Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Voorst
Eefde, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Binnenweg bij 10, 7211 MA Eefde (Zutphen,Lochem 25)
- Place
- Eefde
- Municipality
- Zutphen,Lochem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15155, 6.24387
- Part of complex
- 528998
- Monument number
- 529000
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Zutphania Comitatus" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 2.
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats De Voorst.
Samen met Het Loo vormt het park van De Voorst het prototype van de zogenaamde Frans classicistische tuinarchitectuur in Nederland. De achttiende-eeuwse classicistische opzet van de aanleg bestaande uit een as van symmetrie met het hoofdgebouw en twee bouwhuizen die een voorplein omsluiten is door de vergraving van het park in landschapsstijl rond 1820 vervaagd, doch in structuur nog herkenbaar. De achttiende-eeuwse elementen worden thans gevormd door het rechthoekige grachtenstelsel rondom het huis, de as van symmetrie (Voorsterallee) en dwarslanen zoals de Kapperallee en de in zuidelijke richting verlopende dwarslaan, oorspronkelijk een zichtas, die overgaat in de hoofdas van de aangrenzende buitenplaats 't Velde. Ten oosten van het grachtenstelsel ligt een rotonde waar de hoofdas en een dwarsas elkaar kruisen (in het midden thans de boerderij Boombosch). Voor het huis ligt een grote rondvormige weide met twee verlandschappelijkte ovale vijvers, de voormalige visvijvers in de formele aanleg, die thans begroeid zijn met opgaand gewas. De weide is in de landschapsperiode aangelegd evenals de daarlangs lopende gebogen oprijlaan. Het met klinkers bestrate voorplein heeft in tegenstelling tot de weidse aanleg voor het huis een besloten karakter, die bepaald wordt door de aaneengesloten bebouwing van hoofdgebouw met colonnades, de bouwhuizen en de afsluiting door middel van hekwerken. Het voorplein is verder ingericht met een eenvoudige parterre in het midden en een lantaarn (1899). Aan de achterzijde herinnert alleen de omgrachting en de afsluitende waterpartij aan de formele aanleg. Door de vergraving van het park in landschapsstijl is de hoofdas achter het huis vervaagd en bestaat thans uit een zichtas over het gazon, die zich naar achteren toe versmalt en vervolgens verbreed met zicht over een twee weide. Rondom deze as een parkbos met in ruime curven verlopende paden. De hoofdlijnen van de formele as zijn herkenbaar gebleven, het huidige reliëf ondersteunt dit. Vergelijking van de Bonnekaarten uit 1908 en 1929 leert dat Leonard Springer gedurende zijn werk op de Voorst tussen 1908 en 1912 de 19de-eeuwse verlandschappelijking van de formele tuin aan de achterzijde van het huis verder heeft doorgevoerd. Sinsdien heeft de vijverpartij centraal op de hoofdas aan de achterzijde zijn strakke belijning verloren. Aan de noord- en zuidzijde van de bouwhuizen liggen rechthoekige, verdiepte grasparterres als laatste restant van de neo-formele bloemen- en rozentuin van Springer (1908). Wel is de inrichting van de parterres nog aanwezig, bestaande uit vijf drietredige hardstenen trapjes geflankeerd door rechthoekige sokkels. De sokkels zijn bekroond met bolvormige hardstenen ornamenten en twee bustes (Romeinse figuren voorstellende). Buiten de omgrachting karakteriseert de buitenplaats zich door een kleinschalige afwisseling van open (weiden en cultuurgrond) en gesloten ruimten (bospartijen) met lanen, houtwallen, boomgroepen en solitairen. Het landgoedachtige karakter van het gedeelte van het park ten zuiden en noorden van de huisplaats en het voorplein werd door Springer getransformeerd in een parkaanleg in landschapsstijl, bestaande uit door parkbos met slingerpaden omsloten open ruimten met enkele solitairen en boomgroepen. Voorts werd onder Springer de houtopstand van de laanbomen van de Voorsterallee (hoofdas) en Kapperallee (dwarsas) (gedeeltelijk) vernieuwd.
Waardering
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats De Voorst van algemeen belang:
- vanwege de cultuur-historische waarde;
- vanwege de 18de-eeuwse structuur van lanen en waterlopen;
- vanwege de aanleg in landschapsstijl uit de 19de eeuw;
- vanwege de aanleg in landschapsstijl door Springer (1908-1912);
- vanwege het belang voor de geschiedenis voor tuin- en landschapsarchitectuur;
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description of component 2.
HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT belonging to the country estate De Voorst.
Together with Het Loo, the park of De Voorst forms the prototype of the so-called French classicist garden architecture in the Netherlands. The eighteenth-century classicist layout of the grounds consisting of an axis of symmetry with the main building and two outbuildings enclosing a forecourt has been obscured by the conversion of the park into landscape style around 1820, but remains structurally recognizable. The eighteenth-century elements are now formed by the rectangular moat system around the house, the axis of symmetry (Voorsterallee) and cross lanes such as the Kapperallee and the cross lane running in a southerly direction, originally a sight line, which transitions into the main axis of the adjacent country estate 't Velde. To the east of the moat system lies a roundabout where the main axis and a cross axis intersect (currently the farmhouse Boombosch in the middle). In front of the house lies a large circular meadow with two landscaped oval ponds, the former fish ponds in the formal layout, which are now overgrown with vegetation. The meadow was laid out during the landscape period as was the curved drive along it. The forecourt, paved with brick, has, in contrast to the spacious layout in front of the house, an enclosed character, determined by the continuous building of the main building with colonnades, the outbuildings and the enclosure by means of fencing. The forecourt is further furnished with a simple parterre in the middle and a lamp (1899). At the rear, only the moat and the enclosing water feature remind of the formal layout. Through the conversion of the park into landscape style, the main axis behind the house has been obscured and now consists of a sight line across the lawn, which narrows toward the rear and subsequently widens with a view over a meadow. Around this axis a park wood with paths running in wide curves. The main lines of the formal axis have remained recognizable, the current relief supports this. Comparison of the Bonne maps from 1908 and 1929 shows that Leonard Springer, during his work on De Voorst between 1908 and 1912, further carried out the nineteenth-century landscaping of the formal garden at the rear of the house. Since then the pond feature centrally on the main axis at the rear has lost its rigid outline. On the north and south sides of the outbuildings lie rectangular, sunken grass parterres as the last remnant of Springer's neo-formal flower and rose garden (1908). The arrangement of the parterres is still present, consisting of five three-step sandstone steps flanked by rectangular plinths. The plinths are crowned with spherical sandstone ornaments and two busts (representing Roman figures). Outside the moat the country estate is characterized by a small-scale alternation of open (meadows and cultivated land) and closed spaces (wooded areas) with lanes, hedgerows, tree groups and solitary trees. The country estate character of the part of the park to the south and north of the house site and the forecourt was transformed by Springer into a park layout in landscape style, consisting of open spaces enclosed by park wood with winding paths, with a few solitary trees and tree groups. Furthermore, under Springer, the tree stock of the avenue trees of the Voorsterallee (main axis) and Kapperallee (cross axis) was (partially) renewed.
Valuation
HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT belonging to the country estate De Voorst of general interest:
- because of the cultural-historical value;
- because of the 18th-century structure of lanes and watercourses;
- because of the layout in landscape style from the 19th century;
- because of the layout in landscape style by Springer (1908-1912);
- because of its importance for the history of garden and landscape architecture;
Nearby in the register
- Bijgebouwen kastelen enz., Binnenweg bij 10Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Binnenweg bij 10Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- De VoorstKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- De VoorstBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.