Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Kralingseweg 179
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1948 - 1952
- Address
- Kralingseweg 179, 3062 CE Rotterdam
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.92648, 4.52240
- Monument number
- 530886
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "37 Rotterdam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In de Rotterdamse wijk Kralingen op het terrein van het voormalige landgoed Ypenhof gelegen eigen WOONHUIS met TUIN waarin voormalige KAS. Het huis werd in de jaren 1948-1952 ontworpen en gebouwd door en voor architect prof. ir. J.H. van den Broek (1898-1978). De omringende tuinaanleg is van de hand van tuinarchitecte W.J. Moussault-Ruys, beter bekend als Mien Ruys (1904-1999). R. Buckminster Fuller (1895-1983) tekende voor het ontwerp van de kas. Het is een zogenaamd geodetische zelfdragende constructie die is opgebouwd uit driehoeken. Buckminster Fuller verrichtte in de twintigste eeuw pionierswerk in zijn zoektocht naar economische, energiezuinige constructies die bovendien voor iedereen beschikbaar moesten zijn. Ook het voormalige Aviodome (1971) bij Schiphol is van zijn hand. De villa ligt tegenover de Kralingse plas aan de drukke doorgaande Kralingseweg. Het huis heeft alle kenmerken van de zakelijke architectuur: de toepassing van moderne materialen als staal en beton in onbehandelde vorm en de afwisseling van vrijwel geheel gesloten gevels (gericht naar de straatzijde, lawaai) met de open gevels aan de tuinzijde (licht en lucht). In de woning zelf lopen de verschillende ruimtes vloeiend in elkaar over. De bouw van een eigen huis is in deze periode een bijzonderheid vanwege de grote schaarste aan bouwmaterialen. Het geeft de architect gelegenheid te experimenteren. Bijzonder is hier de vroege toepassing van de zogenaamde split-level opzet in een woonhuis. Van den Broek behoorde voor de oorlog tot de belangrijkste Rotterdamse vertegenwoordigers van de het Nieuwe Bouwen. Na zijn associatie met architect ir. J.B. Bakema (1914-1981) in 1948 brak een buitengewoon productieve periode van jarenlange samenwerking aan, waarin zij met projecten als De Lijnbaan en Ter Meulen het gezicht van het naoorlogse Rotterdam zouden bepalen.
Omschrijving
Het WOONHUIS bestaat uit twee ten opzichte van elkaar loodrecht geschakelde rechthoekige volumes: een bijna vierkant volume aan de voorzijde met een smal en langgerekt volume daarachter. In de plattegrond wordt de positie van deze gebouwdelen nog versterkt door de aanwezigheid van een terras en het balkon met trap aan de zuidgevel. Aan de straatzijde bevindt zich het eenlaags dienstgedeelte dat ruimte biedt aan de entree met garderobe, een ruime hal, keuken en een kleine spreekkamer. Daarachter is een tweelaags vleugel met op de begane grond achtereenvolgens een garage met studeerkamer aan de linkerzijde en aan de rechterkant een woongedeelte met tussenverdieping en hoge vide. De verdieping is ingericht met een tweetal slaapkamers, een kleedkamer, badkamer en een afzonderlijke doucheruimte.
De voorgevel van het huis, gelegen aan de Kralingseweg, is op een smalle lichtstrook na vrijwel geheel gesloten, evenals de zijgevels waarin een enkele strook of klein carrévormig venster voorziet in de daglichttoetreding. Een tegenstelling hiermee vormt de achtergevel van het hoofdvolume die aan de tuinzijde over beide bouwlagen juist volledig geopend is, waardoor een sterke visuele relatie met de tuin ontstaat. Het grote glasoppervlak wordt geleed door de brede lijsten van de diverse beweegbare delen die het achterliggende staalskelet maskeren. In de woonkamer is hier een schuifbare, glazen pui geplaatst. Ter hoogte van de werk- en slaapkamers is een balkon aangebracht, dat halverwege overgaat in een sterk uitkragend plateau en eindigt in een stalen trap met balustrade. Op dit niveau bevindt zich in de woonkamer de genoemde tussenverdieping, die vanuit de tuin rechtstreeks bereikbaar is via deze buitentrap en het plateau. Het balkon wordt ondersteund door een constructie van stalen buisprofielen. Ook de laagbouw bezit, ter plaatse van de keuken, een vrijwel geheel glazen gevel die via een trap en een terras toegang tot de tuin verschaft. De gevels zijn in decoratie uiterst sober en zakelijk door de toepassing van onbehandeld beton en staal. Slechts een enkele gevel is bekleed, deels met baksteen, deels met witte, vorstbestendige tegels. Het pand kent een plat dak op een constructie van dragende wanden van holle baksteen in de laagbouw en in de drie buitenmuren en badkamermuur van de woonvleugel. Aan de tuinzijde is hier een staalskelet aangebracht.
Ook het interieur kenmerkt zich door sober- en openheid. Zo lopen woon-, werk- en slaapruimten vrijwel naadloos in elkaar over en is de studeerkamer door middel van een dubbele glazen schuifwand bijna geheel bij de woonkamer te trekken. Alleen de badkamer en de extra slaap- annex logeerkamer op de verdieping vormen afgescheiden ruimtes. Opvallend element in de plattegrond is het vrijwel geheel ontbreken van gangen. Alleen achter de studeerkamer loopt een smalle gang die via een trap toegang verschaft tot de verdieping. Doordat de niet-dragende muren grotendeels zijn vrijgehouden van het plafond ontstaat in de verschillende ruimten een bijzondere Clair-obscur waarin zich de profielen scherp aftekenen. Aankleding en meubilair, waaronder een brievenbus en belbord, tafels, diverse soorten kasten, bovenlichten en lichtlijnen, zijn door Van den Broek zelf ontworpen en bevinden zich nog grotendeels in oorspronkelijke staat. Het huis was ook voorzien van modern comfort zoals verzonken convectorputten, op ingenieuze wijze aangebracht onder de zwevende kastenwand en vóór de schuifpui . De benedenverdieping heeft een drempelloze vloer die is uitgevoerd in wit, Belgisch marmer. Een aantal ruimtes op de verdieping is bekleed met verschillende kleuren tegels. De eerste verdieping met het split-level is hier bereikbaar door middel van een houten trap met 'zwevende' treden zonder zichtbare constructie. De lage, houten kastblokken die als zwevende elementen aan de muren zijn bevestigd en de prominente, vrijstaande open haard met gemetselde schoorsteen in wit-verglaasde steen versterken de ruimtelijkheid van het huis.
De TUIN toont door de voor Mien Ruys zo typerende aanleg van rechte vormen, opgebouwd uit rechthoeken en vierkanten met sobere, heldere lijnen, optimaal gericht op bezonning en met een voor de tijd kenmerkende beplanting (o.a. coniferen, borders). De aanleg sluit naadloos aan op de zakelijke architectuur van de villa. Zo bevindt zich aan de voorzijde pal tegen het huis aan gelegen een rechthoekig plateau bestaande uit gewassen grinttegels. In de noordwestelijke zijde van de tuin een zogenaamde Buckminster Fuller-koepel. Het is een geschenk van de aannemer en deed dienst als KAS. De zelfdragende koepel heeft een skelet van aluminiumbuizen dat is opgebouwd uit gelijkzijdige driehoeken waarin glazen ruiten zijn gezet. Het glas is gedeeltelijk vernieuwd met plexiglas.
Waardering
Het vrijstaande WOONHUIS met TUIN en KAS zijn van algemeen belang en een essentieel toonbeeld van de wederopbouwperiode in Nederland vanwege:
- cultuurhistorische- en architectuurhistorische waarde als zeldzaam en uniek bewaard gebleven naoorlogs eigen woonhuis van de architect in een zorgvuldige functionalistische stijl vormgegeven, waarbij een vroege (eerste) toepassing van de split-level in de woningplattegrond plaatsvond;
- kunsthistorische waarde van het huis en zijn samenhangende interieur, door de vele bewaard gebleven originele interieuronderdelen en de toepassing van moderne materialen en vormgeving met een sterke licht-donker werking;
- het woonhuis, dat typerend voor en van groot belang in het oeuvre van de nationaal en internationaal befaamde architect prof. ir. J.H. van den Broek is;
- stedenbouwkundige waarde gezien de situering en ligging op het voormalige landgoed Ypenhof;
- ensemblewaarden, door de sterke relatie tussen huis en de omringende groenaanleg, ontworpen door de internationaal bekende tuinarchitecte Mien Ruys;
- gaafheid, het woonhuis met het bijbehorende interieur en de inrichting verkeren nog (vrijwel) geheel in oorspronkelijke staat.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In the Rotterdam district of Kralingen, situated on the grounds of the former Ypenhof estate, a detached RESIDENTIAL HOUSE with GARDEN containing a former GREENHOUSE. The house was designed and built in the years 1948-1952 by and for architect prof. ir. J.H. van den Broek (1898-1978). The surrounding garden design is by garden architect W.J. Moussault-Ruys, better known as Mien Ruys (1904-1999). R. Buckminster Fuller (1895-1983) designed the greenhouse. It is a so-called geodetic self-supporting structure built up from triangles. Buckminster Fuller carried out pioneering work in the twentieth century in his quest for economical, energy-efficient structures that were also to be available to everyone. The former Aviodome (1971) near Schiphol is also his work. The villa stands opposite the Kralingse plas on the busy through-road Kralingseweg. The house has all the characteristics of functional architecture: the application of modern materials such as steel and concrete in untreated form and the alternation of almost entirely closed facades (facing the street side, noise) with open facades on the garden side (light and air). In the residence itself, the various spaces flow seamlessly into one another. The construction of one's own house is in this period a rarity due to the great scarcity of building materials. It gives the architect an opportunity to experiment. Remarkable here is the early application of the so-called split-level layout in a residential house. Before the war, van den Broek was among the most important Rotterdam representatives of the New Building movement. After his association with architect ir. J.B. Bakema (1914-1981) in 1948, an extraordinarily productive period of long-term collaboration began, in which they would shape the face of postwar Rotterdam with projects such as De Lijnbaan and Ter Meulen.
Description
The RESIDENTIAL HOUSE consists of two rectangular volumes positioned at right angles to each other: an almost square volume at the front with a narrow and elongated volume behind it. In the floor plan, the position of these building parts is further reinforced by the presence of a terrace and the balcony with stairs at the south facade. On the street side is the single-storey service section, which provides space for the entrance with cloakroom, a spacious hall, kitchen and a small reception room. Behind it is a two-storey wing with on the ground floor successively a garage with study room on the left side and on the right a residential section with mezzanine and high void. The first floor is fitted with two bedrooms, a dressing room, bathroom and a separate shower room.
The front facade of the house, located on Kralingseweg, is almost entirely closed except for a narrow strip of light, as are the side facades in which a single strip or small square-shaped window provides daylight. In contrast to this is the rear facade of the main volume which on the garden side is completely open over both storeys, creating a strong visual relationship with the garden. The large glazed surface is articulated by the broad frames of the various movable sections which mask the underlying steel skeleton. In the living room, a sliding glass door has been installed here. At the level of the work and bedrooms, a balcony has been installed, which halfway transitions into a strongly projecting platform and ends in a steel stair with balustrade. At this level in the living room is the aforementioned mezzanine, which is directly accessible from the garden via this external stair and the platform. The balcony is supported by a construction of steel tube sections. The single-storey section also has, at the kitchen, an almost entirely glazed facade which via stairs and a terrace provides access to the garden. The facades are extremely austere and functional in decoration through the application of untreated concrete and steel. Only a single facade is clad, partly with brick, partly with white, frost-resistant tiles. The building has a flat roof on a structure of load-bearing walls of hollow brick in the single-storey section and in the three outer walls and bathroom wall of the residential wing. On the garden side, a steel skeleton has been inserted here.
The interior is also characterized by austerity and openness. Thus the living, work and bedroom spaces flow almost seamlessly into one another and the study room can be almost entirely opened up to the living room by means of a double glazed sliding wall. Only the bathroom and the additional bedroom cum guest room on the first floor form separated spaces. A striking element in the floor plan is the almost complete absence of corridors. Only behind the study runs a narrow corridor which provides access to the first floor via stairs. Because the non-load-bearing walls are largely kept free of the ceiling, a special chiaroscuro is created in the various spaces in which the profiles stand out sharply. Furnishings and furniture, including a letterbox and bell board, tables, various types of cabinets, fanlights and light lines, were designed by van den Broek himself and remain largely in their original state. The house was also provided with modern comforts such as sunken convector pits, ingeniously installed beneath the floating cabinet wall and in front of the sliding door. The ground floor has a threshold-free floor executed in white, Belgian marble. A number of spaces on the first floor are lined with different coloured tiles. The first floor with the split-level is accessible here by means of a wooden stair with 'floating' treads without visible structure. The low wooden cabinet blocks attached to the walls as floating elements and the prominent, free-standing open fireplace with chimney constructed in white-glazed brick reinforce the spatial quality of the house.
The GARDEN displays, through the arrangement so typical for Mien Ruys of straight forms, built up from rectangles and squares with austere, clear lines, optimally oriented towards sunlight and with planting characteristic for the time (including conifers, borders). The layout connects seamlessly to the functional architecture of the villa. Thus at the front, directly against the house, there is a rectangular platform consisting of washed gravel tiles. On the north-western side of the garden a so-called Buckminster Fuller dome. It is a gift from the contractor and served as a GREENHOUSE. The self-supporting dome has a skeleton of aluminium tubes built up from equilateral triangles in which glazed panes are set. The glass has been partially renewed with plexiglass.
Valuation
The detached RESIDENTIAL HOUSE with GARDEN and GREENHOUSE are of general interest and an essential exemplar of the reconstruction period in the Netherlands because of:
- cultural-historical and architectural-historical value as a rare and uniquely preserved postwar private residence of the architect, designed in a careful functionalist style, in which an early (first) application of the split-level in the residential floor plan took place;
- artistic-historical value of the house and its related interior, through the many preserved original interior components and the application of modern materials and design with a strong light-dark effect;
- the residential house, which is typical of and of great importance in the oeuvre of the nationally and internationally renowned architect prof. ir. J.H. van den Broek;
- urban planning value given the situation and location on the former Ypenhof estate;
- ensemble values, through the strong relationship between house and the surrounding green design, designed by the internationally known garden architect Mien Ruys;
- integrity, the residential house with its associated interior and furnishings are still (almost) entirely in their original state.
Nearby in the register
- Brug, BY Kralingseweg 179Brugunder 1 mi
- Dienstwoning(K4), Kralingseweg 122Dienstwoningunder 1 mi
- Manege(J), Kralingseweg 120Sport en recreatieunder 1 mi
- Sport en recreatie, Kralingseweg bij 120Sport en recreatieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.