Eberson in opdracht van koning Willem III. Hierbij werd de ronde toren met een tentdak overkapt (thans weer een plat dak). De op ronde grondslag opgetrokken watertoren heeft drie verdiepingen staande op een natuurstenen plint en heeft een twaalfzijdige uitkraging gemarkeerd door een natuurstenen rondboogfries. Aan de zuidwestzijde staat de driezijdig beëindigde uitbouw van één bouwlaag onder een met leien gedekt schilddak, waarin de huidige hoofdingang is opgenomen. In de ronde toren en de uitbouw zijn vensters van verschillend formaat (hele en halve kruisvensters) opgenomen. De toegang en de vensters hebben een natuurstenen omlijsting. Het INWENDIGE van de toren is nog gedeeltelijk intact, een groot deel van de constructie die de molen en het bassin ondersteunde is nog aanwezig. Ook de oorspronkelijke plaats van het bassin is zichtbaar in het muurwerk. Het mechanisme van de rosmolen en de ijskelder als zodanig zijn verdwenen. Echter in de constructie van het gebouw zijn sporen van de ophanging en dergelijke nog aanwezig. Mogelijk 17de-eeuwse houtconstructie op de verdieping.
Waardering
WATERTOREN van algemeen belang vanwege:
- de cultuurhistorische waarde als voor zover thans bekend oudste watertoren van Nederland;
- de architectuurhistorische waarde door zijn typologie en als belangrijk vroeg-industrieel waterwerk, tevens van belang in het oeuvre van Meesters en Eberson;
- de ensemble waarden door de functioneel-ruimtelijke samenhang tussen de verschillende onderdelen van de buitenplaats.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Component 9. Water Tower.
WATER TOWER belonging to the historical country estate Soestdijk. In the park stands a brick, cylindrical water tower with a diameter of 8.20 metres and a height of approximately 9 metres built in 1680 after a design by the 'fountainier' Willem Meesters. The tower is the oldest in the Netherlands and was built to supply the fountains in the garden with water and pressure. Originally built as a water reservoir, where by a windmill water from a well was pumped into a high open roof reservoir. Around 1884 the tower was rebuilt by court architect L.H. Eberson on behalf of King Willem III. In this process the round tower was covered with a tent roof (now again a flat roof). The water tower, erected on a round ground plan, has three storeys standing on a natural stone plinth and has a twelve-sided corbel marked by a natural stone semicircular-arch frieze. On the south-west side stands the three-sided terminated extension of one storey under a hipped roof covered with slate, in which the current main entrance is accommodated. In the round tower and the extension are windows of different sizes (whole and half cross windows) incorporated. The access and windows have a natural stone surround. THE INTERIOR of the tower is still partially intact, a large part of the construction that supported the mill and the basin is still present. The original location of the basin is also visible in the masonry. The mechanism of the horse mill and the ice cellar as such have disappeared. However, in the construction of the building traces of the suspension and similar elements are still present. Possibly 17th-century timber construction on the storey.
Valuation
WATER TOWER of general importance because of:
- the cultural-historical value as far as is presently known the oldest water tower in the Netherlands;
- the architectural-historical value through its typology and as an important early industrial waterwork, also of significance in the oeuvre of Meesters and Eberson;
- the ensemble values through the functional-spatial coherence between the different components of the country estate.
Nearby in the register
- Paleis, Amsterdamsestraatweg 1Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Amsterdamsestraatweg bij 1Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Amsterdamsestraatweg bij 1Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Orangerie, Amsterdamsestraatweg bij 1Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.