Rijksmonumentenregister · Netherlands
Landhuis, Apeldoornseweg 258
Hoenderloo, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Landhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1914 - 1916
- Address
- Apeldoornseweg 258, 7351 TA Hoenderloo (Ede 25)
- Place
- Hoenderloo
- Municipality
- Ede
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.12158, 5.83292
- Part of complex
- 530191
- Monument number
- 530190
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Chromo-topographische kaart voor het Garnizoen Ede / bew. door de Militaire Verkenningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
In het park 'De Hoge Veluwe' gelegen JACHTHUIS/ BUITENVERBLIJF/ LANDHUIS, onderdeel van de buitenplaats 'Sint Hubertus', naar ontwerp van H.P. Berlage (1914-1920) in opdracht van het echtpaar A.G. Kröller en H.E.L.J. Kröller-Müller. De bouw van het huis is uitgevoerd door de Haagse firma Nederlandsche Aannemings Maatschappij v/h H.F. Boersma. Architect H. van de Velde heeft, na het vertrek van Berlage in 1919, de werkzaamheden voltooid. Naast Berlage en Van de Velde hebben de kunstenaars B. van der Leck en professor A. Hennig uit Bunzlau een belangrijke bijdrage geleverd. B. van der Leck is verantwoordelijk voor de afwerking van de binnenruimten. A. Hennig ontwierp de glas-in-loodramen in de hal. Verschillende beeldhouwwerken zijn vervaardigd door J. Mendes da Costa en behoren tot de kunstcollectie van het Kröller-Müller Museum.
Het huis bestaat uit een rechthoekig hoofdblok met een toren en twee vleugels. De belangrijkste woonvertrekken bevinden zich in het hoofdblok aan de vijverzijde (zuidwestgevel). Aan de hofzijde bevindt zich de entree aan een achtzijdig binnenhof, omsloten door de noordoostgevel van het hoofdblok, de twee geknikte vleugels, de toegangshekken en het achtergebouw (hondenverblijf, fietsenstalling, berging). De vleugels bevatten de slaap-, logeer- en dienstvertrekken. De binnenhof van het jachthuis is achtzijdig en wordt gevormd door een ruitvormig plein met afgeschuinde hoeken. De hof is bereikbaar via twee hekken. De vloer bestaat uit bakstenen klinkers met langs de gevels, op de vluchtheuvel en de buitenkennel estriken. Centraal in de symmetrische gevel aan de hofzijde bevindt zich op de begane grond de ingang in een inpandig portiek onder een luifel. De gevel op de verdieping ligt terug. Aan weerszijden van de entreepartij bevindt zich een vleugel bestaande uit een bouwlaag, die met een knik de binnenhof omsluit. Centraal in de gevel bevindt zich een fors dakhuis. Aan de uiteinden van de gevels twee knikken die aansluiten op de muren en hekken die vervolgens weer aansluiten op het tegenover de ingang gelegen achtergebouw. In de muren zijn banken en reliëfs aangebracht. Het centrale deel van de symmetrische gevel aan de vijverzijde bestaat uit twee bouwlagen met op de begane grond zeven regelmatig verdeelde vensters met aan weerszijden een uitgebouwde veranda. Het terras tussen de veranda's wordt overkapt door een pergola. Op de verdieping bevinden zich eveneens zeven regelmatig verdeelde vensters met aan weerszijden een balkon, bereikbaar via een deur met zijramen. De gevel wordt afgesloten door een schilddak, waarachter de toren zich bevindt. Aan de kopse kanten van de vijverzijde is een halfronde kamer uitgebouwd, afgesloten door een halfrond dak dat door een lage dakkapelstrook wordt doorbroken. De linkerkamer heeft een hoog in de gevel geplaatste reeks vensters, de rechter heeft omlopende vensters met dezelfde hoogte als die van de huiskamer. De zuidoostgevel is het gedeelte waar zich de voormalige privé vertrekken van het echtpaar Kröller-Müller bevinden. De gevel is, zij het spiegelbeeldig, vrijwel identiek aan de noordwestgevel. Uiterst links bevindt zich een halfronde theekamer gevolgd door de rechte zijde van het hoofdblok met op de begane grond, de in 1918 toegevoegde erker aan de zitkamer van mevrouw. Op de verdieping bevindt zich het brede dakhuis van de voormalige linnenkamer met daarboven de dakkapel van de biljartkamer. Rechts van de rechte gevel van het hoofdblok een hoge bouwmassa met balkon waarna de gevel wand schuin naar voren buigt ter hoogte van de zitkamer van mijnheer. Op de verdieping wederom een breed dakhuis, ditmaal van de vroegere kinderspeelkamer. De gevel buigt weer af, bestaande uit twee bouwlagen met hoekbalkons. De gevel eindigt in een laag, ondiep gedeelte dat aansluit op de muur en het hek die de binnenhof omsluiten. De noordwestgevel is, zij het in spiegelbeeld, vrijwel identiek aan de zuidoostgevel met uiterst links de korte kant die aansluit op de muur en het hek die de binnenhof omsluiten, een korte gevel, de lange gevel met dakhuis schuin ten opzichte van het hoofdblok en het hoofdblok zelf met een dakhuis. Uiterst rechts een halfronde rookkamer. De rijzige toren met vierkante plattegrond wordt afgesloten door een zadeldak. De toren staat ten opzichte van de bouwmassa vrij vanaf niveau 3. Op dat niveau bevindt zich aan de vijverzijde een driezijdig uitgebouwd trappenhuis met aan de zijkanten een driehoekige loggia. Ter hoogte van de niveaus 4 tot en met 6 zijn de gevels ongeleed en blind, met uitzondering van de schoorsteen aan de hofzijde en een smal, doorlopend venster aan de vijverzijde. Ter hoogte van niveau 7 kraagt de toren op de hoeken iets uit en is daar van smalle vensters voorzien. Niveau 8 bevat de torenkamer, voorzien van kleine hoekbalkons en aan alle zijden van glas, behalve ter plaatse van de schoorsteen en de trap. In de topgevel aan de vijverzijde is een gestileerde voorstelling een hertengewei met kruis. De gevels, vooral de oostgevel, hebben te lijden gehad van een mitrailleurbeschieting in september 1944. Het achtergebouw bestaande uit een bouwlaag is voorzien van een rechthoekige plattegrond met twee korte, schuin geplaatste vleugels. Aan de voorzijde is een buitenkennel voor honden omsloten door een hek. Centraal bevinden zich de toegangen tot de binnenkennel met daarboven een klok. Aan weerszijden van het hondenverblijf bevindt zich een berging met aan de achterzijde een autostandplaats. Aan de korte zijden bevindt zich een opening. Aan de vijverzijde bevindt zich een lange bakstenen keermuur met leistenen afdekking, die zich aan weerszijden van het huis uitstrekt met aan de uiteinden daarvan een identiek paviljoen. De paviljoens bestaan uit een lage bakstenen voet en een omlopende vensterstrook die slechts wordt onderbroken door de schoorsteen en de glazen ingangspartij die is georiënteerd op het huis. De paviljoens worden afgesloten door een rond tentdak gedekt met leien. Het interieur vormt samen met het exterieur een totaalconcept, waarbij het ontwerp voor de afwerking van de wanden is vervaardigd door B. van der Leck, het glas-in-loodwerk door A. Hennig en het meubilair zowel door Berlage als Van de Velde.
Waardering
JACHTHUIS/ BUITENVERBLIJF/ LANDHUIS als onderdeel van de buitenplaats 'Sint Hubertus', naar ontwerp van H.P. Berlage in 1914-1916 van bijzonder architectuurhistorisch, cultuurhistorisch en stedenbouwkundig belang:
- wegens de gaafheid,
- wegens de belangrijke plaats die het jachthuis inneemt in de Nederlandse architectuurgeschiedenis,
- wegens de plaats in het oeuvre van de architect Berlage en Van de Velde en de kunstenaars B. van der Leck en A. Hennig
- wegens de kwaliteit van het ontwerp,
- wegens de kwaliteit van het materiaalgebruik,
- wegens de kwaliteit van het interieur en onderdelen,
- wegens de uiting van de verwezenlijking van de kunstzinnige en levensbeschouwelijke aspiraties van de opdrachtgevers.
- wegens de architectuurhistorische waarde van het jachthuis als totaalconcept waarbij het gebouw, de inrichting en de afwerking van het interieur compleet met stoffering, meubilering en accessoires wegens de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur ineen hand is ontworpen en op elkaar is afgestemd.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
HUNTING LODGE / COUNTRY RESIDENCE / COUNTRY HOUSE located in the park 'De Hoge Veluwe', part of the country estate 'Sint Hubertus', designed by H.P. Berlage (1914-1920) commissioned by the married couple A.G. Kröller and H.E.L.J. Kröller-Müller. The construction of the house was carried out by the The Hague firm Nederlandsche Aannemings Maatschappij v/h H.F. Boersma. Architect H. van de Velde completed the work after Berlage's departure in 1919. Besides Berlage and Van de Velde, the artists B. van der Leck and professor A. Hennig from Bunzlau made an important contribution. B. van der Leck is responsible for the finishing of the interior spaces. A. Hennig designed the stained-glass windows in the hall. Various sculptures were made by J. Mendes da Costa and belong to the art collection of the Kröller-Müller Museum.
The house consists of a rectangular main block with a tower and two wings. The main living quarters are located in the main block on the pond side (south-west façade). On the court side there is the entrance at an octagonal inner courtyard, enclosed by the north-east façade of the main block, the two angled wings, the entrance gates and the rear building (kennels, bicycle storage, storage). The wings contain the sleeping, guest and service quarters. The inner courtyard of the hunting lodge is octagonal and is formed by a diamond-shaped square with bevelled corners. The courtyard is accessible via two gates. The floor consists of brick pavers with clinker tiling along the façades, on the flight mound and the outer kennel. Centrally in the symmetrical façade on the courtyard side, on the ground floor there is the entrance in an internal portico under a canopy. The façade on the upper storey is set back. On either side of the entrance section there is a wing consisting of a storey which, with a bend, encloses the courtyard. Centrally in the façade there is a substantial roof pavilion. At the ends of the façades are two bends which connect to the walls and gates which then connect to the rear building opposite the entrance. Benches and reliefs are incorporated in the walls. The central part of the symmetrical façade on the pond side consists of two storeys with on the ground floor seven regularly distributed windows with on either side an extension veranda. The terrace between the verandas is covered by a pergola. On the upper storey there are also seven regularly distributed windows with on either side a balcony, accessible via a door with side windows. The façade is finished with a hipped roof, behind which the tower stands. On the short sides of the pond façade a semicircular room is built out, enclosed by a semicircular roof interrupted by a low roof-dormer strip. The left room has a high series of windows placed in the façade, the right one has continuous windows with the same height as those of the living room. The south-east façade is the section where the former private rooms of the married couple Kröller-Müller are located. The façade is, although mirrored, virtually identical to the north-west façade. At the far left there is a semicircular tea room followed by the straight side of the main block with on the ground floor, the bay window added in 1918 to the sitting room of the lady. On the upper storey is the broad roof pavilion of the former linen room with above it the dormer of the billiards room. To the right of the straight façade of the main block a tall building mass with balcony after which the façade wall bends diagonally forward at the height of the gentleman's sitting room. On the upper storey again a broad roof pavilion, this time of the former children's playroom. The façade bends back again, consisting of two storeys with corner balconies. The façade ends in a low, shallow section that connects to the wall and gate that enclose the courtyard. The north-west façade is, although in mirror image, virtually identical to the south-east façade with at the far left the short side that connects to the wall and gate that enclose the courtyard, a short façade, the long façade with roof pavilion angled in relation to the main block and the main block itself with a roof pavilion. At the far right a semicircular smoking room. The tall tower with square ground plan is finished with a gabled roof. The tower stands free of the building mass from level 3 onwards. At that level on the pond side there is a three-sided extended stairwell with at the sides a triangular loggia. At the height of levels 4 through 6 the façades are unmodeled and blank, with the exception of the chimney on the courtyard side and a narrow, continuous window on the pond side. At the height of level 7 the tower projects slightly at the corners and is provided with narrow windows. Level 8 contains the tower room, provided with small corner balconies and on all sides of glass, except where the chimney and stairs are. In the top gable on the pond side is a stylized representation of stag antlers with a cross. The façades, especially the east façade, suffered from machine-gun fire in September 1944. The rear building consisting of a storey is provided with a rectangular ground plan with two short, angled wings. On the front side is an outer kennel for dogs enclosed by a gate. Centrally there are entrances to the inner kennel with above it a bell. On either side of the kennels there is a storage room with at the rear an automobile parking space. At the short sides there is an opening. On the pond side there is a long brick retaining wall with slate coping, which extends on either side of the house with at its ends an identical pavilion. The pavilions consist of a low brick base and continuous window strip which is only interrupted by the chimney and the glazed entrance section which is oriented towards the house. The pavilions are finished with a round tent roof covered with slates. The interior together with the exterior forms a total concept, whereby the design for the finishing of the walls was made by B. van der Leck, the stained-glass work by A. Hennig and the furniture both by Berlage and Van de Velde.
Valuation
HUNTING LODGE / COUNTRY RESIDENCE / COUNTRY HOUSE as part of the country estate 'Sint Hubertus', designed by H.P. Berlage in 1914-1916 of particular architectural-historical, cultural-historical and urban planning importance:
- by reason of its integrity,
- by reason of the important place which the hunting lodge holds in Dutch architectural history,
- by reason of its place in the oeuvre of the architect Berlage and Van de Velde and the artists B. van der Leck and A. Hennig
- by reason of the quality of the design,
- by reason of the quality of the material use,
- by reason of the quality of the interior and components,
- by reason of the expression of the realization of the artistic and philosophical aspirations of the commissioners.
- by reason of the architectural-historical value of the hunting lodge as a total concept whereby the building, the furnishings and the finishing of the interior complete with upholstery, furnishings and accessories by reason of the particular coherence between exterior and interior has been designed in one hand and coordinated with one another.
Nearby in the register
- SchufterlBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Dienstwoning(K4), Apeldoornseweg 256Dienstwoningunder 1 mi
- Historische aanleg, Apeldoornseweg bij 258Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Voetgangersbrug, Apeldoornseweg bij 258Brugunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.