Rijksmonumentenregister · Netherlands
Historische aanleg, Zwartelaan bij 1
Oostvoorne, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Zwartelaan bij 1, 3233 AX Oostvoorne (Voorne aan Zee 28)
- Place
- Oostvoorne
- Municipality
- Voorne aan Zee
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.91732, 4.09432
- Part of complex
- 530022
- Monument number
- 530024
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Zeelandiae Comitatus" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
In Amsterdamse Schooltrant gebouwd LANDHUIS (1920), naar ontwerp van P. Vorkink en Jac.Ph.Wormser (1918-1919), opgetrokken in baksteen op een markante plattegrond, waarvan de voornaamste contouren golvende lijnen tonen. Het bezit twee langgerekte, asymmetrische vleugels, die onder een stompe hoek verbonden zijn met de enigszins ovale middenpartij, die is verhoogd met een houten kapverdieping, terwijl de rechtervleugel in het midden een poortvormige doorgang bevat. Het geheel wordt afgedekt met golvende rieten kappen, waarin de schoorstenen een markeringspunt vormen van elk der drie partijen. Aan voor- en achterzijde ritmisch gekoppelde vensters, merendeels met horizontale roedenverdeling - op de verdieping aan de tuinzijde ook wel met diagonale verdeling - en met in Amsterdamse Schooltrant geprofileerde omlijsting uit de bouwtijd. Ingangspartij met gemetselde stoep en versierde paneeldeur uit de bouwtijd. Inwendig in het hoofdvertrek een gelaagd plafond met in Amsterdamse Schooltrant uitgevoerde betimmering - plinten, omlijstingen en hoge lambrizeringen - met ring - blokvormige decoraties, en een smeedijzeren haard in dezelfde trant; aan de terraszijde ingebouwd een vijftal glas-in-lood bovenlichten, afgeschuind aan de onderzijde. In de gangen zwart-gele vloertegeltjes in gebroken meanderpatroon belegd en blauw/rode tegellambrizering. Landhuis, in plattegrond, opstand en interieur kenmerkend voor de bouwwijze van de Amsterdamse School van bijzondere waarde uit kunt- en architectuur-historisch oogpunt.
Houten toegangshek tussen ongelijke, gemetselde cilindrische pijlers, eveneens in Amsterdamse Schooltrant, met de naam "'t Reigersnest.
Bijbehorende tuinmanswoning in vergelijkbare trant als het hoofdhuis gebouwd (1920) op min of meer ovale grondslag; opgetrokken in baksteen met licht overstekende houten kapverdieping aan de voorzijde, onder golvende rieten kap, bekroond door een sierlijk gemetselde schoorsteen met een zinken afscheiding in de vorm van een om krullende golf. Vensters in dezelfde trant als het hoofdhuis.
Omschrijving
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG MILDENBURG EN 'T REIGERSNEST. De historische tuin- en parkaanleg van Mildenburg en 't Reigersnest vormde oorspronkelijk een enkele parkaanleg, de aanleg bij de historische buitenplaats Mildenburg. De splitsing door verkoop van de buitenplaats in 1919 leidde tot vernieuwing van de noordelijke helft van de aanleg tot de parkaanleg bij het in 1920 gebouwde landhuis 't Reigersnest. De scheidslijn tussen beide parken wordt in het veld bepaald door de imposante met dubbel eik beplante tot Mildenburg behorende hoofdas, die van de plaats van het voormalige landhuis Mildenburg in westelijke richting tot aan de duinen voert en nog in de 20ste eeuw door een heuvel met belvedère werd beïndigd. De huidige parkaanleg van Mildenburg gaat terug tot in de eerste helft van de 18de eeuw en is ontwikkeld nadat baron Diederik van Leijden omstreeks 1725 het landhuis Mildenburg (afgebroken in 1947) had laten optrekken. Bekend is dat Van Leijden en diens zoon Helenus Willem het grondgebied van de buitenplaats aanzienlijk hebben uitgebreid. In 1736 kwamen de gronden die nu tot het park van 't Reigersnest behoort in het bezit van de familie. Een kaart van de aanleg uit 1785 geeft een gedetailleerd beeld van het park, de op de kaart aangegeven aanleg is in structuur tot op heden voor een groot deel herkenbaar gebleven. Herkenbaar is de open huisplaats aan de westzijde die aan de oostzijde door een dubbele rij linden wordt afgesloten, waarachter zich de hoofdas uitstrekt. Voorts zijn uit deze tijd (1785) nog enkele dwarslanen (eik) en de karakteristieke invulling van bosvakken met rabatten tussen de lanen herkenbaar. Ook de in curven verlopende eikenlaan - een van de enkele elementen in landschapsstijl op de kaart uit 1785-, die vanaf de hoofdas aan de westhoek van 't Reigersnest ontspringt en die in de richting van het hoofdgebouw 't Reigersnest voert, alsmede enkele andere vroeg-landschappelijke lanen en dansfragmenten op Mildenburg en 't Reigersnest, zijn bewaard gebleven. Ook de loofgang in het park van 't Reigersnest, thans bestaande uit een doorgeschoten lindenlaan, komt al voor op de kaart uit 1785. Op de kaart is verder door middel van een cirkelvormige aanplant langs de Zwartelaan de fundering en het restant van de achtzijdige middeleeuwse vuurtoren aangegeven, die toen waarschijnlijk als romantisch ruïneus stoffage-object in het park stond opgesteld. De ruïne is in de loop der tijd overwoekerd en in 1964 wederom opgegraven. De kaart geeft voorts aan de ZW-hoek van het terrein een variant van een sterrenbos met lanen en bosvakken aan, dat een kopie blijkt te zijn van het labyrint op Versailles volgens een afbeelding van Ch. Perrault uit 1679. Van dit sterrenbos zijn in het park enkele laangedeelten bewaard gebleven. De zuidzijde van dit lanenstelsel werd omstreeks 1900 geofferd aan stedelijke uitbreiding van Oostvoorne en is in het stratenpatroon nog gedeeltelijk terug te vinden. Tussen 1814, wanneer na een openbare verkoop de buitenplaats wordt verkocht aan de familie Lette, en 1832 (Kadastraal Minuutplan), vond er een verdere verlandschappelijking van het park plaats. De huisplaats Mildenburg kreeg zijn huidige druppelvormige structuur, in het huidige park van 't Reigersnest werd een niervormige vijver met aangrenzende glooiende uitzichtsheuvel aangelegd, het bos van het huidige Mildenburg werd verrijkt door een patroon van slingerpaden en slingerlanen en aan de grens tussen aanleg en duinen werd de manteling beplant met beuken: al deze elementen zijn in het park van Mildenburg en 't Reigersnest bewaard gebleven. Ook het glooiende terreinoppervlak van de wandeling rondom de niervormige vijver dateert uit deze tijd. Bij de bouw van het nieuwe landhuis werd op zeer ingetogen wijze op het terrein van 't Reigersnest een nieuw park aangelegd, dat het gehele terrein ten noorden van de hoofdas van het park van Mildenburg beslaat en waarbij de dan al aanwezige aanleg zoveel mogelijk werd gespaard. Bij deze nieuwe aanleg rondom het landhuis werden enkele open ruimten geschapen voor de aanleg van sierweiden met borderbeplanting en in curven verlopende zandpaden en voor de aanleg van een cirkelvormige oprit. Voorts werden op strategische plaatsen een aantal sierbomen geplant waaronder een Chinese mammoetboom, water- en moerascypres, bruine beuk, paardekastanje en vleugelnoot. Naar de mode van die tijd, waarin het oorspronkelijke landschap deel van de aanleg kon gaan uitmaken, werd ook het duinlandschap in de aanleg betrokken: op een duintop verrees eveneens in Amsterdamse Schooltrant naar ontwerp van P. Vorkink en Jac. Ph. Wormser een duinkoepel, die via slingerpaden in het duinlandschap bereikbaar was (koepel werd afgebroken door de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog). De basis van deze nieuwe tuin- en parkaanleg op 't Reigersnest is uit een samenwerking tussen de architecten van het landhuis Wormser en Vorkink en de toenmalige eigenaar van 't Reigersnest tot stand gekomen.
Waardering
De HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG VAN MILDENBURG EN 'T REIGERSNEST is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang
- vanwege de grootschaligheid en ouderdom van het park met herkenbare aanleg uit de 18de eeuw en eerste helft van de 19de eeuw in formele en landschappelijke stijl
- vanwege de gaafheid van de aanleg in landschapsstijl met bordertuinen uit de jaren '20 van de 20ste eeuw rondom het landhuis.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Built in Amsterdam School style COUNTRY HOUSE (1920), designed by P. Vorkink and Jac.Ph.Wormser (1918-1919), erected in brick on a distinctive plan, whose main contours show undulating lines. It has two elongated, asymmetrical wings, connected at a blunt angle to the somewhat oval central section, which is heighted with a wooden roof extension storey, while the right wing contains a gateway-like passage in the middle. The whole is covered with undulating thatched roofs, in which the chimneys form a marking point of each of the three sections. On front and rear rhythmically coupled windows, mostly with horizontal glazing bars - on the storey on the garden side also with diagonal division - and with profiled framing in Amsterdam School style from the construction period. Entrance section with brick stoep and decorated panel door from the construction period. Inside, in the main room a layered ceiling with carpentry executed in Amsterdam School style - baseboards, mouldings and high wainscoting - with ring-block-shaped decorations, and a wrought-iron fireplace in the same style; on the terrace side five leaded glass fanlights built in, bevelled at the undersides. In the corridors black-yellow floor tiles laid in broken meander pattern and blue/red tile wainscoting. Country house, in plan, elevation and interior characteristic of the building method of the Amsterdam School of particular value from art and architectural-historical point of view.
Wooden entrance gate between unequal, brick cylindrical piers, likewise in Amsterdam School style, with the name "'t Reigersnest".
Associated gardener's house built in comparable style to the main house (1920) on more or less oval foundation; erected in brick with slightly projecting wooden roof extension storey on the front, under undulating thatched roof, crowned by an elegant brick chimney with a zinc separation in the form of a curling wave. Windows in the same style as the main house.
Description
HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT OF MILDENBURG AND 'T REIGERSNEST. The historic garden and park layout of Mildenburg and 't Reigersnest originally formed a single park layout, the layout at the historic country estate Mildenburg. The division through the sale of the country estate in 1919 led to renewal of the northern half of the layout into the park layout at the country house 't Reigersnest built in 1920. The dividing line between the two parks is determined in the field by the imposing main axis planted with double oak belonging to Mildenburg, which leads from the location of the former country house Mildenburg in a westerly direction to the dunes and in the 20th century was still terminated by a hill with belvedere. The current park layout of Mildenburg dates back to the first half of the 18th century and was developed after baron Diederik van Leijden around 1725 had the country house Mildenburg built (demolished in 1947). It is known that Van Leijden and his son Helenus Willem considerably expanded the territory of the country estate. In 1736 the lands that now belong to the park of 't Reigersnest came into the possession of the family. A map of the layout from 1785 gives a detailed picture of the park; the layout indicated on the map has remained largely recognizable in structure to the present day. Recognizable is the open courtyard on the west side which is closed off on the east side by a double row of limes, behind which the main axis extends. Furthermore, from this period (1785) several cross lanes (oak) and the characteristic filling of wooded sections with flower beds between the lanes are still recognizable. Also the oak lane running in curves - one of the few elements in landscape style on the map from 1785 -, which springs from the main axis at the west corner of 't Reigersnest and which leads in the direction of the main building 't Reigersnest, as well as some other early-landscape lanes and dance fragments at Mildenburg and 't Reigersnest, have been preserved. Also the pergola in the park of 't Reigersnest, currently consisting of a continuous lime avenue, already appears on the map from 1785. The map further indicates by means of a circular planting along the Zwartelaan the foundation and remainder of the octagonal medieval lighthouse, which at that time probably stood displayed as a romantic ruined ornamental object in the park. The ruin was overgrown over time and excavated again in 1964. The map further indicates at the SW corner of the site a variant of a star wood with lanes and wooded sections, which proves to be a copy of the labyrinth at Versailles according to an illustration by Ch. Perrault from 1679. Of this star wood some lane sections have been preserved in the park. The south side of this lane system was sacrificed around 1900 to urban expansion of Oostvoorne and can still be partially traced in the street pattern. Between 1814, when the country estate is sold to the Lette family after a public sale, and 1832 (Cadastral Minute Map), a further landscaping of the park took place. The Mildenburg courtyard received its current drop-shaped structure; in the current park of 't Reigersnest a kidney-shaped pond with adjacent sloping viewpoint hill was laid out; the forest of current Mildenburg was enriched by a pattern of winding paths and winding lanes and at the border between layout and dunes the edging was planted with beeches: all these elements have been preserved in the park of Mildenburg and 't Reigersnest. Also the sloping terrain surface of the walk around the kidney-shaped pond dates from this time. With the construction of the new country house, a new park was laid out in a very restrained manner on the terrain of 't Reigersnest, which covers the entire area north of the main axis of the park of Mildenburg, while the then already existing layout was spared as much as possible. With this new layout around the country house some open spaces were created for the layout of ornamental meadows with border planting and sand paths running in curves and for the layout of a circular driveway. Furthermore, ornamental trees were planted at strategic locations including a Chinese redwood, water and swamp cypress, copper beech, horse chestnut and wing nut. Following the fashion of that time, in which the original landscape could become part of the layout, the dune landscape was also incorporated into the layout: on a dune top a dune pavilion also rose in Amsterdam School style designed by P. Vorkink and Jac. Ph. Wormser, which was accessible via winding paths in the dune landscape (pavilion was demolished by the occupier during the Second World War). The basis of this new garden and park layout at 't Reigersnest came about from a collaboration between the architects of the country house Wormser and Vorkink and the then owner of 't Reigersnest.
Valuation
The HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT OF MILDENBURG AND 'T REIGERSNEST is of general cultural-historical importance
- because of the large scale and age of the park with recognizable layout from the 18th century and first half of the 19th century in formal and landscape style
- because of the intactness of the layout in landscape style with border gardens from the 1920s around the country house.
Nearby in the register
- Landhuis, Zwartelaan 1Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Toegangshek, Zwartelaan bij 3Erfscheidingunder 1 mi
- Kust- en oevermarkering, Zwartelaan 1Kust- en oevermarkeringunder 1 mi
- Tuinmuur, Zwartelaan bij 1Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.