Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fort, vesting en -onderdelen, Budapestlaan 17
Utrecht, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Fort, vesting en -onderdelen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1877 - 1879
- Address
- Budapestlaan 17, 3584 CD Utrecht
- Place
- Utrecht
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.08806, 5.17040
- Part of complex
- 531094
- Monument number
- 531096
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamNationaal Archief, the NetherlandsUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van de Provincie Zuid Holland (1846" (Nationaal Archief, the Netherlands).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 39.
Inleiding
BOMVRIJE KAZERNE A MET POTERNE als uit twee componenten bestaand gebouwd onderdeel van het Werk aan de Hoofddijk. De BOMVRIJE KAZERNE A is van een type bomvrije bouwwerken dat aan drie zijden en bovenop is voorzien van een aarden dekking en dat alleen een gevel aan de keelzijde bezit. Een kazerne is een verblijfsgebouw voor soldaten en hun uitrusting. Het waren de Fransen die eind achttiende, begin negentiende eeuw het stelsel invoerden soldaten in kazernes te legeren; kazernes zijn vanaf die tijd deel gaan uitmaken van forten, maar hiernaast zijn er ook vele als afzonderlijke bouwwerken binnen of buiten de bebouwde kommen (steden) tot stand gekomen. De binnen de negentiende-eeuwse forten en andere werken gesitueerde kazernegebouwen waren gewoonlijk als bomvrije onderkomens geconstrueerd, dat wil zeggen dat ze bestand dienden te zijn tegen vijandelijk vuur. Als bouwmateriaal werd aanvankelijk metersdik metselwerk en later (gewapend) beton toegepast, terwijl als dekking van het dak en de frontzijde(n) bovendien een aanaarding plaatsvond. De niet binnen forten of andere werken gelegen kazernes waren al dan niet speciaal voor die bestemming opgerichte en ingerichte gebouwen met accommodatie voor de (permanente) legering van militairen, vaak ook voorzien van andere militaire faciliteiten, zoals exercitieterreinen. Een POTERNE is een bomvrij gedekte of ondergrondse verbindingsgang tussen verschillende onderdelen of functies van een fort.
Omschrijving
Centraal op het werk gelegen, van baksteen opgetrokken, BOMVRIJE KAZERNE van twee bouwlagen. De enig zichtbare, naar de keelzijde gekeerde gevel loopt links en rechts schuin naar beneden af en is voorzien van ontlastingsbogen. In de gevel getoogde toegangen en op beide niveaus getoogde vensters van verschillend formaat en met natuurstenen details, maar waarin niet oorspronkelijke deuren en ramen en zonder luiken. In de gevel een stichtingssteen met het jaartal 1879. Het interieur omvat zware gemetselde gewelven. De kazerne is voorzien van een dikke aarddekking, zodat het metselwerk niet werd blootgesteld aan directe treffers. De kazerne is via een POTERNE verbonden met de aan de frontzijde ervan gelegen bomvrije remise/munitiedepot B.
Waardering
De BOMVRIJE KAZERNE A MET POTERNE is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Krijgshistorische waarden als onderdeel van een aaneengesloten militaire verdedigingslinie tussen de voormalige Zuiderzee en de Biesbosch. Deze bestond hoofdzakelijk uit een samenhangend systeem van inundatievelden en bijbehorende inundatiemiddelen en van schootsvelden. Dit systeem werd aangevuld met diverse, uit verschillende perioden daterende typen gebouwde of aangelegde (verdedigings)werken die dienden tot of bijdroegen aan afsluiting van niet te inunderen terreinen of andere accessen.
* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: - het systeem van inundatie en accesverdediging (negentiende eeuw), - de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (negentiende eeuw).
Het betreft hier een onderdeel uit 1879, dat een voorbeeld is van een bomvrij gebouw, dat aan alle zijden - op de keelzijde na - is gedekt door dikke aardlagen.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het een goed voorbeeld is van een tweelaagse, bomvrije, bakstenen kazerne uit deze periode.
* Het onderdeel is tamelijk goed bewaard omdat het in architectuur belangrijke kenmerken uit de bouw- en de functionele tijd heeft behouden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 39.
Introduction
BOMBPROOF BARRACKS A WITH POTERNE as a component part of the Work on the Hoofddijk, consisting of two components. The BOMBPROOF BARRACKS A is of a type of bombproof structures that is provided with an earth covering on three sides and on top and that has only a facade on the gorge side. A barracks is a residential building for soldiers and their equipment. It was the French who, at the end of the eighteenth and beginning of the nineteenth century, introduced the system of quartering soldiers in barracks; since that time, barracks have become part of forts, but in addition, many have been constructed as separate buildings within or outside built-up areas (cities). The barracks buildings situated within nineteenth-century forts and other works were usually constructed as bombproof quarters, that is to say they were designed to withstand enemy fire. Masonry metres thick was initially used as a building material and later (reinforced) concrete, while the roof and front side(s) were moreover covered with earth. Barracks not situated within forts or other works were buildings specially erected and fitted out for that purpose or not, with accommodation for the (permanent) quartering of military personnel, often also provided with other military facilities, such as parade grounds. A POTERNE is a bombproof covered or underground connecting passage between different parts or functions of a fort.
Description
Centrally situated on the work, constructed of brick, BOMBPROOF BARRACKS of two storeys. The only visible facade facing the gorge slopes away to left and right and is provided with relief arches. Arched entrances in the facade and arched windows on both levels of different sizes and with natural stone details, but containing non-original doors and windows and without shutters. In the facade a foundation stone with the date 1879. The interior includes heavy brick vaults. The barracks are provided with a thick earth covering, so that the masonry was not exposed to direct hits. The barracks are connected via a POTERNE to the bombproof remise/ammunition depot B located on its front side.
Valuation
The BOMBPROOF BARRACKS A WITH POTERNE is of general importance because of:
* Cultural-historical values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 realized by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently by others for approximately 125 years strengthened and improved.
* Military-historical values as part of a continuous military defence line between the former Zuiderzee and the Biesbosch. This consisted mainly of a coherent system of inundation fields and associated inundation means and of fields of fire. This system was supplemented with various, dating from different periods, types of constructed or laid out (defence) works that served or contributed to the closure of non-inundatable areas or other accesses.
* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building, based on: - the system of inundation and access defence (nineteenth century), - the race with increasingly strengthened offensive means (nineteenth century).
This concerns a component from 1879, which is an example of a bombproof building, covered on all sides - except the gorge side - by thick earth layers.
* Ensemble value and situational values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie and because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component is representative (characteristic) because it is a good example of a two-storey, bombproof, brick barracks from this period.
* The component is fairly well preserved because it has retained important architectural features from the construction and functional period.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Budapestlaan 17Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Budapestlaan bij 17Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Budapestlaan bij 17Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Budapestlaan bij 17Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.