Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fort, vesting en -onderdelen, Vossegatsedijk 3
Bunnik, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Fort, vesting en -onderdelen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1918 - 1940
- Address
- Vossegatsedijk 3, 3981 HS Bunnik
- Place
- Bunnik
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.07270, 5.17904
- Part of complex
- 531112
- Monument number
- 531241
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1902 map "Chromo-topographische kaart voor het Garnizoen Utrecht / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 40.
Inleiding
SCHUILPLAATSEN TYPE 1915 in het glacis of de buitenwal van het Fort bij Rijnauwen, als onderdelen van de aanpassing van het fort aan veranderde krijgstechnieken. (Betonnen) (groeps)schuilplaatsen vormden een antwoord op de komst van zware projectielen en brisante granaten. Naar gelang de bescherming tegen vijandelijk vuur bestaat een classificatie in weerstands- of dekkingsklassen, gevormd door twee getallen, bv. W 12-15. Het eerste geeft aan dat de dekking voldoende is voor inslagen van projectielen tot dat kaliber (in cm); het tweede dat ook bescherming bestaat tegen één of ten hoogste enkele inslagen tot dit hogere kaliber. De vroegste typen schuilplaatsen boden slechts bescherming tegen granaatscherven en werden 'scherfvrij' genoemd. Vanaf het begin van de 20ste eeuw is er geëxperimenteerd met gedeconcentreerde, kleine (betonnen) schuilplaatsen. Hierbij is soms ad hoc gebruik gemaakt van bestaande, voor handen zijnde materialen als spoorrails, puin, houten balken en betonplaten, maar hiernaast zijn geprefabriceerde onderdelen gemonteerd of werd ter plaatse beton gestort. Zo zijn nog op verschillende plaatsen binnen de Nieuwe Hollandse Waterlinie diverse - al dan niet unieke - sporen van dergelijke experimenten in beton te vinden. Schuilplaatsen van het Type 1915 zijn op verschillende plaatsen toegepast.
Omschrijving
Scherfvrije SCHUILPLAATSEN TYPE 1915, zijn eenlaagse, naar een gestandaardiseerd ontwerp, in vrij dun gewapend beton uitgevoerde onderkomens, die geschikt zijn voor een bezetting van 16 man. Een 16-tal komt voor in het glacis van het Fort bij Rijnauwen. De schuilplaatsen deden dienst als onderkomens (afwachtingsdekking) voor een manschappengroep en waren geïntegreerd in loopgravenlinies. De afmetingen van de op een rechthoekige plattegrond gebouwde en vlak gedekte werken bedragen circa 10,90 x 1,40 x 1,80 meter. De schuilplaatsen waren bovenop en aan de frontzijde voorzien van een gronddekking; deze is ten dele nog aanwezig of weer aangebracht. Een tweetal rechthoekige toegangen, links en rechts in de keelzijde en een vijftal, hiertussen gelegen, horizontale spleetvensters kon door middel van stalen luiken worden afgesloten. Voor zover bekend ontbreken deze luiken alle.
Waardering
De SCHUILPLAATSEN TYPE 1915 op het Fort bij Rijnauwen zijn van algemeen belang vanwege:
Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar versterkt en verbeterd.
* Krijgshistorische waarden als onderdeel van een aaneengesloten militaire verdedigingslinie tussen de voormalige Zuiderzee en de Biesbosch. Deze bestond hoofdzakelijk uit een samenhangend systeem van inundatievelden en bijbehorende inundatiemiddelen en van schootsvelden. Dit systeem werd aangevuld met diverse, uit verschillende perioden daterende typen gebouwde of aangelegde (verdedigings)werken die dienden tot of bijdroegen aan afsluiting van niet te inunderen terreinen of andere accessen.
* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is - op het systeem van inundatie en accesverdediging (19de en 20ste eeuw) - en op de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de en 20ste eeuw).
Het betreft voorbeelden van scherfvrije, betonnen schuilplaatsen, gebouwd naar een gestandaardiseerd ontwerp.
* Ensemblewaarde en situationele waarden, als onderdelen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* De onderdelen zijn relatief zeldzaam als vroege voorbeelden van militaire onderkomens en ze zijn representatief (karakteristiek) omdat ze duidelijk herkenbaar als onderdelen van een gedeconcentreerde verdedigingslijn zijn toegevoegd aan het bestaande fortificatiestelsel.
* De onderdelen zijn redelijk gaaf bewaard omdat ze zich als gebouwde elementen nog goed laten herkennen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 40.
Introduction
SHELTERS TYPE 1915 in the glacis or the outer wall of the Fort bij Rijnauwen, as components of the adaptation of the fort to changed military engineering. (Concrete) (group) shelters formed an answer to the arrival of heavy projectiles and brisance grenades. According to the protection against enemy fire, there is a classification in resistance or covering classes, formed by two numbers, for example W 12-15. The first indicates that the covering is sufficient for impacts of projectiles up to that calibre (in cm); the second that protection also exists against one or at most a few impacts up to this higher calibre. The earliest types of shelters offered only protection against grenade splinters and were called 'splinter-proof'. From the beginning of the 20th century, experiments were carried out with deconcentrated, small (concrete) shelters. In this, sometimes ad hoc use was made of existing, available materials such as railway rails, rubble, wooden beams and concrete slabs, but alongside this prefabricated components were assembled or concrete was cast on site. Thus, various - whether or not unique - traces of such experiments in concrete can still be found in various places within the New Holland Water Line. Shelters of Type 1915 were applied in various locations.
Description
Splinter-proof SHELTERS TYPE 1915, are single-storey, built according to a standardised design, in relatively thin reinforced concrete shelters, suitable for an occupancy of 16 men. A total of 16 occur in the glacis of the Fort bij Rijnauwen. The shelters served as accommodation (standby cover) for a group of men and were integrated in trench lines. The dimensions of the works built on a rectangular ground plan and flat-roofed are approximately 10.90 x 1.40 x 1.80 metres. The shelters were provided on top and on the front side with an earth covering; this is partly still present or has been reinstated. Two rectangular entrances, left and right in the gorge side and five, lying between these, horizontal slot windows could be closed by means of steel shutters. As far as is known, these shutters are all absent.
Valuation
The SHELTERS TYPE 1915 on the Fort bij Rijnauwen are of general importance because of:
Cultural historical values as part of the New Holland Water Line, as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently by others over approximately 125 years strengthened and improved.
* Military historical values as part of a continuous military defence line between the former Zuiderzee and the Biesbosch. This consisted mainly of a coherent system of inundation fields and associated inundation means and of fields of fire. This system was supplemented with various types of built or constructed (defence) works dating from different periods that served to or contributed to the closure of areas not to be inundated or other accesses.
* Architectural historical values, in particular as an expression of military-strategic architecture, which was based - on the system of inundation and access defence (19th and 20th centuries) - and on the race with increasingly strengthened offensive means (19th and 20th centuries).
These concern examples of splinter-proof, concrete shelters, built according to a standardised design.
* Ensemble value and situational values, as components of the New Holland Water Line. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The components are relatively rare as early examples of military shelters and they are representative (characteristic) because they are clearly recognisable as components of a deconcentrated defence line added to the existing fortification system.
* The components are reasonably well preserved because they can still be easily recognised as built elements.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Vossegatsedijk 3Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Kazemat, Vossegatsedijk 3Kazematunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Vossegatsedijk 3Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Vossegatsedijk 3Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.