Rijksmonumentenregister · Netherlands
Museum, Hobbemastraat 21
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Welzijn, kunst en cultuur
- Function
- Museum
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Hobbemastraat 21, 1071 XZ Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35935, 4.88549
- Part of complex
- 530420
- Monument number
- 530422
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity of Amsterdam LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1750 map "Composite: Sheets 1 to 40 Carte De Hollande Et D'utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
DIRECTEURSVILLA uit 1883 naar ontwerp van P.J.H. Cuypers. De directeursvilla is gelegen in de zuidoostelijke hoek van de museumtuin, en vormt een integraal onderdeel met het complex Rijksmuseum. De stedenbouwkundige relatie met de naastgelegen tekenschool, wordt zichtbaar door de plaatsing van de achtergevels op één lijn en de plaatsing van de noklijnen op één lijn. Na de Tweede Wereldoorlog (1949) werd de villa, waarin vanaf het begin behalve gewoond ook gewerkt werd, geheel ingericht als directiegebouw. Onder andere de wetenschappelijke en administratieve staf was er ondergebracht. Er waren kamers voor conservatoren en assistenten en een conciërgewoning. De functie van directeurswoning verviel daarmee. Tussen de villa en de tekenschool ligt een privétuin (zie monumentnummer 530421).
Omschrijving
De DIRECTEURSVILLA is gebouwd op een kruisvormige plattegrond en bestaat uit twee haaks kruisende rechthoeken: een smalle met daarin de entree, het centrale trappenhuis, de (latere) lift en kleinere vertrekken en een brede met daarin de grotere representatieve woon- en werkvertrekken. Het gebouw heeft een begane grond en twee verdiepingen, de laatste is op de zuidelijke hoeken voorzien van doorgetrokken erkers, tot voorbij de gootlijst, waardoor ter plaatse sprake is van een volwaardige derde verdieping.
In de architectonische hoofdvorm is duidelijk sprake van een hiërarchie in geleding en vormgeving. De symmetrische voorgevel is de belangrijkste, gevolgd door de zijgevels. De achtergevel, vanaf de openbare weg nauwelijks zichtbaar, is voorzien van minder vensteropeningen dan de overige drie gevels. De kap is samengesteld uit twee haaks kruisende zadeldaken, met daarop aan de voorzijde aantakkend een trapeziumvormige dwarskap, op zijn beurt weer verbonden met de piramidedaken van de erkers. Deze laatste zijn voorzien van torenspitsen. Alle gevels zijn opgetrokken in rode verblendsteen, en de plint in hardsteen. De overige detaillering is uitgevoerd in zandsteen, gele verblendsteen en in lichte profielstenen. De interne draagconstructie en (delen van) de kap zijn van ijzer. De met leien gedekte kappen (afwisselend in Rijn- en Maasdekking) zijn voorzien van detaillering in zink en ijzer.
De plattegrond is door de groepering van de belangrijkste ruimten aan weerzijden van het trappenhuis te kenschetsen als een centrale aanleg rond een 'Hall' naar Engels voorbeeld, eigen aan het type van de grotere villa of het landhuis. Het trappenhuis vormt de kern van het gebouw en is in hoofdvorm bewaard gebleven. Een groot aantal interieuronderdelen is door latere aanpassingen aan het oog onttrokken. Onder de sauslaag is het oude sjabloonwerk nog wel aanwezig. Andere bijzondere interieuronderdelen zijn onder andere de diverse schouwen met schilderingen, tegeltableaus met spreuken, beschilderd cassettenplafond, lambriseringen en deuren met snijwerk. Het interieur wordt gekenmerkt door een rijke afwerking, waarbij de iconografie is afgestemd op de dienstfunctie van een directeurswoning.
Waardering
De villa is
- van algemeen cultuurhistorisch belang omdat het een tastbaar manifest is van de opvattingen over educatie en museologie.
- van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als belangrijk onderdeel van het oeuvre van P.J.H. Cuypers.
- van algemeen belang vanwege de ensemblewaarde van museum, museumtuin, villa en schoolgebouw, ontworpen door P.J.H. Cuypers als Gesamtkunstwerk, welke nog gaaf en herkenbaar aanwezig is. De villa als onderdeel van het complex Rijksmuseum is tevens van algemeen belang vanwege de bijzondere beeldbepalende en stedenbouwkundige betekenis; gelegen aan de rand en in de middenas van het Museumplein.
- van algemeen belang vanwege de hoge mate van gaafheid en herkenbaarheid van de oorspronkelijke functie.
- van algemeen belang vanwege de zeldzaamheidswaarde: het is een integraal onderdeel van een Gesamtkunstwerk, een ensemble van de hand van één ontwerper met eenheid in stijl, detaillering, ouderdom, onderlinge betrokkenheid en functie.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
DIRECTOR'S VILLA from 1883 designed by P.J.H. Cuypers. The director's villa is located in the south-eastern corner of the museum garden, and forms an integral part of the Rijksmuseum complex. The urban design relationship with the adjacent drawing school is visible through the alignment of the rear facades on one line and the alignment of the ridge lines on one line. After the Second World War (1949) the villa, in which work as well as living had taken place from the beginning, was entirely refitted as an administrative building. Among other things the scientific and administrative staff were housed there. There were rooms for conservators and assistants and a caretaker's residence. The function of director's residence ceased thereby. Between the villa and the drawing school lies a private garden (see monument number 530421).
Description
The DIRECTOR'S VILLA is built on a cruciform ground plan and consists of two rectangles intersecting at right angles: a narrow one containing the entrance, the central staircase, the (later) lift and smaller rooms and a broad one containing the larger representative living and working rooms. The building has a ground floor and two storeys, the latter provided at the southern corners with corbelled bay windows projecting beyond the gutter line, whereby there is in that place a full third storey.
In the architectural main form there is clearly a hierarchy in articulation and design. The symmetrical front facade is the most important, followed by the side facades. The rear facade, scarcely visible from the public road, is provided with fewer window openings than the other three facades. The roof is composed of two gabled roofs intersecting at right angles, with a trapezoidal transverse roof attached at the front, which in turn is connected with the pyramid roofs of the bay windows. The latter are provided with roof spires. All facades are built in red facing brick, and the plinth in ashlar. The remaining detailing is executed in sandstone, yellow facing brick and in light moulded stones. The internal supporting construction and (parts of) the roof are of iron. The slate-covered roofs (alternating in Rhine and Meuse covering) are provided with detailing in zinc and iron.
The ground plan is to be characterised, through the grouping of the most important rooms on either side of the staircase, as a central arrangement around a 'Hall' in the English manner, characteristic of the type of the larger villa or country house. The staircase forms the core of the building and has been largely preserved in its original form. A large number of interior components have been hidden from view through later alterations. Under the plaster layer the old stencil work is still present. Other notable interior components include among other things the various fireplaces with paintings, tile tableaus with inscriptions, painted coffered ceiling, wainscoting and doors with carved work. The interior is characterised by a rich finish, whereby the iconography is adjusted to the service function of a director's residence.
Valuation
The villa is
- of general cultural-historical importance because it is a tangible manifestation of views on education and museology.
- of general importance for its architectural-historical value as an important part of the oeuvre of P.J.H. Cuypers.
- of general importance for the ensemble value of museum, museum garden, villa and school building, designed by P.J.H. Cuypers as a Gesamtkunstwerk, which is still present in intact and recognisable form. The villa as part of the Rijksmuseum complex is also of general importance for its distinctive character-defining and urban design significance; located at the edge and in the central axis of Museumplein.
- of general importance for the high degree of integrity and recognisability of the original function.
- of general importance for its rarity value: it is an integral part of a Gesamtkunstwerk, an ensemble by a single designer with unity in style, detailing, age, mutual involvement and function.
Nearby in the register
- Museum, Hobbemastraat bij 21Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Museum, Museumstraat 1Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Museum, Museumstraat 1Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Velox / ZuiderbadSport en recreatieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.