TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Bijgebouwen, Delenseweg bij 85

Deelen, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Bijgebouwen
Category
onroerend gebouwd
Built
1940
Address
Delenseweg bij 85, 6877 AE Deelen (Ede 25)
Place
Deelen
Municipality
Ede
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.06224, 5.89738
Part of complex
529738
Monument number
529757

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

3 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Bl. 19 Arnhem, 1918" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Gebouw 19 ligt vrijstaand en met de daknok van noordwest naar zuidoost gericht, evenwijdig met de huidige Hoenderloseweg, tussen gebouw 23 en het aan de andere zijde van deze weg gelegen gebouw 20. In 1940 gebouwd als 'Sonderbau', met aan de voorzijde onbelemmerd zicht over het hele vliegterrein. Op macroniveau onderdeel van een grote militaire vliegveldstructuur uit de periode 1940-1945. Op mesoniveau onderdeel van een ijl complex van in een esdorpachtige structuur geplaatste gebouwen en op microniveau hoofdonderdeel van een los gegroepeerde cluster van direct met de vluchtcontrole verbonden onderkomens. Gebouw 19 bood in dit verband onderdak aan een tweetal hoofdfuncties, namelijk die van vluchtleidingscentrum of 'Fluggebäude', en die van meteorologische dienst of 'Wetterdienst' (ook wel 'Wetterwart' genoemd). Relatief recent is gebouw 19 uitgebreid met een naar het noordoosten gerichte kantoorvleugel, waarbij het oorspronkelijke concept vrijwel intact bleef. Het nieuw gebouwde deel heeft voor wat betreft de rijksbescherming geen monumentale waarde.

Omschrijving

Eenlaags, naar verluidt onderkelderd en met ca. 50 cm dik buitenmuurwerk uitgevoerd bakstenen VLUCHTLEIDINGSCENTRUM, tegenwoordig op globaal L-vormige plattegrond en gedekt door een samengesteld dak, dat voor wat betreft het oorspronkelijke bouwdeel bestaat uit een onderin enigszins uitgezwenkt schilddak en voor wat betreft het nieuwe bouwdeel uit een aangekapt, afgeknot schilddak. Alle dakvlakken gedekt met grauwe gegolfde betonnen pannen en in de dakschilden boven de langsgevels van het oudste bouwdeel vernieuwde langgerekte dakkapellen met dito vensterstroken. De aan de Hoenderloseweg grenzende zuidwestelijke gevel van de hoofdzakelijk op een rechthoekige plattegrond gebouwde oudste massa bevat rechts een uitgebouwd deel met hierop een iets uitkragend en van een vernieuwde ijzeren balustrade en dekstenen voorzien balkon. Dit balkon is in de plaats gekomen van een eerder hoger doorlopende gevel, die werd gedekt door een aangekapt dwarsdak. In de uitbouw drie vensteropeningen onder rollaag en met betonnen kalf, waarin met roeden verdeelde dubbele houten vierruits draairamen onder, en achtruits valramen boven; links hiervan zes vergelijkbare vensteropeningen. In linker zijgevel een vergelijkbaar venster en hiernaast de verbinding met de nieuwe aanbouw. In de rechter kopse zijgevel een vijftal vensteropeningen onder rollaag, met betonnen kalf, waarin met roeden verdeelde dubbele houten tweeruits draairamen onder, en vierruits valramen boven. In de noordoostelijke langsgevel vier vergelijkbare vensters, terwijl een vroegere vijfde - de tweede van links - is dichtgemetseld. Alle draairamen voorzien van aan weerszijden effen groen geschilderde plaatstalen luiken. Zinken mastgoten. Interieur gemoderniseerd.

De nieuwe aanbouw is gebouwd op een rechthoekige plattegrond die aan de zuidwestzijde overgaat in het oudste volume. Aansluiting in noordwestelijke langsgevel via een blind geveldeel en een portiek met toegang; links hiervan een reeks vensteropeningen. Aan de zuidoostzijde aansluiting via een hoofdzakelijk glazen wand en vervolgens een verspringing van de gevel. Ter hoogte van de aansluiting een rechthoekige bakstenen schoorsteen, haaks op het oudste volume.

Waardering

VLUCHTLEIDINGSCENTRUM, van algemeen belang als zeldzaam en goed herkenbaar onderdeel van een uit de Tweede Wereldoorlog stammend en door de Duitse bezetter als onderdeel van een groot militair vliegveld opgezet legerkamp, vanwege: architectuurhistorische, stedenbouwkundige, krijgs- en cultuurhistorische, situationele en complex- en ensemblewaarden, die onder meer kunnen blijken uit de op locale vormen geïnspireerde traditionalistische bouwtrant, uit de voor de bouwtijd kenmerkende onderdelen en details, uit de in een kunstmatig opgezette esdorpstructuur en tot in detaillering doorgevoerde camouflage, uit de specifieke ligging met ruim uitzicht, uit de samenhang van en met het totale vliegveldconcept en de ruimtelijke hoofdlijnen, en uit de onderlinge verwantschap van de hierbij toegepaste vormen.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Building 19 stands free-standing with its roof ridge running from northwest to southeast, parallel to the current Hoenderloseweg, between building 23 and building 20 located on the other side of this road. Built in 1940 as a 'Sonderbau', with unobstructed views across the entire airfield from the front. At macro level part of a large military airfield structure from the period 1940-1945. At meso level part of a sparse complex of buildings arranged in a village-like structure and at micro level a main component of a loosely grouped cluster of accommodation directly connected to flight control. Building 19 in this respect provided accommodation for two main functions, namely that of flight control centre or 'Fluggebäude', and that of meteorological service or 'Wetterdienst' (also called 'Wetterwart'). Building 19 has been relatively recently extended with an office wing facing northeast, whereby the original concept remained virtually intact. The newly constructed part has no monumental value in respect of national monument protection.

Description

Single-storey, reportedly with a basement, and constructed with approximately 50 cm thick brick external walls, FLIGHT CONTROL CENTRE, now on a broadly L-shaped floor plan and covered by a compound roof, which for the original building section consists of a hipped roof slightly angled at the bottom and for the new building section of an abutted, truncated hipped roof. All roof surfaces covered with grey corrugated concrete tiles and in the roof pitches above the long elevations of the oldest building section renewed elongated roof dormers with corresponding window strips. The southwestern elevation bordering Hoenderloseweg of the oldest mass built primarily on a rectangular floor plan contains on the right an extended section with a slightly projecting balcony equipped with renewed iron balustrade and coping stones. This balcony replaced an earlier higher continuous elevation, which was covered by an abutted transverse roof. In the extension three window openings under relieving arch and with concrete sill, containing glazing bars with divided double wooden four-pane casement windows below and four-pane drop windows above; to the left of these six comparable window openings. In the left side elevation a comparable window and beside it the connection to the new extension. In the right end elevation five window openings under relieving arch, with concrete sill, containing glazing bars with divided double wooden two-pane casement windows below and four-pane drop windows above. In the northeastern long elevation four comparable windows, while an earlier fifth window - the second from the left - has been bricked up. All casement windows provided with plain green painted sheet steel shutters on both sides. Zinc gutters. Interior modernised.

The new extension is built on a rectangular floor plan which merges on the southwestern side with the oldest volume. Connection in the northwestern long elevation via a blind wall section and a porch with access; to the left of this a series of window openings. On the southeastern side connection via a primarily glazed wall and then a setback of the elevation. At the level of the connection a rectangular brick chimney, perpendicular to the oldest volume.

Valuation

FLIGHT CONTROL CENTRE, of general importance as a rare and readily recognizable component of a military camp dating from the Second World War and set up by the German occupier as part of a large military airfield, because of: architectural-historical, urban-planning, military and cultural-historical, situational and complex and ensemble values, which can be evident in, among other things, the traditionalist building style inspired by local forms, the components and details characteristic of the building period, the camouflage executed in an artificially set up village-like structure and carried through to detailing, the specific location with extensive views, the coherence with and of the total airfield concept and the spatial main lines, and the mutual relationship of the forms applied herein.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map