TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Woonhuis, Ruychrocklaan 221

's-Gravenhage, Zuid-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1950 - 1951
Address
Ruychrocklaan 221, 2597 EB 's-Gravenhage
Place
's-Gravenhage
Province
Zuid-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.10224, 4.32547
Monument number
530871

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "30 's Gravenhage" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Vrijstaand BUNKERHUIS met TERRASSENAANLEG en TUIN, gebouwd op de restanten van een bunker. Het huis is gelegen in Benoordenhout, aan een zeer brede straat grenzend aan de noordzijde van het landgoed Clingendael. Rondom het landgoed Clingendael, wat tijdens de tweede wereldoorlog het hoofdkwartier van rijkscommissaris Seys Inquart was, zijn tientallen bunkers gebouwd. Alhoewel de bebouwing zich inmiddels al verder uitstrekt richting Wassenaar was het gebied toen de bunker werd opgetrokken nog onbebouwd. De bunker, die deel uitmaakte van een via een ondergronds gangenstelsel met elkaar verbonden netwerk, deed dienst als dubbele keuken en als woonschuilplaats. Enkele van deze bunkers zijn na de oorlog gebruikt als fundament of onderdeel van een nieuw huis. Aan de overkant van de straat is eveneens een bunkerhuis gerealiseerd, naar ontwerp van G. Rietveld. Het huis is gebouwd in opdracht van familie De Brey, naar ontwerp uit 1950-1951 van de modernistische architect R. Romke de Vries (1908-1997). Het oeuvre van de architect is zeer omvangrijk en bevat onder meer een groot aantal woonhuizen, villa's en woonboten maar ook scholen, kantoren, hele woonwijken etc. Hij hechtte niet alleen veel waarde aan het exterieur maar ook aan het interieur en ontwierp bij voorkeur zoveel mogelijk details mee. In enkele van de vele publicaties van zijn hand propageerde hij de vaste kast met doorgeefluik, zoals ook te vinden is in het huis aan de Ruychrocklaan. Als fervent zeiler ontwierp de zeer productieve Romke de Vries ook zeilschepen. Zijn voorliefde voor zeilschepen is in verschillende ontwerpen terug te vinden, bijvoorbeeld in het toepassen van houtsoorten die ook in de scheepsbouw worden gebruikt. Wellicht is het zo efficiënt mogelijke gebruik van de ruimte daarvan ook een afgeleide. Hij had zijn eigen bureau sinds 1938. Naast het uitoefenen van nog talloze andere nevenfuncties doceerde hij ook ruim twintig jaar aan de Academie voor Bouwkunst in Amsterdam en Den Haag.

Het huis heeft sinds de oplevering vrijwel geen wijzigingen ondergaan. In het ontwerp van de tuin is de enige wijziging dat de vijver is gedempt. De toegevoegde lift langs de zijgevel maakt geen deel uit van het ontwerp en valt buiten de bescherming van rijkswege.

Omschrijving

BUNKERHUIS met TERRASSENAANLEG en TUIN. De woning is opgetrokken in baksteen en beton op een min of meer rechthoekige plattegrond. De kozijnen zijn van staal. De woning zelf heeft geen verdiepingen. Intern zijn er geen trappen. Doordat de woning gebouwd is op een bunker zijn er wel niveauverschillen. De bunker (11X26X5 m) bestaat uit een betonconstructie met minimale afwerking waarbij stalen H-profielen zijn verwerkt in het plafond. Aan de straatzijde zijn in de bunker twee openingen gemaakt en voorzien van met blank gelakt mahonie fineer beklede garagekanteldeuren, zodat de voormalige twee keukenruimtes van de bunker dienst konden doen als dubbele garage. In de aanbouw van de bunker, waar de schuilwoning was gesitueerd, is een speelkamer ingericht met een ingang in de tuin op maaiveldniveau. Achter de speelkamer is een toilet en een berging. De dekplaat van de bunker heeft een dikte van 2,5 meter. Voor het doorvoeren van leidingen werden bestaande openingen gebruikt. Alle trappen zijn aan de buitenzijde aangelegd. Via een trap ter linker zijde (oost) van de voorgevel bereikt men het eigenlijke woonhuis, dat bovenop de bunker is gesitueerd en samen met het terras aan de tuinzijde het hele dak van de bunker beslaat, tot aan de aanbouw van de voormalige schuilwoning. Het huis ligt zodoende op de eerste verdieping en bevat één woonlaag onder een plat dak. Op twee plaatsen kent het woonhuis uitkragende delen. De woonkamer kraagt aan de straatzijde en aan de westelijke zijgevel uit over het dak van de bunker, waarbij het raamkozijn op de hoek nog weer iets uitsteekt. Ook aan de achterzijde ter hoogte van de eetkeuken steekt de woning iets uit ten opzichte van de bunker. Boven de entree is een ver overstekend dakvlak dat de

horizontaliteit benadrukt. Door de naar voren en achteren springende delen bezit het ontwerp een grote plasticiteit. De gevels zijn van Westbrabantse handvormsteen met betonnen randen en voorzien van stalen kozijnen. Aan de tuinzijde is voor de gevel bovendien gebruik gemaakt van Kunrader steen. Gedeeltelijk is het beton van de bunker in het zicht gelaten. In het ontwerp is een sterke relatie gelegd tussen exterieur en interieur. De overgang tussen binnen en buiten wordt geminimaliseerd door een grote glaswand tussen huiskamer en terras, die geheel weggeschoven kan worden, en door de toepassing van een convectorput. De indeling van het huis is efficiënt. Ter rechter zijde van de entree de garderobe, ter linker zijde bereikt men via de gang de keuken en aangrenzende eetkamer. Voorts langs de gang aan de tuinzijde drie (kinder)slaapkamers en aan de straatzijde de ouderslaapkamer en de badkamer. Bovendien een klein babykamertje dat vanuit de ouderslaapkamer bereikbaar is en vanuit het bodekamertje aan de andere kant. Aan het einde van de gang de woonkamer. In het INTERIEUR zijn kastenwanden en betimmeringen mee ontworpen. Onder meer van grote waarde zijn de haard in de huiskamer in een wand van schoon metselwerk, de granito aanrechten met afvalluik in de keuken, en de houten betimmeringen in de (kinder)slaapkamers zijn integraal conform mode en smaak van de jaren vijftig van de twintigste eeuw, evenals de toegepaste witte en blauwe keramische tegels en het glasmozaïek in badkamer en garderobe en de kastenwand tussen de keuken en de eetkamer met schuifluik en lades die aan beide kanten van de kastenwand, zowel in de keuken als in de eetkamer, opengeschoven kunnen worden. De TUIN kent aan de achterzijde grote hoogteverschillen, onder meer gerealiseerd met gebruik van Kunrader steen. Het dak van de aanbouw van de bunker is bedekt met aarde en gras en draagt -door het ontstane hoogteverschil aangezien het woonhuis zich niet over dit gedeelte van de bunker uitstrekt- bij aan de plasticiteit van het ontwerp. Om alle niveaus te kunnen bereiken zijn in de betrekkelijk smalle tuin naast de trap naar de hoofdentree nog vier trappen opgenomen. Terrassen en trappen zijn voorzien van Noorse kwartsietleien in breuksteen. Zowel aan de straatzijde als in de achtertuin is gebruik gemaakt van lage bakstenen muurtjes. Voor de kinderspeelkamer bevindt zich de gedempte plantenvijver.

Waardering

Het BUNKERHUIS met TERRASSENAANLEG en TUIN is van algemeen belang vanwege de cultuur-, architectuur- en tuinhistorische waarde:

- door de plastische geleding, het gevarieerde materiaalgebruik en de zorgvuldige materiaalbewerking;

- als ontwerp van de architect R. Romke de Vries;

- als totaal ontwerp van tuin, exterieur en interieur, kenmerkend voor Romke de Vries;

- door de spanning tussen gebruikte romantische oplossingen van het camoufleren van de bunker en de zakelijk-functionele stijl van het villaontwerp;

- door de inventiviteit waarmee de bunker in het ontwerp is geïntegreerd en waarmee trappen en tuinaanleg de hoogteverschillen in het terrein overbruggen en tuin en woning op elkaar afstemmen;

- doordat zowel exterieur als interieur en de tuin uitzonderlijk gaaf bewaard zijn.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Detached BUNKER HOUSE with TERRACE LAYOUT and GARDEN, built on the remains of a bunker. The house is located in Benoordenhout, on a very wide street bordering the north side of the Clingendael estate. Around the Clingendael estate, which during the Second World War was the headquarters of Reich Commissioner Seys Inquart, dozens of bunkers were built. Although development has since extended further towards Wassenaar, the area was still undeveloped when the bunker was constructed. The bunker, which was part of a network connected to one another via an underground tunnel system, served as a double kitchen and as a residential shelter. Several of these bunkers were used after the war as the foundation or part of a new house. On the opposite side of the street, a bunker house was also realised, designed by G. Rietveld. The house was built on behalf of the De Brey family, designed in 1950-1951 by modernist architect R. Romke de Vries (1908-1997). The architect's oeuvre is very extensive and includes among other things a large number of residential houses, villas and houseboats but also schools, offices, entire residential districts etc. He valued not only the exterior but also the interior and preferred to design as many details as possible. In several of his many publications he promoted the fixed cupboard with pass-through hatch, as can also be found in the house on the Ruychrocklaan. As an avid sailor, the very productive Romke de Vries also designed sailing ships. His preference for sailing ships is reflected in various designs, for example in the use of types of wood that are also used in shipbuilding. Perhaps the most efficient possible use of space is also a derivative of this. He had his own office since 1938. In addition to exercising numerous other ancillary functions, he also taught for just over twenty years at the Academy for Architecture in Amsterdam and The Hague.

The house has undergone virtually no changes since completion. In the design of the garden, the only change is that the pond has been filled in. The added lift along the side elevation is not part of the design and falls outside national protection.

Description

BUNKER HOUSE with TERRACE LAYOUT and GARDEN. The dwelling is constructed in brick and concrete on a more or less rectangular floor plan. The window frames are of steel. The dwelling itself has no storeys. Internally there are no stairs. Because the dwelling is built on a bunker there are level differences. The bunker (11x26x5 m) consists of a concrete structure with minimal finishing in which steel H-profiles are incorporated in the ceiling. On the street side, two openings have been made in the bunker and fitted with garage up-and-over doors clad in blank lacquered mahogany veneer, so that the former two kitchen spaces of the bunker could serve as a double garage. In the extension of the bunker, where the residential shelter was located, a playroom has been fitted with an entrance to the garden at ground level. Behind the playroom is a toilet and a storage room. The roof slab of the bunker has a thickness of 2.5 metres. Existing openings were used to run pipes through. All stairs are laid on the outside. Via a stair on the left side (east) of the front elevation one reaches the actual dwelling house, which is situated on top of the bunker and together with the terrace on the garden side covers the entire roof of the bunker, up to the extension of the former residential shelter. The house is thus on the first floor and contains one storey of habitation under a flat roof. In two places the dwelling house has cantilevered sections. The living room cantilevers on the street side and on the west side elevation over the roof of the bunker, with the window frame on the corner protruding a little further. Also on the rear at the height of the kitchen-dining area the dwelling projects slightly beyond the bunker. Above the entrance is a far overhanging roof plane that emphasises the

horizontality. Through the forward and backward stepping sections, the design possesses great plasticity. The facades are of West Brabant hand-formed brick with concrete edges and fitted with steel window frames. On the garden side, Kunrader stone has also been used for the facade. The concrete of the bunker has been left partially exposed. The design creates a strong relationship between exterior and interior. The transition between inside and outside is minimised by a large glass wall between living room and terrace, which can be completely slid away, and by the application of a convector pit. The layout of the house is efficient. On the right side of the entrance the cloakroom, on the left side one reaches the kitchen and adjoining dining room via the hallway. Furthermore along the hallway on the garden side three (children's) bedrooms and on the street side the master bedroom and the bathroom. Furthermore a small baby room that is accessible from the master bedroom and from the attic room on the other side. At the end of the hallway the living room. In the INTERIOR, cupboard walls and woodwork have been designed as part of the whole. Of great value among others are the fireplace in the living room in a wall of fair-faced brickwork, the granite kitchen counters with waste chute in the kitchen, and the wooden panelling in the (children's) bedrooms are integral and consistent with the fashion and taste of the nineteen-fifties, as are the applied white and blue ceramic tiles and the glass mosaic in the bathroom and cloakroom and the cupboard wall between the kitchen and the dining room with sliding hatch and drawers that can be slid open on both sides of the cupboard wall, both in the kitchen and in the dining room. The GARDEN has large level differences on the rear, among other things realised with the use of Kunrader stone. The roof of the bunker extension is covered with earth and grass and contributes - due to the resulting height difference since the dwelling does not extend over this section of the bunker - to the plasticity of the design. To be able to reach all levels, in the relatively narrow garden four additional stairs have been incorporated alongside the stair to the main entrance. Terraces and stairs are provided with Norwegian quartzite flagstones in rough stone. On both the street side and in the rear garden use has been made of low brick walls. In front of the children's playroom is the filled-in planted pond.

Valuation

The BUNKER HOUSE with TERRACE LAYOUT and GARDEN is of general importance because of its cultural, architectural and garden historical value:

- through the plastic articulation, the varied use of materials and the careful material treatment;

- as a design by architect R. Romke de Vries;

- as a total design of garden, exterior and interior, characteristic of Romke de Vries;

- through the tension between the used romantic solutions of disguising the bunker and the practical-functional style of the villa design;

- through the inventiveness with which the bunker has been integrated into the design and with which stairs and garden layout bridge the level differences in the terrain and align garden and dwelling with one another;

- in that both exterior and interior and the garden are exceptionally well preserved.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map