Rijksmonumentenregister · Netherlands
Holland Amerika Lijn
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Transport
- Function
- Vertrekhal
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1946 - 1949
- Address
- Wilhelminakade 699, 3072 AP Rotterdam (and others)
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.90595, 4.48692
- Monument number
- 530949
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Havenuitbreiding op den Linker-Maasoever" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De voormalige AANKOMST- EN VERTREKHAL van de Holland Amerika Lijn (HAL) voor trans-Atlantische passagiersschepen.
Sinds de ontwikkeling van het nieuwe havengebied aan de zuidelijke Maasoever, tweede helft negentiende eeuw, is de Prinsessekade in gebruik voor de vrachtvaart en de landverhuizers naar Amerika. De oorsprong van de HAL ligt in de firma Plate, Reuchlin & Co, die zich vanaf 1873 als Nederlandsch-Amerikaanse Stoomvaart-Maatschappij aan deze kade vestigde. De scheepvaartrederij huurde een deel van deze kade met verschillende loodsen (met een totale lengte van 700 meter), een kantoor, de aankomst- en vertrekhal en een werkplaatsengebouw. Vanaf 1891 werd de kade vernoemd naar (toen) prinses Wilhelmina. In 1896 werd aan de naam van de rederij Holland-Amerika Lijn toegevoegd. In 1901 bouwde de maatschappij een herkenbaar kantoorgebouw op de kop van de Wilhelminapier, het huidige Hotel New York.
Door het bombardement van Rotterdam van 14 mei 1940 was een groot deel van de gebouwen van de HAL aan de Wilhelminapier verwoest. Direct na de bezetting zijn hier nieuwe loodsen neergezet. Tussen 1946 en 1949 zijn in totaal vijf loodsen gebouwd, alle vernoemd naar verschillende havensteden (Philadelphia, Norfolk, Baltimore, New York en Rotterdam). Vier loodsen zijn verdwenen, de vijfde genaamd 'loods Rotterdam' aan de noordkade van de pier is de hier omschreven aankomst- en vertrekhal.
De 'loods Rotterdam' werd in 1949 opgetrokken in Nieuw Zakelijke stijl door de architecten J.A. Brinkman, J.H. van den Broek en J.B. Bakema.
In 1972 staakte de HAL onder druk van de luchtvaartconcurrentie haar lijndiensten vanuit Rotterdam. De aankomst- en vertrekhal is sinds 1988 in gebruik als ruimte voor tentoonstellingen, beurzen, congressen en party's. De gerestaureerde aankomsthal heet sinds 1999 cruise terminal en huisvest onder andere 'café Rotterdam'. Sinds 2000 komen er steeds meer cruiseschepen (ongeveer twintig per jaar) voor een bezoek naar Rotterdam, zodat de kade weer in haar oude luister herleeft.
Omschrijving
De voormalige AANKOMST- EN VERTREKHAL wordt gekarakteriseerd door de toepassing van zes betonnen cilindrische schaaldaken. Deze dakconstructie werd hier voor het eerst in ons land toegepast. Het gebouw, 135 meter lang, is een betonconstructie van twee bouwlagen hoog en is aan de bovenzijde afgesloten door zes cilindrische schaaldaken met een overspanning van 18 meter. Aan beide uiteinden, de korte zijden, steken de daken schuin omhoog. Aan de kadezijde ligt de verdieping iets terug waardoor over de volle lengte van de gevel een balkon ontstaat. Het wordt afgeschermd met een stalen hek.
Aan de straatzijde is de ruimte onder de verdieping open, en wordt van de straat afgescheiden door de kolomconstructie. Deze ruimte wordt gebruikt als laadperron. De gevels van de verdieping bestaan uit vijf betonnen halfronde openingen die zijn ingevuld met glas in stalen kozijnen met een roedenverdeling. Aan de waterzijde bestaat de gevel, voor een ononderbroken zicht op het water, uit een geheel glazen pui met stalen kozijnen met roedenverdeling. De betonnen onderdelen van het gebouw zijn wit geverfd, de kozijnen grijs. In het interieur bevinden zich o.a. een monumentale betonnen trap en beeldbepalende transportbanden.
Waardering
De voormalige AANKOMST- EN VERTREKHAL van de Holland-Amerika Lijn is van algemeen belang:
Vanwege de cultuurhistorische waarden.
- Het object is een toonbeeld van het landverhuizersvervoer ('zakdoekjeskade').
- Het gebouw is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de haven van Rotterdam in het algemeen en die van de activiteiten aan de Wilhelminapier in het bijzonder.
- Vanwege de herinnering aan het belang van de Holland Amerika Lijn in de naoorlogse periode, toen deze een bloeiperiode doormaakte (totdat het vliegverkeer de concurrentieslag van de scheepvaart won).
Vanwege de architectuurhistorische waarden.
- Het gebouw is opgetrokken in Nieuw Zakelijke stijl en de eerste toepassing in Nederland van een cilindrische schaaldakconstructie.
- Vanwege zijn helderheid en functionaliteit kenmerkend voor het werk voor de architecten J.A. Brinkman, J.H. van den Broek en J.B. Bakema.
- De hallen zijn van architectuurhistorische waarde vanwege de esthetische kwaliteiten van het gebouw, de constructiewijze en vanwege de plaats in het oeuvre van de architecten.
Vanwege de stedenbouwkundige-/ ensemblewaarden.
- Het gebouw neemt door zijn ligging een markante plaats in op de pier. Omgekeerd biedt het fraaie uitzichten op de stad.
- Vanwege de landmark-functie langs de Maasoever en de sterk beeldbepalende ligging in het Rotterdamse havengebied.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The former ARRIVAL AND DEPARTURE HALL of the Holland Amerika Line (HAL) for trans-Atlantic passenger ships.
Since the development of the new port area on the southern Meuse bank, second half of the nineteenth century, the Prinsessekade has been in use for freight traffic and emigrants to America. The origin of the HAL lies in the firm Plate, Reuchlin & Co, which established itself from 1873 as the Nederlandsch-Amerikaanse Stoomvaart-Maatschappij at this quay. The shipping company rented a section of this quay with various warehouses (with a total length of 700 metres), an office, the arrival and departure hall and a workshop building. From 1891 the quay was named after (then) princess Wilhelmina. In 1896 the name Holland-Amerika Lijn was added to the name of the shipping company. In 1901 the company built a distinctive office building on the tip of the Wilhelminapier, the current Hotel New York.
Due to the bombardment of Rotterdam on 14 May 1940, a large part of the HAL buildings at the Wilhelminapier was destroyed. Immediately after the occupation, new warehouses were erected here. Between 1946 and 1949, a total of five warehouses were built, all named after different port cities (Philadelphia, Norfolk, Baltimore, New York and Rotterdam). Four warehouses have disappeared, the fifth called 'loods Rotterdam' on the north quay of the pier is the arrival and departure hall described here.
The 'loods Rotterdam' was erected in 1949 in New Functionalist style by architects J.A. Brinkman, J.H. van den Broek and J.B. Bakema.
In 1972 the HAL ceased its regular services from Rotterdam under pressure from air transport competition. The arrival and departure hall has been in use since 1988 as a space for exhibitions, trade fairs, congresses and parties. The restored arrival hall has been called a cruise terminal since 1999 and houses, among other things, 'café Rotterdam'. Since 2000, an increasing number of cruise ships (approximately twenty per year) visit Rotterdam, so that the quay is coming back to life in its former glory.
Description
The former ARRIVAL AND DEPARTURE HALL is characterised by the application of six concrete cylindrical shell roofs. This roof construction was applied here for the first time in our country. The building, 135 metres long, is a concrete structure two storeys high and is closed at the top by six cylindrical shell roofs with a span of 18 metres. At both ends, the short sides, the roofs slope upwards. On the quay side, the storey is set back slightly, creating a balcony along the full length of the façade. It is screened with a steel railing.
On the street side, the space under the storey is open and is separated from the street by the column structure. This space is used as a loading platform. The façades of the storey consist of five concrete semi-circular openings filled with glass in steel windows with glazing bars. On the water side, the façade, for an unobstructed view of the water, consists of entirely glazed frontage with steel windows with glazing bars. The concrete components of the building are painted white, the windows grey. In the interior there are, among other things, a monumental concrete staircase and striking conveyor belts.
Valuation
The former ARRIVAL AND DEPARTURE HALL of the Holland-Amerika Line is of general importance:
On account of cultural-historical values.
- The object is an exemplar of emigrant transport ('handkerchief quay').
- The building is inseparably connected with the history of the port of Rotterdam in general and that of the activities at the Wilhelminapier in particular.
- On account of the memory of the importance of the Holland Amerika Line in the post-war period, when it experienced a flourishing period (until air traffic won the competition against shipping).
On account of architectural-historical values.
- The building was erected in New Functionalist style and is the first application in the Netherlands of a cylindrical shell roof structure.
- On account of its clarity and functionality characteristic of the work of architects J.A. Brinkman, J.H. van den Broek and J.B. Bakema.
- The halls are of architectural-historical value on account of the aesthetic qualities of the building, the construction method and on account of their place in the oeuvre of the architects.
On account of urban planning and ensemble values.
- The building occupies a striking position on the pier by virtue of its location. Conversely, it offers fine views of the city.
- On account of its landmark function along the Meuse bank and its strongly distinctive location in the Rotterdam port area.
Nearby in the register
- Leidsche VeemOpslagunder 1 mi
- v.m. Kant. Holland Amerika LijnHandel en kantoorunder 1 mi
- hoofdgebouwHandel en kantoorunder 1 mi
- Vergadering en vereniging, Willemskade 25Vergadering en verenigingunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.