Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bijgebouwen, Deelen:Groot-Heidekamp Arnhem
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1940 - 1941
- Address
- Deelen:Groot-Heidekamp Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.03280, 5.90410
- Part of complex
- 529576
- Monument number
- 531176
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Bl. 19 Arnhem, 1918" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Gebouw 56 ligt vrijstaand in een bebost plantsoen, op enige afstand ten noordoosten van nummer 37 en ten zuidoosten van de bluswaterviijver, aan de noordzijde van een naar het noordoosten gerichte, iets gebogen weg op Groot-Heidekamp. De daknok is globaal van zuidwest naar noordoost gericht en loopt evenwijdig aan de weg. Gebouw 56 is een in 1940-1941 als 'Sonderbau' tot stand gekomen badhuis annex ketelhuis, een hoedanigheid waarin het een pioniersrol vervulde in wijkverwarmingtechniek in Nederland, samen met de ketelhuizen nummer 24 en 75. Het is op macroniveau onderdeel van een grote militaire vliegveldstructuur uit de jaren 1940-1945, op mesoniveau van een ijl complex van deels in lineair en deels in uitwaaierend brinkdorpachtig verband geplaatste gebouwen, en hierbinnen op microniveau van een reeks in een los lineair verband gepositioneerde panden. Het gebouw functioneert thans nog als ketelhuis voor verwarming in het complex.
Omschrijving
Deels vanuit souterrainniveau uitgevoerd eenlaags bakstenen KETELHUIS ANNEX BADHUIS op L-vormige plattegrond, onder een aan weerszijden afgewolfd en onderin iets uitgezwenkt, met rode verbeterde Hollandse pannen gedekt zadeldak. Aan de noordwestelijke langsgevel links een lagere uitbouw onder aangekapt schilddak. Oostelijk uit het midden van de hoofdkap, dwars op de noklijn, een relatief omvangrijke, enkele meters hoge bakstenen schoorsteen die aan de oostzijde is voorzien van klimijzers. In de westelijke kopse gevel of voorgevel een centrale getoogde toegangsopening onder hanenkam, met stoep en dubbele naar buiten openslaande deuren. Tegen de noordoostelijke kopse gevel een vermoedelijk later toegevoegde, lage en met mastiekwerk afgesloten, vlak gedekte aanbouw met drie valraampjes onder rollaag op souterrainniveau, en rechts daarvan een zijdelingse trap met ijzeren balustrade en deels metalen treden naar een toegang op souterrainniveau. Boven de aanbouw twee dichtgemetselde vensteropeningen en op zolderverdiepingniveau een vensteropening onder rollaag en met vierruits raam. De zuidoostelijke langsgevel met zes dichtgemetselde vensters en in het midden een door een luchtrooster vervangen venster. Noordwestelijke langsgevel met dichtgemetselde vensters rechts en een gewijzigde toegangsopening met bovenlicht. Links de lage uitbouw onder schilddak, met in de kopse en de zuidwestelijke gevel elk drie en in de noordoostelijke gevel twee getoogde, hoog geplaatste vensters onder hanenkam, waarvan die in de zuidwestelijke gevel dichtgemetseld. In de noordoostelijke gevel rechts in aansluiting aan de vensters een getoogde toegangsopening onder hanenkam. Mastgoten en witgeschilderde windveren. In het interieur van het souterrain aan de oostzijde, het voormalige ketelhuis, onder meer gele vloertegels, bruin geschilderde lambrisering en daarboven wit gesausde muren; verder relicten van een hijsinstallatie en klimijzers naar een (later) beschoten zolder. De aanbouw onder schilddak is voorzien van een lichtblauw geschilderde lambrisering. In het voormalig badhuisgedeelte bevindt zich de thans operationele verwarmingsinstallatie, die geen intrinsieke monumentale waarde vertegenwoordigt.
Waardering
KETELHUIS ANNEX BADHUIS, van algemeen belang als zeldzaam onderdeel van een uit de Tweede Wereldoorlog stammend en door de Duitse bezetter als onderdeel van een groot militair vliegveld opgezet legerkamp, vanwege:
- architectuurhistorische waarde door de op locale vormen geïnspireerde traditionalistische bouwtrant en de voor de bouwtijd kenmerkende uitvoering en detaillering,
- krijgs- en cultuurhistorische waarde als ketelhuis van een in korte tijd met moderne voorzieningen gebouwd legeringskamp en de daarbinnen tot in detail doorgevoerde camouflage, en als ketelhuis van het eerste wijkverwarmingssysteem in Nederland
- complex- en ensemblewaarden door de situering in een kunstmatig opgezette brinkdorpstructuur ten behoeve van camouflage, door de samenhang van en met het totale militaire vliegveldconcept en de ruimtelijke hoofdlijnen en onderdelen van het kampement, en door de onderlinge verwantschap van de hierbij toegepaste vormen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Building 56 stands freely in a wooded green space, at some distance to the northeast of no. 37 and to the southeast of the firefighting water pond, on the northern side of a slightly curved road running to the northeast at Groot-Heidekamp. The roof ridge is oriented roughly from southwest to northeast and runs parallel to the road. Building 56 is a bathhouse annex boiler house created in 1940-1941 as a 'Sonderbau', a capacity in which it fulfilled a pioneering role in district heating technology in the Netherlands, together with the boiler houses no. 24 and 75. On a macro level it forms part of a large military airfield structure from the years 1940-1945, on a meso level of a sparse complex of buildings placed partly in a linear and partly in a radiating village green arrangement, and within this on a micro level of a series of buildings positioned in a loose linear arrangement. The building currently still functions as a boiler house for heating in the complex.
Description
Partly executed from basement level, single-storey brick BOILER HOUSE ANNEX BATHHOUSE on an L-shaped floor plan, under a barrel-vaulted roof at both ends and slightly arched at the bottom, covered with red improved Dutch tiles and a gabled roof. On the northwestern side facade on the left a lower extension under an attached hipped roof. Protruding easterly from the middle of the main roof, perpendicular to the ridge line, a relatively substantial brick chimney several metres high, which is provided on the east side with climbing irons. In the western gable end or front facade a central arched entrance opening under rooster comb moulding, with a stoop and double outward-opening doors. Against the northeastern gable a presumably later added, low and finished with mastic, flat-roofed extension with three sash windows under roll moulding at basement level, and to the right of it a side staircase with iron balustrade and partly metal treads leading to an entrance at basement level. Above the extension two blocked-in window openings and at attic level a window opening under roll moulding with a four-pane window. The southeastern side facade with six blocked-in windows and in the middle a window replaced by a ventilation grille. Northwestern side facade with blocked-in windows on the right and a modified entrance opening with a fanlight. On the left the low extension under hipped roof, with in the gable end and the southwestern facade three each and in the northeastern facade two arched, high-placed windows under rooster comb moulding, of which those in the southwestern facade are blocked in. In the northeastern facade on the right adjoining the windows an arched entrance opening under rooster comb moulding. Eaves gutters and white-painted wind vanes. In the interior of the basement on the east side, the former boiler house, including yellow floor tiles, brown-painted wainscoting and above it white-washed walls; further relics of a hoisting installation and climbing irons to a (later) rendered attic. The extension under hipped roof is fitted with light-blue painted wainscoting. In the former bathhouse section is found the now operational heating installation, which does not represent intrinsic monumental value.
Valuation
BOILER HOUSE ANNEX BATHHOUSE, of general importance as a rare component of a military camp dating from the Second World War and established by the German occupier as part of a large military airfield, because of:
- architectural-historical value through the traditionalist building style inspired by local forms and the execution and detailing characteristic of the building period,
- military and cultural-historical value as a boiler house of a military camp built in a short time with modern facilities and the camouflage implemented in detail within it, and as a boiler house of the first district heating system in the Netherlands
- complex and ensemble values through its location in an artificially established village green structure for camouflage purposes, through the coherence of and with the overall military airfield concept and the spatial main lines and components of the camp, and through the mutual relationship of the forms applied herein.
Nearby in the register
- Legeringsgebouw, Deelen:Groot-Heidekamp ArnhemMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Legeringsgebouw, Deelen:Groot-Heidekamp ArnhemMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Bijgebouwen, Deelen:Groot-Heidekamp ArnhemBijgebouwenunder 1 mi
- Bijgebouwen, Deelen:Groot-Heidekamp ArnhemBijgebouwenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.